Kpss Eğitim Bilimleri Ders Notları

4. Süreç Yaklaşımı Modeli

Stenhouse tarafmdan ortaya konan ve daha çok öğretmenlerin ders planı yapmalarındaki yaklaşımlardan yola çıkılarak geliştirilen modeldir. Model dört aşamadan oluşmaktadır. ¹

1. Genel Amaçlar
2. Içerik Bağlam
3. öğrenme Durumlan
4. Değerlendirme

5. Sistem Yaklaşımı Modeli

Wulf ve Schave tarafından geliştirilen bu model üç aşamada ele alınmaktadır. ²

1. Problemin tanımı: Amacın belirlenmesi,
   Komisyon üyelerinin seçimi
2. Gelişme: Amaçların davranışlara
   dönüştürülmesi, uygun ders planlarının
   yazılması, öğretim materyallerinin
   geliştirilmesi, öğrenme ortamının
   desenlenmesi
3. Değerlendirme: Sonuçların değerlendirilmesi
   ve sürekli dönüt sağlanması
4. Yenilikçi Durumsal Modet

Skillbeck tarafından geliştirilmiştir. Oku! merkezli program geliştirme anlayışına odaklanmaktadır. Aşağıda verilen işlemlerin yapılmasını gerekli görmektedir;¹

1. Durum Çözümlemesi
2. Amaçlar
3. öğrenme-öğretme programı desenleme,
   uygulama
4. Değerlendirme
5. MEB Modeli

Türkiye’de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kullanılan program geliştirme modelidir. Aşağıda verilen aşamaları izlemektedir;

1. Çerçeve-amaç-süreç, komisyonların
   oluşturulması, ihtiyaçların belirlenmesi
2. Hedefler
3. Ana konu başlıkları
4. öğretim stratejileri, ünite planları, ders
   kitapları, öğretim materyalleri
5. Alan testi, hizmet içi eğitim, genel uygulama,
   genel değerlendirme
6. Alan testinden sonra düzeltme, genel
   değerlendirmeden sonra tekrar
7. Demirel Modeli
8. İhtiyaç saptama, analizi-değerlendirilmesi
9. Hedeflerin belirlenmesi, uzak, genel, özel,
   taksonomik sınıflama
10. Içerik seçimi, düzenlenmesi
11. öğrenme ortamının düzenlenmesi, çoklu
    ortamların seçilmesi
12. Programın denenmesi, sonucun
    değerlendirilmesi, Alan testinin uygulanması
13. Bir yıl uygulamadan sonra tekrar veya gene!
    uygulama

PROGRAM GELİŞTİRME SÜRECİ

Program geliştirme işlemi bir süreçtir. Bu süreç

sırasıyla yapılması gereken bazı işlemleri içerir.

Bunlar,¹

1. Program Geliştirmenin Planlanması

Program Geliştirme

119

6. Program Tasarısı Hazırlama
7. Programın Denenmesi
8. Programın Değerlendirme
9. PROGRAM GELİŞTİRMENİN PLANLANMASI

Planlama kendi içinde yedi alt basamaklardan oluşmaktadır.

1. Çalışma gruplarınm oluşturulması
2. Program geliştirme çalışma planı
3. Ihtiyaç saptama
4. Hedefyazma
5. Içerik analizi yapma
6. Eğitim durumlan hazırlama
7. Sınama durumları
8. Çalışma Gruplarının oluşturulması

Program geliştirme birçok kişinin işbirliği içinde çalışmasmı gerektiren bir işlemdir. Bu belirlemeler ışığı altında çalışma gruplarını üç grupta toplayabiliriz. Bunlar;³

1. GRUP: Program karar ve koordinasyon grubu
2. GRUP: Program çalışma grubu

• GRUP: Program danışma üyeleri grubu

Program Karar ve Koordinasyon Grubu

• Hangi alanlarda program geliştirme
  çalışmalannın yapılacağına karar verilir.
• Ülkede başat olan eğitim felsefesinin bu
  programlara yansıtılması sağlanır.
• Hazırianan programları kabul yada değiştirmede
  karar organı olarak görev yapar.
• Tüm program geliştirme çalışmalarında
  koordinasyonu sağlar.
• Grupta Bulunan Üyeler şunlardır;

V   Milli eğitim Bakanlığı temsilcileri. s   Program geliştirme alan uzmanı(üniversiteji>’ s   öğretmen örgütlerinin temsilcileri S   Konu alanı uzmanları ve temsilcileri^ •/   Veli temsilcileri. s   Öğrenci temsilcisi

Ülkemizdeki tüm eğitim çalışmaları, her düzeyde eğitim programlarının hazırlanması ve geliştirilmesi MEB sorumluluğu altında yürütülmektedir. Bu nedenle program hazırlamada en yetkili organ MEB ve buna bağlı olan Talim Terbiye Kurulu’dur. Program Çalışma Grubu Programın hazırlanması, uygulanması, değerlendirilmesi, ve geliştirilmesi aşamalarında sürekli görev yapan bir gruptur.

Grupta bulunan üyeler;

• /   Program geliştirme uzmanıj \

s   Eğitimde ölçme ve değerlendirme uzmanı

• /   Konu alanı uzmanları (Alt ve üst sınıf

düzeylerinden, yakın ders alanlarından^ ^”

öğretmenler ve alandan üniversite öğretim elemanları s   Dilbilim uzmanı

Program Danışma Grubu

Program çalışma grubuna danışma yapacak uzmanlardan oluşur. Gerektiğinde katılması gerekenlerdir. Bunlar;

s   Eğitim Psikologu

s   Eğitim Sosyologu

s   Eğitim Felsefecisi

s   Eğitim Ekonomisti

s   Eğitim Denetçisi

s   Eğitim Teknoloğu

s   İletişim Uzmanı

2. Program Geliştirme Çalışma Planı

Program geliştirme sürecinde hangi işlemlerin, ne zaman ve ne kadar sürede gerçekleştirileceğini belir-leyerek birzaman takvimi hazırlanır.⁶

3. İhtiyaç Saptama

Program geliştirme sürecine ihtiyaç saptama çalış-malarıyla başlanır. ⁶³

• Toplumun beklentileri ve ihtiyaçları nelerdir?
• Bireyin ihtiyaçları nelerdir?
• Konu alanı ile ilgili ihtiyaçları nelerdir?

