II.Selim (1789-1807) hem GERİLEME DÖNEMİ hem de DAĞILMA DÖNEMİ padişahıdır.
Dönemin Önemli Siyasi Olayları
III.Selim başa geçtiğinde Osmanlı Devletiyle Rusya+Avusturya arasında yukarıda da verildiği gibi savaş devam ediyordu.
(1787-1792).1789’da Fransız ihtilali çıktı.Bunun üzerine Avusturya 1791’de savaştan çekilerek Osmanlı Devleti ile Ziştovi Antlaşmasını
imzaladı.
ZİŞTOVİ ANTLAŞMASI (4 Ağustos 1791)
Taraflar: Osmanlı x Avusturya
Avusturya, Osmanlıları yendiği halde Fransız İhtilali sebebiyle Osmanlılar ile antlaşmaya yanaştı. Pasarofça Antlaşması ile aldığı yerleri geri
verdi.
Not: 1791Ziştovi Antlaşmasıyla Avusturya savaştan önceki sınırlarına çekildi. Bundan sonra Avusturya ile Osmanlı Devleti arasında ciddi
bir savaş olmamış, hatta I. Dünya Savaşında Osmanlı Devletiyle birlikte savaşmıştır.
Not: Fransız İhtilalinin yaydığı “Milliyetçilik” akımından en çok etkilenen iki devlet Avusturya ve Osmanlı Devleti’dir.
Tek başına kalan Rusya da 1792’de YAŞ antlaşmasını imzaladı.
YAŞ ANTLAŞMASI (9 Ocak 1792)
Taraflar: Osmanlı-Rusya
Önemi: Osmanlı Devleti, Kırım’ın Rusya’ya ait olduğunu kabul etti. Böylece Karadeniz Türk gölü olma özelliğini kesin olarak kaybetti.
Not : 1792 tarihli Yaş Antlaşması Osmanlı Devletinin Dağılma-Yıkılış Döneminin başlangıcı sayılır.
KARADENİZ İLE İLGİLİ TÜM GELİŞMELERİ HATIRLAYALIM
* Karadeniz 1478’de Kırım’ın fethi ile Fatih Sultan Mehmet zamanında Türk gölü haline geldi.
ð Karadeniz’in bütün kıyılarının fethi II. Bâyezid zamanında 1484’te Kili ve Akkerman kalelerinin alınmasıyla olmuştur. ð 1700 İstanbul Antlaşması ile Azak Kalesi Ruslara verildi ve Karadeniz Türk gölü olma özelliğini kaybetti.
* 1711 Prut Antlaşması ile Karadeniz tekrar Türk gölü oldu.
* 1739 Belgrad Antlaşması ile Karadeniz’in Türk gölü olduğu bir kez daha kesinlik kazandı.
* 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım bağımsız olunca Karadeniz Osmanlı hâkimiyetinden çıktı.
* 1779 Aynalıkavak Tenkihnâmesi ile Osmanlılar Karadeniz’deki üstünlüklerinin yok olduğunu kabul etmiş oldular.
* 1792 Yaş Antlaşması ile Karadeniz Türk gölü olma özelliğini kesin olarak kaybetti.
OSMANLI TARİHİ(1299-1922)
Napolyon Bonapart 1798’de Mısır’ı işgal etti. Amacı,hem Osmanlı topraklarından pay almak, hem de İngiltere’nin Hindistan’la olan
bağlantısını kesmekti.1798-1801 yılları arasında Osmanlı-Fransa savaşı olmuş,bu savaşta İngiltere ve Rusya Osmanlı Devleti’nin yanında yer
almıştır.Ruslar,tarihte ilk kez bu sırada Boğazlardan geçiş yapmıştır.Cezzar Ahmet Paşa komutasındaki Nizam-ı Cedit ordusu , Napolyon’un
(Fransız) ordusunu Suriye sahillerindeki AKKA’da yendi.Bunun sonucunda Fransızlar Mısır’dan çekildi.Fransa ile 1801’de EL-ARİŞ
ANTLAŞMASI imzalandı.
EL-ARİŞ ANTLAŞMASI (1801)
Taraflar: Osmanlı-Fransa
Önemi:
- 1. Mısır yeniden Osmanlı idaresine girdi.
- 2. İngiltere sömürgelerini tehdit eden Fransa’yı etkisiz hale getirerek Akdeniz’de üstünlük sağlamayı başardı.
OSMANLI TARİHİ(1299-1922)
OSMANLI-FRANSIZ İLİŞKİLERİ (Genel)
1. Osmanlı Fransız ilişkileri Fransa kralı Fransuva’yı Şarlken’den kurtarmak için Osmanlıların yaptığı 1526’da Mohaç Meydan Muharebesi ile Kanuni döneminde başladı.
2. Kanuni, Fransızlara kapitülasyonlar verdi(1535)
3. 1739 Belgrad antlaşmalarında arabuluculuk yapan Fransa kapitülasyonların süresiz hale gelmesini sağladı.(I.Mahmut dönemi-1740)
4. Osmanlılar Fransız İhtilali’nden sonra kurulan Fransız yönetimini tanıdı.
5. Fransa İngiltere’nin sömürgelerine göz dikti ve sömürgelerine giden yolu kesmek için Osmanlı yönetimindeki Mısır’ı işgal etti(1798).
Ancak Napolyon ilk yenilgisini Nizam-ı Cedid askerlerinden Akka’da aldı ve 1801 El-Ariş Antlaşması ile bölgeden çekildi.