4. Hedef Yazma

Hedef yazma ilkelerine uygun olarak ifade edilir.⁶ Hedefler gözlenebilir ya da ölçülebilir öarenci davranışları olarak ifade edilir.⁶

5. İçerik Analizi Yapma

Somuttan soyuta, basitten karmaşığa, bilinenden bi-linmeyene, Doğrusal programlama, sarmal programlama, modüler programlama, piramitsel programlama, çekirdek programlama, proje merkezli programlama⁶ Daha sonra öğrenme konuları ve hedef alanları arasındaki ilişkiyi kurmak amacıyla belirtke tablosu yapma

6. Eğitim Durumlarını Hazırlama

öğretim stratejileri, yöntem-teknikler, zaman, süre, öğretim hizmetleri, araç-gereç

7. Sınama Durumları
8. izleme Testi Yada Performans Testi
9. Hazırlama: Her ünite için öğrenme
   eksikliklerini belirlemek amacıyla sınama
   durumları oluşturma⁶
10. Düzey belirleme Testi Hazırlama:

Birkaç ünite sonunda (ara sınav) ya da dönem sonunda (yıl sonu sınavı9 öğrenci öğrenme ve başarı düzeyini belirlemek için sınama durumları oluşturma⁶

120

Program Geliştirme

8. Programı Deneme -Düzeltme ve Sonuçları
   Raporlaştırma

Programın piJot okullarda bir yıl süreyle uygulanması, uygulama sonuçlarına göre düzeltmelerin yapılması⁶

9. Programı Uygulama

Program ulusal düzeyde uygulanır. ⁶

6. Eğitim programı geliştirmek amacıyla

oluşturulan ekipte, aşağıdakilerden hangisinin bulunması zorunlu degildir? (2001 KPSS-34)

1. Okul yöneticisi
2. Program geliştirme uzmanı
3. ölçme ve değerlendirme uzmanı
4. Konu alanı uzmanı
5. E) Branş öğretmeni
6. “Eğitim programının sürekli olarak geliştirilmesi gerekir.”

Aşağıdakilerden hangisi bu anlayışa uygun değildir? (2001 KPSS-36)

1. ilk uygulamada yüzde yüz öğrenme sağlayacak
   etkinlikte program hazırlamanın çok güç olması
2. Okulların bürokratik bir yapı içerisinde
   örgütlenmiş olması
3. Eğitim teknolojisinde ilerlemeler kaydedilmesi
4. D) Konu alanlarındaki bilgi birikiminde önemli
   değişiklikler olması
5. E) Bilginin sürekli ve birikimli olarak değişmesi
6. Aşağıdakilerden hangisi öğretimi planlama ve uygulamada zamanı dikkate alma amacıyla yapılacak bir çalışma değitdir? (2001 KPSS-38)
7. Yıllık planda, ünite veya konuların sürelerini
   dikkate alma
8. Ünite veya dersleri süresi içinde bitecek şekilde
   planlama
9. Resmi tatil ve özel gün veya haftaları dikkate
   alma
10. Uzun zaman alacak etkinlikler için hazırlıkları
    önceden yapma
11. E) Yetiştirilmeyen etkinlikleri ev ödevi olarak
    yaptırma

9. Aşağıdaki kurumlardan hangisi ilk ve orta
   öğretim okullarında okutulan dersler ve bu
   dersler ile ilgili program, kaynak kitap ve ders
   saatleri konusunda yetkili en üst kuruldur?
   (2001 KPSS-86)
10. Milli eğitim şurası
11. Milli eğitim müdürlüğü
12. Teftiş kurulu başkanlığı
13. ilgili genel müdürlük
14. E) Talim terbiye kurulu
15. Program geliştirme çalışmaları hangi etkinlikle
    başlamaktadır? (2003 KPSS-110)
16. ihtiyacın saptanması
17. Hedeflerin belirlenmesi
18. Eğilim durumlarmın organize edilmesi
19. Değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi
20. E) içeriğin organize edilmesi

İHTİYAÇ SAPTAMA

İhtiyaç, savunmaya değer bir amacın gerçekleştirilmesi için gerekli ve yararlı olan husus ya da güçlü istek olarak ifade edilmektedir. Programın hazırlanması için bir program ihtiyacının ortaya çıkması ve bu ihtiyacın en iyi şekilde karşılanması için de gerçek ihtiyacın ne olduğunun saptaması lazımdır.³

ihtiyacın analiz edilmesi ile ilgili farklı yaklaşımlar vardır. Bunlar aşağıda özetlenmiştir. ³

1. Farklar Yaklaşımı

Bu yaklaşım gözlenenle beklenen başarı düzeyleri arasındaki farkı ortaya çıkarır Bu yaklaşıma göre ihtiyaç; beklenilen beceri düzeyi ile gerçek/varolan beceriler arasında farkla ortaya çıkar. Bu farkın boyutu mevcut bir problemin varlığını ya da yokluğunu da ortaya koymaya yarar. Normlar ve standartlardan yararlanılarak ihtiyaçtan doğan problemin ortadan kaldırılması yolları aranır. Okul ortamı ve eğitim birimleri genellikle bu yöntemle ihtiyaç değerlendirmesi yoluna gider.

2. Demokratik Yaklaşım

İhtiyaç, toplumdaki baskı gruplarının isteklerinden hareketle ortaya çıkar. Birçok insanın ihtiyaç değerlendirme süreci içinde olması insan ilişkileri ve halkla bütünleşme özelliğine sahip olması bu yaklaşımın en önemli özelliğidir. Yüksek sayıda insan grubunun katılımı ihtiyacı belki çok geçerli kılar; ama, bu o ihtiyacın çok değerli olduğu anlamına gelmez.

Program Geliştirme

121

3. Analitik Yaklaşım

Gelecekte ortaya çıkması olası durumlardan yola çıkarak ihtiyacın belirlenmesi sürecidir. Mevcut durumdan yararlanılarak geleceğe yönelik durumlar hakkında karar verilir. Bu yaklaşımda eleştirel düşünceden yola çıkılarak çözüm aranır.

4. Betimsel Yaklaşım

Belirli olgu ya da eğitim yaşantılarından ortaya çıkan

durumla ilgilenilir. Bir nesnenin yokluğu, eksikliği ile

ortaya çıkan zararla o nesnenin varlığının ortaya

koyacağı, sağlayacağı yarardan hareketle ihtiyaç

belirlenir.

İhtiyaç Belirleme Değerlendirme Teknikleri

1. Delphi tekniği-Anket geliştirme
2. Progel-Dacum Tekniği
3. Gözlem
4. Meslek Analizi
5. Ölçme araçlan-Testler
6. Görüşme-Grup toplantıları
7. Kaynak tarama
8. Literatür tarama
9. Raporları değerlendirme
10. Mevcut programı inceleme
11. Eğitim bilimleri olanında gefecekteki
    yönelimlerin neler olacağını ortaya koymak
    amacıyla yapılacak bir çalışmada ihtiyacın
    ortaya konulabilmesi için hangi yaklaşımın
    kullanılması daha doğru olacaktır? 2003 KPSS-
    114)
12. Betimsel Yaklaşım
13. Farklar Yaklaşımı
14. Analitik Yaklaşım
15. Demokratik Yaklaşım
16. E) Süreç Yaklaşımı
17. Program geliştirme amacıyla ihtiyaç belirleme
    sürecinde aşağıdaki yöntem ya da tekniklerden
    hangisi kullanılmaz? (2004 KPSS-91)
18. Görüşme
19. Test
20. Mikro öğretim
21. Delphi
22. E) Kaynak tarama
23. PROGRAM TASARISI HAZIRLAMA

Bu bölümde bir eğitim programının hazırlanmasında temel öğelerinden bahsedilecektir. Bunlar; I.   Hedef

1. içerik

• Eğitim durumları (Öğrenme-öğretme
  durumları)

1. Sınama durumları (Değerlendirme)

Bunlar; bir eğitim programını oluşturan temel

ögelerdir.

Bir eğitim programını oluşturan temel ögelerde

bulunması gereken özellikler şunlardır;

s   önce öğrenciye kazandırılacak hedefler belirlenir s   Bu hedefler davranışa dönüştürülür

s   Hedef davranışları kazandırmaya yardımcı olacak içerik belirlenir

s   Hedef davranışlara uygun yöntem ve teknikler belirlenir. Eğitim durumları, etkinlikleri belirlenir.

s   Bütün bu etkinlikler sonucunda hedef davranışlara ulaşılıp ulaşılmadığını ortaya koyacak sınama durumları planlanır.

1. HEDEFLER

Amaç

Eğitim-öğretim süreci sonunda ulaşılması istenilen düzey yada sonuçtur.   Örneğin; iyi vatandaş, iyi insan, iyi öğretmen.⁶

Hedef

Öğretim faaliyetleri ile öğrenciye kazandırılacak özelliklerya da niteliklere hedef denir. Örneğin; iletişim becerilerine sahip olması, eğitim bilimlerindeki temel kavramlar bilgisi, fen bilgisi dersine ilgi duyma⁶

Davranış

Öğretim hedeflerinin gözlenebilir ve ölçülebilir öğrenci tepkileri olarak ifade edilmesidir. Örneğin; Eğitim kavramının tanımını söyleme/verilenler arasından seçip işaretleme, günde 3 defa dişlerini fırçalama, Atatürk ilke ve inkılaplarını söyleyebilme⁶ Bir eğitim programında hedefler belirlenirken o toplumun bireylerini neden eğitiyoruz sorusunu sürekli hatırlamamız gerekmektedir.

Hedeflerin Davranışlara Dönüştürülme Nedenleri

• Ölçme-Değerlendirmeyi Yapmak, ölçmeye
  kılavuzluk için davranışların belirlenmesi gerekir.
• Eğitim Durumlannı Belirlemek, öğretimi
  yönlendirmek, öğretimin nasıl yapılacağını,
  uygulanacak öğretim stratejilerini, yöntem ve
  teknikleri, süre, araç ve gered seçmede
  gerçekleştirilecek davranışların belirlenmesi
• Öğretim Programının Etkisini Artırmak
• Standartlaşmayı Sağlama
• Öğrenciye nasıl öğreneceğine ilişkin bilgiler vermek

Eğitimde hedefler üç düzeyde belirtilmektedir².

122

Program Geliştirme

Uzak Hedefler: Ülkenin politik felsefesini yansıtan ve oldukça genel olarak belirtilen hedeflerdir

Genel Hedefler: Uzak hedefin yorumu aynı zamane/a da okulun işgörüsünü yansıtan hedeflerdir

Özel Hedefler: öğrenciye kazandırılması uygun görülen özellikler ve bir disiplin ya da bir çalışma alanı için hazırlanmış olan hedeflerdir

Eğitim hedeflerini belirlemede Uzak ve Genel hedeflerin dışında dört kaynak vardır;

1. Toplumsal gerçek:
2. içinde yaşadığı toplumun bireye
   sağladığı olanaklar
3. Toplumun sosyal, kültürel ve
   ekonomik özellikleri
4. Toplumun insan gücü ihtiyacı
5. Bireyler ile toplumun beklentilerinin
   uygunluğu
6. Konu alanı
7. Bireyin özellikleri (Kişilik, ilgi, tutum vb)
8. Doğa

Eğitim hedeflerinin belirlenmesinde; toplumsal, felsefı, ekonomik, psikolojik ölçütler göz önüne alınmalıdır. Hedefler bu ölçütler açısmdan incelendikten sonra kesinleştirilmelidir.

3. Eğitimde hedeflerin belirlenmesi aşamasında, aşağıdakilerden hangisinin dikkate alınması zorunlu degildir? (2001 KPSS-35)
4. Toplumun ihtiyaçlarının
5. Konu-alan ilişkilerinin
6. Bireyin ihtiyaçlarının
7. Eğitim ekonomisi bulgularının
8. E) Toplumun eğitim felsefesinin

5. Aşağıdakilerden hangisinin belirlenmesi hedef
   davranışlara bağlı değildir? (2002 KPSS-115)
6. Ölçme durumları
7. öğrenme yaşantıları
8. Toplumsal gereksinimler
9. Eğitimin niteliği
10. E) Değerlendirme kriterleri
11. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde program
    geliştirmenin öğeleri doğru olarak verilmiştir?
    (2003 KPSS-109)
12. Öğretmen – öğrenci – veli
13. Hedef – içerik – eğitim durumları – sınama
    durumları
14. içerik – öğretme faaliyetleri – değerlendirme
15. Okul yönetimi -veli – öğretmen -öğrenci
16. E) Hedefler – yöntemler – teknikler
17. Bir eğitim programını oluşturan 89 temel

öğelerde bulunması gereken özelliklerle ilgili doğru ifade aşağıdakilerin hangisinde veril-miştir? (2004 KPSS-89)

1. Hedeflerde, içinde bulunulan zaman ve
   koşullarla ilgili kesin bilgiler yer almalıdır.
2. Hedefleri gerçekleştirebilecek kapsam
3. Eğitim durumları, “ne öğretelim?”¹ sorusuna
   yanıt aramalıdır.
4. ölçme değerlendirme etkinlikleri sadece
   bilişsel hedeflerin kazanılma düzeyini
5. E) Temel öğeler birbirinden bağımsız
   işlemelidir.