6. Fransa kapitülasyonlardan faydalanmakla birlikte Osmanlılar aleyhindeki bütün ittifaklara katıldı.
7. Fransa Osmanlı Devleti’nin Kuzey Afrika’daki topraklarına göz dikti ve Cezayir (1830) ve Tunus’u (1881) işgal etti.
8. Balkan milletlerini Osmanlılar aleyhine kışkırttı.
9. Yahudileri Filistin’de devlet kurmaya davet etti.
10. Bütün bu gelişmeler karşısında Osmanlılar İngilizlere yanaştı ancak İngiltere’nin Mısır’ı işgali üzerine Osmanlılar yeniden Fransız
yanlısı bir politika izlediler.
11. I. Dünya Savaşı’nda Fransa İtilaf devletleri saflarında Osmanlılara saldırdı ve savaş sonunda Osmanlı topraklarını paylaşan ve işgal
eden devletler arasına katıldı.
GREK PROJESİ
Rusya ve Avusturya’nın Osmanlı Devleti’ni aralarında paylaşmak için hazırladıkları plandır.
Bu plana göre: 1) Eflak ve Boğdan’da Dakya Devleti kurulacak. 2) Sırbistan, Bosna ve Hersek Avusturya’ya bırakılacak. 3) Bizans
imparatorluğu yeniden kurulacak ve başına II. Katerina’nın torunu Konstantin getirilecek.
Plan doğrultusunda Avusturya Bosna’yı, Rusya Boğdan’ı işgal etti. Ancak Fransız İhtilali’nin patlak vermesiyle Grek Projesi gerçekleştirilemedi ve Avusturya Osmanlılarla Ziştovi Antlaşması’nı, Rusya Yaş Antlaşması’nı imzalamak zorunda kaldı.
OSMANLI TARİHİ(1299-1922)
KABAKÇI MUSTAFA İSYANI (1807)
Sebep:
1. III. Selim’in ıslahatlarını (Nizam-ı Cedit hareketi) Yeniçeriler, din adamları ve esnaf çıkarlarına uygun bulmadı.
2. III. Selim Yeniçerilere Nizam-ı Cedit askerinin elbisesini giydirmek istiyor ve Yeniçerileri düzenli talime tabi tutmak istiyordu.
Sonuç:
1. III. Selim Nizam-ı Cedit’i kaldırmak zorunda kalmıştır.
2. Kabakçı Mustafa’nın önderliğindeki isyancılar (25-29 Mayıs 1807) III. Selim’i tahttan indirip yerine IV. Mustafa’yı çıkardılar.
3. İsyanı bastıran Alemdar Mustafa Paşa, Kabakçı Mustafa ve adamlarını öldürttü.
4. Padişah olan IV.Mustafa, yeniden tahta çıkma ihtimali olan III. Selim’i öldürttü.
5. Alemdar Mustafa Paşa, IV. Mustafa’yı tahttan indirip yerine II. Mahmut’u çıkardı.
Önemi: 1807 Kabakçı Mustafa isyanı Nizam-ı Cedit (yeni düzen) dönemini ortadan kaldırmıştır.
III. Selim Döneminde Yapılan Islahatlar
III. Selim Döneminde yapılan Islahatlara genel olarak Nizam-ı Cedit (Yeni Düzen) denilmiştir.
1- Nizam-ı Cedit Ordusunu kurarak, yeniçeri ocağını geri plana düşürdü.(İsveçli subayların eğittiği Nizam-ı Cedit ordusu,ilk askeri başarısını Cezzar Ahmet Paşa komutasında Akka’da 1799’da Napolyon’a karşı kazandı.)
2- Islahat hareketlerine ve Nizam-ı Cedit ordusuna gelir sağlamak amacıyla İRAD-I CEDİT adıyla yeni bir hazine kurdu.
3- Kara ve deniz mühendishaneleri genişletildi.
4- Yeniçeri ve diğer Kapıkulu Ocakları düzene sokuldu.
5- Tersaneler yenilendi, modern toplar döküldü.
6- Avrupa’daki gelişmeleri öğrenmek için Paris, Londra,Viyana ve Berlin’de sürekli elçilikler açıldı.
7- İlmiye sınıfında ve devlet dairelerinde düzenlemeler yapıldı.
8- İlk devlet matbaası açıldı.Bilim ve sanat eserleri batı dillerinden Türkçe’ye çevrildi.
9- III.Selim döneminde Osmanlı Devleti’nde ilk kez bir yabancı dil yani Fransızca kabul edilmiştir.
NOT: Osmanlı Devleti’nde en ciddi anlamada Batı (Avrupa) örnek alınarak ıslahatlar III. Selim döneminde yapılmıştır.
III.SELİM DÖNEMİ İLE İLGİLİ BİRKAÇ ÖNEMLİ NOT
- * İLK defa Avrupa orduları örnek alınarak kurulan ordu NİZAM-I CEDİD ordusudur.(III.Selim)
- * NAPOLYON İlk yenilgisini AKKA kalesi önünde NİZAM-I CEDİD ordusuyla yaptığı savaşta aldı.(1799).Bu savaş,Nizam-ı Cedit ordusunun ilk ve son başarısıdır.
- * Avrupa başkentlerinde İLK devamlı elçiler III. SELİM zamanında açıldı.
- * İLK devamlı elçilik LONDRA’da açıldı.(1793)
- * 1789 Fransız İhtilâli ile ortaya çıkan milliyetçilik akımının etkisiyle bağımsızlık için Osmanlı Devleti’ne İLK isyan eden azınlık SIRPLAR’dır.(1804).
[wp_ad_camp_2]