4. Aşağıdakilerden hangisi eğitim programının boyutlarından biri değildir? (2002 KPSS-1)
5. Hedef ve davranış
6. Konular
7. Eğitim durumlan
8. Toplum ihtiyaçları
9. E) Değerlendirme

8. Eğitim hedeflerînin kaynaklarından toplumsal boyuta ilişkin yapılacak araştırmalarda, aşağıdakilerden hangisine yer verilmesi gerekmez? (2004 KPSS-92)
9. Içinde yaşadığı toplumun bireye sağladığı
   olanaklar
10. Toplumun sosyokültüre! ve ekonomik
    özellikleri
11. Toplumdaki bireylerin kendini
    gerçekleştirme düzeyleri
12. Toplumun insan . gücü gereksinmeleri
13. E) Bireyler ile toplum beklentilerinin uygunluğu

Program Geliştirme

123

9. Hayvancılığa uygun coğrafi yapının ve iş imkanlarının bulunduğu bir bölgede okullarında hayvancılıkla ilgili hedeflere öncelik verilmesi aşağıdakilerden hangisinin etkisidir? (2002 KPSS-112)
10. özel hedefler araştırma sonuçlarına uygun
    olarak belirlenmelidir
11. Eğitimin hedefleri belirlenirken toplumsal
    çevrenin ihtiyaçları dikkate alınmalıdır
12. Eğitimin hedefleri belirlenirken değişik yollar
    izlenebilir
13. Bireylerin eğitimden beklentileri zamandan
    zamana değişebilir
14. E) Konu alanındaki yenilikler eğitimin hedefleri
    üzerinde etkilidir

Hedeflerin Aşamalı Sınıflandırılması (Taksonomisi)

Hedeflerin aşamalı olarak smıflandınlmasında yaygın olarak kabul edilen görüş Bloom ve arkadaşlarmın geliştirdikleri smıflandırmadır. Bu sınıflamada belli bir alana giren hedefler kolaydan zora, basitten karmaştğa doğru sıralanmıştır. Bloom’un taksonomisine göre öğretim programının hedefleri üç ana başlık altında toplanmıştır.Bu taksonomiye bir anlamda insan öğrenmelerinin sınıflandınlması da denilebilir. ;

1. Bilişsel Alan; öğrenilmiş davranışların zihinsel
   yönü ağır basan kısmıdır
2. Duyuşsal Alan; öğrenilmiş davranışların
   Duygusal yönü ağır basan kısmıdır. Sevgi,
   korku, nefret, ilgi, tutum ve güdülenmiştik gibi
   duygusal yönlerin baskın olduğu alandır. Bu
   alanda bireyin özellikleri ön plandadır.
3. Devinimsel (Psiko-motor) Alan; Öğrenilmiş
   davranışların zihin-kas koordinasyonu
   sonucu ortaya çıkan kısmına denir. Bu
   alanda beceriler ön plandadır.

3. Devinişsel Alan (Psiko-motor)
4. Uyarılma
5. Kılavuz denetiminde yapma
6. Beceri haline getirme
7. Duruma uydurma
8. Yaratma

Hedeflerde Aranacak Bazı Özellikler¹

1. Hedef öğretmenin ne yapacağını değil,
   öğrencinin ne yapacağını ifade etmesidir. ör-
   neğin; Cümlenin öğelerini kavratma şeklindeki bir
   hedef ifadesi öğretmenin davranışını içerdiği için
   yanlıştır. Cümlenin öğelerini kavrayabilme
   örneğinde olduğu gibi hedef öğrenci davranışı
   açısından ifade edilmelidir.
2. Hedef davranış olarak ifade edilerek somut ve en
   özel öğrenci tepkisi olarak ifade edilir. Hedeflere
   ulaşma düzeyi ancak gözlenebilir ve ölcülebilir
   öğrenci tepkileri (istenilir davranışlar) olarak dav-
   ranışa dönüştürülerek belirlenir.
3. Hedef yetiştireceğimiz öğrencide bulunmasını
   istediğimiz ve öğretim faaliyetleri yoluyla
   kazandınlabilir nitelikler yada özelliklerdir.
   Hedefler genel ifadelerle (doğrudan
   gözlenemeyen) belirlenir. Hedef cümlelerinin
   sonuna “bilgisi, becerisi, gücü, yeteneği, ilgililik,
   farkında olma, kavrayabilme” gibi ibareler
4. Davranış ise hedeflerin somut ifadelerle
   (gözlenebilen veva ölcülebilen) belirlenmesidir.
   Davranış cümlelerinin sonuna “tanımlama,
   söyleme, açıklama, yazma, gösterme, işaret
   etme, bulma, tartışma” gibi ibareler konulur. –
5. Yeterliğe yada performansa dayalı öğretim
   uygulamalarında daha çok ölçüt dayanıklı hedef
   Ölçüt davanıklı hedefler yer. zaman
   ve birim gibi ölçütlerine göre belirlenir. Örneğin:
   “1 dakika 200 kelimeyi okuyabilme” yada “100
   metreyi 12 saniyede koşabilme” gibi
6. Hedef öğrenme ürününe dönüktür. Bu nedenle
   öğrenme sürecini değil sürecin sonunda ortaya
   çıkacak özellik önemlidir. Bu nedenle öğretim
   sürecindeki konu başlıkları yada öğretmenin
   kullanacağı yöntemler hedef olamaz. Örneğin;
   “Cümlenin öğeleri” şeklindeki bir ifade konu
   başhğı olduğu için hedef olamaz.
7. Hedefler kapsamlı ve sınırlı olarak
   Buna göre hedefler tek bir
   davranışla değil, davranışlar grubuyla ifade
   edilmelidir.

124

Program Geliştirme

8. Hedef aynı anlamla birden çok özelliği
   içermemelidir. Yani “Atatürk’ün hayatını kavra-
   yabilme ve saygı duyma” şeklinde hem bilişsel
   hem de duygusal özellikler bir arada değil, ayrı
   ayrı hedefler olarak ifade edilmelidir.
9. Davranışlar ilgili oldukları hedefleri nitelik ve
   nicelik olarak ivi temsil etmelidir
   (kapsamalıdır) Davranışlar hedefe ulaşmayı
   sağlayacak düzeyde zenginleştirilmiş olarak
10. Kritik Davranış Her hedefi temsil eden
    davranışlar arasında önem derecesi yüksek ve
    olmazsa olmaz anlamında öncelikli davranışlara
    kritik davranıs Örneğin; “Atatürk’ün
    hayatını kavrayabilme” hedefinde “Atatürk’ün
    ilkelerinin önemini açıklayabilme” davranışı
    önem derecesi yüksek olan bir kritik davranıştır.
11. Hedefler binişik olmamalı, bitişik (tamamlayıcı)
    olmalıdır.
12. Hedef-Davranışlar öğretim sürecini başlatan,
    yönlendiren ve ölçmeye kılavuzluk yapan önemli
    bir program öğesidir.

Hedef-Davranış Belirleme İlkeleri

1. Öğrenci yaşantısına dönüklük; hedefler
   öğrencinin Öğrenme etkinliklerine aktif olarak
   katılmasını sağlayacak özelliklere sahip
   olmalıdır.
2. Açık-seçiklik; hedefler herkesin ortak
   anlayacağı ve açıklayacağı bir dille ifade edil-
3. Genellik ve sınırlılık; hedefler hangi özellikleri
   kazandıracağını belirtecek kadar genel ve
   kazandıracağı özellikleri başka özelliklerle
   karıştırmayacak kadar sınırlı olmalıdır.
4. Konu alam ile ilişiklik; hedefler ilgili oldukları
   konu alanını temsil edecek ve kapsayacak
   değerlendirmelere sahip olarak belirlenmelidir.
5. Aşağıdakilerden hangisi hedeflerin sahip olması gereken niteliklerden değildir? (2002 KPSS-113)
6. Eğitim ortamında gerçekleştirilebilir olma
7. öğrenci davranışı olarak ifade edilebilme
8. Gözlenebilir ve ölçülebilir olma
9. öğrencilerin kendi çabalarıyla ulaşabilecekleri
   nitelikte olma
10. E) öğrencinin hazır bulunuşluğuyla erişilebilir
    olma

1. İstenen sonuçlan ve başarı düzeyini kesin ve açık bir biçimde dile getirme gerekliliği eğitim hedeflerinin hangi ilkesiyle doğrudan ilgilidir? (2004 KPSS-90)
2. öğrenci davranışına dönük olmalıdır.
3. Çok boyutlu olmalıdır.
4. Hiyerarşik bir düzende sıralanmalıdır.
5. öğretmen etkinliklerini içermelidir.
6. E) Evrensel kültür değerleriyle ilişkili olmalıdır.

Program Geliştirme

125

HEDEF ALANLARI VE ÖRNEKLER BİÜŞSEL ALAN HEDEFLERİ

DUYUŞSAL ALAN HEDEFLERİ

PSİKOMOTOR ALAN HEDEFLERİ

Program Geliştirme

2. Aşağıdakilerden hangisi bilişsel alanın
   uygulama basamağında gerçekleşen süreçtir?
   (2002KPSS-114)
3. öğrenilen ilkeleri yeni karşılaşılan bir
   durumda kullanma
4. Tamamlanmış bir ürünün işlem
   basamaklarını söyleme
5. Tamamlanmış bir durumun ögelerini
   belirleme
6. Yeni ve özgün bir ürün tasarlama
7. E) Tamamladığı ürünü verilen ölçütlerle
   karşılaştırma
8. Devinimsel (psikomotor) becerilerin
   gelîştirilmesinde öğretmenin kullanabileceği en
   etkıli yol aşağfdakilerden hangisidir? ? (2002
   KPSS-118)
9. Anlatım yöntemi C) Problem çözme
10. Gösterip yaptırma       D) Soru-cevap
    E) Deneme yanılma

Sosyal Bilgiler dersi çevremizi tanıyalım ünitesi ile ilgili temel verileri istenilen anlatım biçimine çevirebilme.

264.

1. Matematik   dersi   sayılar ünitesiyle   ilgili
   temel kavramlarm anlam bilgisi
2. İngilizce dersi temel dil becerileriyle ilgili
   öğrendiklerini yeni              durumlarda

• Hayat Bilgisi dersinde toplumsal yaşam
  kurallarının gerekliliğine inanış.

1. Beden eğilimi dersi üç adım atlama ile
   ilgili öğrendiklerini hatasız olarak yerine

Yukarıda verilen hedef örnekleri dikkate almdığında hangi seçenekte hedef örnekleri taksonomlk açıdan doğru olarak eşleştrrilmiştir? (2003 KPSS-112)

1. Kavrama, Bilgi, Uygulama, Değer verme.
   Beceri haline getirme
2. Değer verme, Bilgi, Analiz, Sentez,
   Kavrama
3. Bilgi, Kavrama, Uygulama, Analiz, Sentez
4. Amiliz, Bilgi, Kavrama, Değer verme,
   Uygulama
5. E) Değerlendirme, Kavrama, Uygulama,
   Analiz, Kılavuzla yapma

265.

1. Noktalama işaretlerini kullanarak bir metin
   oluşturabilme
2. Araba kullanmak için vücudunu hazır hale
   getiriş

• Çevre kirli/iğinin çözümüne yönelik orijinal
  fikirler üretebilme

1. Yasaların toplumsal         yaşamındaki
   gerekliliğine inanış

Yukarıda verilen hedef örneklerinden hangileri bilişsel alana yönelik yazılmıştır? (2003 KPSS-112)

1. A) I ve II B) II ve IV         C) III ve IV
2. D) I ve III E) II ve III

Hedef Davranış Yazmada Farklı Yaklaşımlar

Eğitim Programlarını hazırlarken hedef davranışların yazılmasında farklı yaklaşımlar izlemektedir. Daha çok program özellikleri dikkate alındığında bu farktı yaklaşımın olduğu gözlenmektedir. Bunlar ³

• Aşamalı Hedef Yazma yaklaşımı: Bu

yaklaşımda Bloom’un aşamalı sınıflara yaklaşımı (bilme, kavrama, uygulama, analiz, sentez değerlendirme yada bilişsel, duygusal, devrimsel) temele alınmaktadır.

• Yeterliğe Dayalı Amaç Yazma Yaklaşımı:

Program sonunda öğrencilerin hangi standartta ne yapabileceğini belirtir. Örneğin; Hesap makinesi ile üç ondalıklı 25 sayı verildiğinde (koşullar) bütün sayıların 1 dakika içinde hatasız olarak (standart), sabit bir sayı ile çarparak sonucu yazabilme (davranış)

• Modüler Amaç Yazma Yaklaşımı: Aşamalık
  özelliği göstermeyen, bağımsız üniteler yada
  modüller için kullanılır. örnekir

Ders: Türkçe

Amaç: Bu üniteyi çalıştıktan sonra;

• llk öğretim Türkçe Programında yer
  alan genel ve özel amaçların nitelik ve
  önemini kavrayabilecek,
• ilköğretim okullarındaki; Türkçe Programmın
  özet amaçlarını sıralayabilecek.
• Amaçları davranışa dönüştürmenin ve
  öğrencilere kazandırmanın gereğini
  kavrayabilmek,

Program Geliştirme

127

• Dil Öğretim ilkelerini Türkçe öğretimde etkili bir şekilde uygulayabileceksiniz

6. Aşağıdaki davranışlardan hangisi “suyun buharlaşması olayının kavrama düzeyinde öğreniidiğini” gösteren bir kanıt olamaz? (2001 KPSS-40)
7. Olayı değişik bir örnekle açıklama
8. Olayı kendi ifadesiyle açıklama
9. Olayın kitaptaki tanımını söyleme
10. Olayı kendi çizdiği bir şema ile gösterme
11. E) Olayı resmederek ifade etme
12. İÇERİK

Bir öğretim programında içeriğin belirlenmesi işlemi “ne ögretelim?” sorusuna cevap aramadır. Bu nedenle içerik hedeflerle tutarlı olmalıdır. Türkiye’de Okul öncesi, İlköğretim ve Orta Öğretim kademelerinin içeriği Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenmektedir.

İçerik belirlemede bazı ilkelere uyulması gerekmektedir. içerik;

• Program hedefleriyle tutarlı,
• Somuttan soyuta,
• Basitten karmaşığa,
• Yakından uzağa,
• Bilinenden bilinmeyene,
• Genelden özele,
• Anlamlı,
• Gerçekçi,
• Güncel olmalıdır.
• öğrenci seviyesine uygun olmalı
• Bireyin ilgi ve gereksinimlerine uygun olmalı
• Bilimsel açıdan geçerli olmalıdır
• Kendi içinde tutarlı olmalıdır

Bunlara ek olarak içerik ile ilgili olarak bir ders kitabmda bulunması gereken özellikler şunlardır;

• öğrencinin hazırbulunuşluk düzeyine uygun,
  sade ve anlaşılır bir dili olmalıdır
• Bol uygulama, örnek ve çalışmalara yer
• Görsel içeriği bol olmalıdır
• Öğrencilerin algılama ve anlamalarını sağlayacak
  somut görsel ögelerle desteklenmelidir
• Sade bir düzen içinde hazırlanmış olmalıdır.

İçerik düzenlemede Farklı Yaklaşımlar (Stratejiler)³

1. Doğrusal Programlama Yaklaşımı

Birbiri ile ardışık sıralı, yakın ilişkili ve zorunlu ya da önkoşul öğrenmelerin ağırlıklı olduğu konuların

düzenlenmesinde doğrusal programlama yaklaşımı kullanılır. özellikle aşamalılık özelliği taşıyan dersler için kullanılır. Örnek; hayat bilgisi, sosyal bilgiler, fen bilgisi gibi.

2. Sarmal Programlama Yaklaşımı

Bu tip programda içerik doğrusal bir sıra izlemez. Daha önce öğrenilmiş olan bazı konular, gerektikçe tekrar edilebilir. Bu tekrarlar, tercihan konuyu sadece hatırlatmaktan çok kapsamını da genişletmelidirler. içeriği bu tip yaklaşımla hazırlanmış programlar daha esnektirler. Ancak öğrenilecek konular ve öğrenme süresi

kontrollüdür.

Konuların yeri ve zamanı geldikçe tekrar tekrar öğretilmesi söz konusu olduğunda bu düzenlemeden yararlanılır. Her konunun kendi içindeki konulan arasında da bîr ardışıklık söz konusudur. özellikle dil öğretim programlarının içeriğini düzenlemede bu yaklaşımdan yararlanılmakladır. Örnek; Türkçe, yabancı dil, matematik gib.

3. Modüler Programlama Yaklaşımı

İçerik düzenlenirken konular öbekler halinde düzenlenir. Bu öbeklerin (ya da modüllerin) birbiriyle ilişkili olması beklenemez. Bu programla öğretim sonunda alınacak sonuçlar bellidir. Konuların hangi sırayla öğrenileceği açısından esnektir, ancak yine de program çıktısı açısından kontrollü bir yaklaşım özelliği taşır.

öğrenme üniteleri modüllere ayrılır. Her modül kendi içinde doğrusal, sarmal ya da farklı yaklaşımla düzenlenebilir. Modüller arasında aşamalı bir bağ olması önemli değildir; önemli olan her modülün anlamlı bir bütün oluşturmasıdır. Örnek; Beden Eğitimi dersi. Koşmalar, atlamalar, futbol, voleybol gibi birbiriyle bağ olmadan üniteler halinde düzenlenebilir.

4. Piramitsel ve Çekirdek Programlama
   Yaklaşımı

Piramitsel yaklaşımda ilk yıllarda geniş tabanlı konuların yer aldığı giderek uzmanlaşmanın küçük birimlerde olduğu ve daraldığı bir yaklaşım tarzıdır. Bu yaklaşıma göre içerik, ayrıntılı ve kesin bir biçimde belirlenmiş konular bütününden oluşur. Program esnek değildir. öğrencinin programa başlamadan önceki ve programı bitirdikten sonraki durumu kesinlikle bilinmektedir. Öğrenci, programt bitirdikten sonra o alanın uzmanı olur.

Çekirdek programda ise ilk önce ortak öğrenilecek konular verilir. Sonra öğrencilere seçenekler sunularak İlgi duyduğu alanlarda ders almaları sağlanabilir. Sözgelimi Fen Bilgisi konuları çekirdek programla, Fizik,

128

Program Geliştirme

Kimya, Biyoloji konuları da ilgi alanlarıyla alınır ve buna göre içerik düzenlemesi yapılır.

5. Konu Ağı-Proje Merkezli Program Yaklaşımı

Konu Ağı-Proje merkezli program yaklaşımında öğrencilere konulann ağı bir harita gibi çıkartılıp verilir ve belirli zamanlarda nerelerde olmaları gerektiği söylenir. Bu yaklaşımda konuların içeriğine öğrenciler kendi kendine ya da grup halinde karar verirler. Konular küçük projeler olarak da belirlenebilir.

6. Sorgulama Merkezli Programlama Yaklaşımı

Baştan içerik belli değildir. İçerik düzenlemesi öğrencilerin ihtiyaçları ve sorularına göre oluşturulur. Bu yaklaşım öğrencilerin sorularına ve gereksinimlerine yanıt verme gerekliliğini benimseyen felsefi görüşe göre dayanır. Özellikle ilkokul düzeyinde öğrenci sorulan çok değerli bir öğrenme yaşantısı oluşturabilir. Eğitim düzeyi yükseldikçe daha sınırlı ve özel uzmanlık alanlarına ilişkin sorulara göre programların içerikleri düzenlenir.

Belirtke Tablosu (Hedef-İçerik Tablosu)²

Bir eğitim programında yer alan hedef ve hedef davranışlarla, program içeriğinin iki boyutlu bir çizelge üzerinde gösterilmesine belirtke tablosu denir. Belirtke tablosunun hazırlanmasında üç aşama önemlidir.

1. Öğretim hedeflerini belirleme, Üst yatay bölüme
   yazılır
2. Ders içeriğini belirleme, Dikey boyuta içerik yazılır
3. Iki boyutlu bir çizelge hazırlama; Hedeflerle içerik
   arasındaki ilişki tabloda gösterilir

Bu tablo sayesinde hangi konuların hangi hedeflerin gerçekleşmesine hizmet ettiği ve dersin bütününde ne kadar ağırhk taşıması gerektiği kolaylıkla görülebilir.

8. Aşağıdakilerden hangisi İlköğretimin ilk
   basamağında dikkate alınması gereken
   ilkelerden biri değildir? (2002 KPSS-117)
9. öğrenciye görelik
10. Soyuttan somuta
11. Yakından uzağa
12. Basitten karmaşığa
13. E) Bilinenden bilinmeyene
14. Aşağıdakilerden hangisi bir ders için hazırlanan
    ve hedeflerle konular arasındaki ilişkiyi
    gösteren belirtke tablosunun en önemli
    faydasıdır? (2002 KPSS-30)
15. Dersin kapsamını nitel ve nicel olarak özetleme
16. Eğitim etkinliklerine ipuçları vermesi
17. öğretim planlarına temel oluşturması
18. Dersin özel hedeflerinin önem derecesine
    işaret etmesi
19. E) Dersin ünitelerinin (konularının) sırasın!
    belirlemesi
20. Konuların yeri geldikçe tekrarlandığı, konuların kendi içinde ve birbirleriyle ardışıklık ilişkisinin bulunduğu, özellikle dil öğretiminde ağırlıklt olarak kullanılan bir programlama yaklaşımıdır.

Yukarıda açıklaması verilen programlama yaklaşımı hangisidir? (2003 KPSS-115)

1. Piramitsel Yaklaşım
2. Sarmal Yaklaşım
3. Modüler Yaklaşım
4. Doğrusal Yaklaşım
5. E) Çekirdek Yaklaşım

7. Aşağıdakilerden hangisi içeriğin

biçimlendiriimesinde öğretmenlerin sorması gereken sorulardan değildir? (2002 KPSS-116)

1. öğrencilerin seviyesine uygun mu?
2. Hedeflerin gerçekleşmesine hizmet eder mi?
3. Bireyin ilgi ve gereksinmelerine uygun mu?
4. içerik bilimsel açıdan geçerli mi?
5. E) İçerik öğretim stratejilerine uygun mu?

1. İçerik belirlenirken aşağıdakilerden hangisinin dikkate alınma zorunluluğu yoktur? (2003 KPSS-119)
2. Bilgiler somuttan soyuta doğru sıralanmalı
3. öncelikle kolay daha sonra karmaşık bilgilere
   yer verilmeli
4. Bîlgiler yakın çevreden uzağa doğru bir yapı
   oluşturmalı
5. Bilgilerin kendi içerisinde tutarlığı olmalı
6. E) içerik öğretmen niteliklerine uygun bir yapıda
   organize edilmeli

Program Geliştirme

129

2. Bir ders kitabında bulunması gereken özellikler açısından aşağıdakilerden hangisi öncelikli değildir?(2004KPSS-81)
3. öğrenci düzeyine uygun soyutlukta, yalın ve
   anlaşılır bir anlatım dilinin olması
4. Hazırlık çalışmaları, alıştırmalar ve uygulama
   sorularını içermesi
5. Yapısının farklı öğretme öğrenme
   yaklaşımlarıyla örüntülenmesi
6. Konu sunumlarının çeşitli görsel uyaranlarla
   zenginleştirilmesi
7. E) Soyut kavramları içermesi
8. Aşağıdaki programlama modellerinden

hangisinde, ilk yıllarda geniş tabanlı konuların yer alması, ileriki yıllarda alanın gittikçe daralarak uzmanlaşmanın küçük birimlerde olması söz konusudur? (2004 KPSS-88)

1. Piramitsel
2. Doğrusal
3. Sarmal
4. Modüler
5. E) Çekirdek
6. Öğretme öğrenme süreçlerinde öğretmenin öğrenciyi temele alarak içeriği düzenli ve anlamlı bîr bütünlük içinde sunmasının öğrenciye sağlayacağı en önemli yarar aşağıdakilerden hangisidir? (2004 KPSS-94)
7. öğretimin hedeflerine daha etkili ulaşılması
8. İçerikte ön plana çıkan ayrıntılara
   odaklanılması
9. İşbirliği içinde çalışılması
10. Materyallerin daha ekonomik kullanılması
11. E) öğretimin eğlenceli olarak algılanması

III.   ÖĞRENME-ÖĞRETME DURUMLARI

Program geliştirme çalışmalarının süreç boyutudur. Belirlenen hedef davranışların öğrencilere nasıl kazandırılacağı sorusuna cevap aranır. Öğretim durumlarında öğrenci, öğretmen, yöntem, teknik, araç-gereç, strateji, içerik vb. konuların birbirleriyle etkileşimleri ile ilgili etkinlikler söz konusudur. Öğrenme- öğretme sürecinin planlanması aşamasında öncelikle kullanmayı planladığımız yöntem ve tekniklerin konu ve öğrenci için uygunluğu

belirlenmelidir. Böylece öğretim süresince karşılaşılabilecek sorunlar en alt düzeye indirgenmiş olur.

Kısaca söylemek gerekirse öğrenme-öğretme süreci; s   Eğitim programının uygulamaya konulduğu

s   öğretim hizmetlerinin programı uygulamaya dönük olarak düzenlendiği

s   Öğrencinin bu hizmetler aracılığıyla öğretim programıyla etkileşime geçtiği bir süreçtir.

Bireye söz konusu davranışların nasıl kazandırılacağı konusunda düzenlenecek etkinlikleri iki aşamada sınıflandırılabilir; öğrenme yaşantıları ve öğretme yaşantılarıdır.

1. ÖĞRETME YAŞANTILARI

Bunlar;

1. Giriş etkinlikleri
2. Gelişme etkinlikleri
3. Sonuç etkinlikleridir.

Bu üç konu aşağıda ayrınttlı biçimde ele alınmıştır;

Bu konu aynı zamanda eğitim öğretimde planlar konusu ile yakından ilgilidir.

Eğitim Öğretimde Planlama

Eğitim ve öğretimde planlama, belirlenmiş eğitim hedeflerine ulaşabilmek için konularm, öğrenme yaşantılarının ve değerlendirme sürecinin tasarlanması sürecidir. Öğretimde üç tür plan türü kullanılır, Yıllık, Ünite ve Günlük plan⁶

Öğretimi Planlamanın Sağladığı Faydalar

• Eğitim-öğretim sürecine yön verir,
  uygulamanın tutarlılığını sağlar,
• Hedef-içerik ilişkisini ve uygun stratejiyi,
  yöntem,   araç-gereç belirlenmesini sağlar,
• Öğretmene yol gösterir
• Değerlendirmenin geçerliliğini ve
  güvenirliliğini sağlar.
• Konuların zamanını ve süresini düzenler

Yıllık Plan

Bir öğretim yılı için hazırlanan ve gerçekleştirilmeye çalışılacak hedeflerin, işlenecek konularm, kullanılacak strateji ve yöntemlerin ve değerlendirme esaslannın belirlendiği ve zamana dağıtıldığı genel bir tasarıdır.

130

Program Geliştirme

Yıllık planda bulunan başlıca bölümler;

S Süre

S Amaçlar-hedefler

s Konular

s Yöntemler-teknikler

s Kaynak, araç-gereçler

• / Deney, gezi-gözlem

s Diğer zümre öğretmenlerle işbirliği

s ödevler ve konusu

s Değerlendirme

S Düşünceler

Ünite Planı

Bir ünite içindeki öğrenme-öğretme etkinliklerinin bu üniteye ayrılan ders saatleri içinde gerçekleşecek biçimde sıra ve düzene konması amacıyla hazırlanan bir plandır. Yıllık plana dayalı olacak dersin özel hedeflerinden hangilerinin bu ünitede gerçekleştirilmeye çalışılacağının, bu amaçla hangi kritik davranışların öğretileceğinin, bu kritik davranışlarının öğretilmesi için hangi öğretme-öğrenme etkinliklerinden yararlanılacağı belirlenmeye çalışılır (Yılmaz,2000). Ünite bilgileriyle ilişkili konular ve etkinlikler bütünüdür. Ünite planları birbirine yakın ve ilişkilen-dirilmiş konuların belirli zaman içerinde bir bütün olarak işlenmesini sağlar.

Günlük Plan (Ders Planı)

Bir günde yada bir derste yapılacak bütün öğretim etkinliklerinin tasarımının yapıldığı bir plandır. Günlük plan genel olarak üç ana bölümden oluşur:

Ders Planı: 0 dersin özel hedef davranışlarının

gerçekleştirilebilmesi için eğitim faaliyetlerinin

sistematik bir biçimde planlanmasıdır. Burada

öğrenme-öğretme süreçlerinin etkili ve verimli

kullanılması temel amaçtır.

GİRİŞ

^Dikkat Çekme

s Soru sorma,

S Beden dili, ses tonu,

V Günlük yaşamdan örnek,

S Derse araç-gereçle girmek,

S Şekil, resim, grafik kullanmak.

^ Güdüleme (Motivasyon)

S Konunun önemi,

s Yaşamla ilişkisi,

S Gelecekte ne işe yarayacak,

S Hedeften haberdar etme.

v^Gözden Geçirme (önceki öğrenmelerin hatırlanması)

GELİŞME

s ön bilgilerle ilişkiler kurma

S Davranışı ortaya çıkarma etkinlikleri

V Strateji, yöntem-teknik, s örnekler,

s Soru-cevap, tartışma, s Araç-gereç kullanımı, s Konular ve alt bölümler,

SONUÇ

v Kalıcılığı sağlama,

s özet ve tekrar,

s Değerlendirme ,

s Bir sonraki konunun açıklanması.

Eğitim Durumlarının Değişkenleri

s Pekiştireç,

s İpucu

s Dönüt

s Düzeltme

• s Öğrencinin derse katılımı

Eğitim Durumtarının Düzenlenmesinde Dikkat Edilmesi Gereken İtketer¹

• öğrencilerin öğrenmelerini en üst düzeye
  çıkarmahdır
• öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamalıdır
• öğrencilerin yaş ve olgunluğuyla tutarlı olmalıdır
• Hedef davranışa uygun olmalıdır
• Öğrenci özelliklerine uygun’düzenlenmelidir
• Ekonomik olmalıdır
• Etkinlikler arasında yatay ve dikey kaynaşıklık
  sağlanmalıdır
• Giriş, gelişme ve sonuç etkinlikleri
  düzenlenmelidir

Hedef düzeyine göre uygun öğretim Yaklaşımlan

1. Bilgi—Bireyselleştirilmiş öğretim, Sunuş yoluyla
   öğretim
2. Kavrama—Bilgisayar destekli öğretim
3. Uygulama—proje tabanlı öğretim
4. Analiz—Araştırma yoluyla öğretim
5. Sentez—Buluş yoluyla öğretim
6. Öğretimde yararlanılan,
7. Ünite planı
8. Yıllık plan
9. Ders planı (günlük plan)

Aşağıdakilerden hangisinde kapsamı en geniş olanlardan en dar olana doğru sınırlanmıştır? (2001 KPSS-3)

Program Geliştirme

131

6. öğretmenler, öğrenilmesi hedeflenen davranışların öğrencilerde görülebilmesi için ortam yaratırlar.

Aşağıdakilerden hangisi, öğretmenin bu görevini yerine getirmek için yararlanabileceği yöntemlerden biri değildir? (2001 KPSS-39)

1. öğrencilere, hedeflenen davranışları
   gösterdiklerinde pekiştireç verme
2. Öğrencilerin ilgili olsun olmasın her davranışını
   pekiştirme
3. öğrencileri, hedeflenen davranışları öğrenme
   çabası göstermeye özendirme
4. öğrencilerin hedeflenen davranışları yapmaya
   çalışırken karşılaştıkları güçlükleri giderme
5. E) öğrencileri, hedeflenen davranışların
   kullanılacağı durumlarla karşı karşıya getirme

9. Hayat bilgisi dersinde, milli ve dini bayramlar ve yerel kurtuluş günleri ile ilgili konuların ele alınma (İşleniş) zamanı belirlenirken aşağıdakilerden hangisi önceliklidir? (2004 KPSS-93)
10. İlgili konuların Milli Eğitim Bakanlığı
    tarafından hazırlanan öğretim programındaki
    sıralanışı
11. Bayramın ya da kurtuluş gününün tarihi
12. Bu günlerin ve konuların derslerle ilişkisi
13. öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleri
14. E) Bu gün ve konuların diğer konularla
    uygunluğu

7. Öğretim planları (yıllık plan, ünite planı, ders planı) hazırlamanın temel amacı hangisidir? (2001 KPSS-41)
8. A)   Öğrenim etkinliklerini planlı ve organize bir şekilde düzenlemek
9. Okulun çevresi ile itişkilerini güçlendirmek
10. Öğrenme ihtiyaçlarını belirlemek
11. Okul yönetimi işlerini kolaytaştırmak
12. E) ölçme-değerlendirme için kriterler oluşturmak

1. Aşağıdakilerden hangisi öğrenme-öğretme

sürecinin en önemli değişkenidir? (2002 KPSS-10)

1. Öğrenciler
2. Veliler
3. Içerik
4. Değerlendirme
5. E) öğretmen

8. Aşağıdakilerden hangisinde öğrenme-öğretme sürecindeki üc temel öğe doğru olarak verilmiştir? (2001 KPSS-85)
9. Okul, aile, çevre
10. öğretmen, öğrenci, ders kitabı
11. öğretmen, öğrenci, veli
12. Öğretim hizmeti, öğretim program, öğrenci
13. E) Yönetici, öğretmen, veli
14. Öğrencilerin dikkatini işlenecek konu üzerinde toplama dersin hangi bölümünün başlıca amacıdır? (2001 KPSS-94)
15. Derse hazırlanma
16. Plan yapma
17. Geçiş bölümleri
18. Giriş bölümü
19. E) Gözden geçirme

1. Aşağıdakilerden hangisi öğretim etkinliklerinin ilk aşamasıdır? (2002 KPSS-9)
2. Öğrencilerin ilgileri
3. Öğretim yöntem ve teknikleri
4. Okul yönetiminin istekleri
5. Öğretim programının amaçları
6. E) Öğretim araç gereçleri
7. Aşağıdakilerden hangisi öğrenme-öğretme sürecinde öğrencilerle etkili bir iletişim kurmada iletinin en temel özelliğidir? (2002 KPSS-11)
8. Beden diliyle iletilmesi
9. Göz temasıyla desteklenmesi
10. Dolaylı olarak iletilmesi
11. Sözel olarak iletilmesi
12. E) Açık, net ve anlaşılır olması

132

Program Geliştirme

SONRAKİ SAYFAYA GEÇİNİZ

[wp_ad_camp_2]

SAYFA NUMARALARINI KULLANIN