in

Osmanlı Bilim ve Edebiyat Kişiler Listesi

  • Ali Kuşçu
    • 1403-1474 yılları arasında yaşamıştır.
    • Semerkand’da doğmuş olup babası Sultan Timur’un kuşçusu olduğu için bu adla anılmıştır.
    • Ali Kuşçu, Uluğ Bey zamanında Timur ülkesinde Semerkand Rasathanesi’ni idare etmiştir.
    • Fatih Sultan Mehmed tarafından Ayasofya Medresesi’ne atanmış ve çalışmalarını sürdürmüştür.
  • Mirim Çelebi
    • 1450-1525 yılları arasında yaşamıştır.
    • Astronomi araştırmalarında gözlemin önemine inanmıştır.
    • Ali Kuşçu ve Uluğ Bey’in çalışmalarını ilerletmiştir.
    • Matematik ve astronomi eserleri kaleme almıştır.
  • Takiyüddin Mehmed
    • 1521-1585 yılları arasında yaşamıştır.
    • Gök bilimci, mühendis ve matematik uzmanıdır. Trigonometri alanında önemli çalışmaları vardır.
    • II. Selim zamanında sarayın müneccim- başısı olarak görevlendirilmiştir.
    • 1577 yılında İstanbul’da bir rasathane kurulmasını sağlamıştır. Tophane bölge- sinde kurulan bu rasathane Osmanlıların ilk gözlemevi olmuştur.
    • Takiyüddin’in rasathanesi bir müddet sonra dini gerekçeler gösterilerek yıkılmıştır.
  • Hekimbaşı Salih Efendi
    • Nebatat (botanik) ve karantina uygulamaları alanında uzmandır.
    • Cemiyet-i Tıbbiye-i Osmaniye’nin kurucuları arasındadır.
    • Tıbbiye’deki Fransızca derslerinin yanına Türkçe’yi ekleyen kişidir.
  • Safiye Ali
    • 1894-1952 yılları arasında yaşamış Cumhuriyet tarihinin ilk kadın doktorudur.
    • Darülfünun Tıp Fakültesi kadın öğrenci kabul etmediği için Almanya’da eğitim almıştır.
    • 1923 yılı Haziran ayında Türkiye’nin ilk kadın doktoru unvanıyla doktorluk mesleğine başlamıştır.
  • Hezarfen Ahmed Çelebi
    • Lagari Hasan Efendi ile çağdaştır.
    • Kendisinin tasarımı olan takma kanatlarla ilk uçuş denemesi gerçekleştiren kişidir.
  • Erzurumlu İsmail Hakkı
    • 1703-1780 yılları arasında yaşamıştır.
    • Tasavvuf ve sosyoloji ile de ilgilenmiştir.
    • Marifetname adlı eserinde fen bilimleri hakkında geniş bilgiler kaleme almıştır.
    • Eserinde güneş sistemi ayrıntılı bir biçimde anlatılmıştır.

Seydi Ali Reis

  • 1498-1562 yılları arasında yaşamıştır.
  • Osmanlı donanmasında hizmetler vermiştir.
  • Hint Okyanusu’nda Portekizlilerle müca- dele ederken Hindistan’a sürüklenmiş ve kara yolu ile İstanbul’a dönebilmiştir.
  • Miratü’l-Memalik adlı eserinden Hindistan-Anadolu arasındaki seyahatine dair izlenimlerini anlatmaktadır.
  • Muhit adlı eserinde ise coğrafya terimlerini açıklamıştır.
  • Katib Çelebi
    • 1609-1657 yılları arasında yaşamıştır.
    • Keşfü’z-Zünun adlı eserinde İslam dün- yasının önde gelen 15. 000 kitabını ta- nıtmıştır.
    • Cihannüma adlı eserinde ise ülkeler hak- kında bilgiler vermiştir.
    • Tarih alanında da önemli eserler yazmış- tır.

Halk Edebiyatı

  • Âşık edebiyatı ve halk hikayeleri üzerine kurulmuştur.
  • Masal, destan, koşma, türkü ve ağıtlar önde gelen halk edebiyatı türleridir.
  • Halk edebiyatı eserlerinde Türkçe’nin saflığı ve halkın kullandığı dil özellikleri rahatlıkla görülür.
  • XvI. Yüzyılda Köroğlu, Kul Mehmed, Öksüz Dede,
  • XvII. Yüzyılda Karacaoğlan, Kul Mustafa, Aşık Ömer, Kuloğlu,
  • XvIII. Yüzyılda Gevheri, Levni

Şinasi

  • Osmanlı tarihinin ilk tiyatro eseri olan Şair Evlenmesi’ni yazmıştır.
  • Osmanlı vatandaşlarının çıkardığı ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval’i çı- kartmıştır.
  • Namık Kemal
    • vatan şairi olarak isimlendirilmiştir.
    • Osmanlı tarihinin ilk tarihi romanı olan Cezmi’nin müellifidir.
    • İlk edebi roman İntibah’ı da Namık Kemal yazmıştır.
    • vatan yahut Silistre en bilinen tiyatro eseridir.
    • Tarih alanında da eserler kaleme almıştır.
  • Ziya Paşa
    • Edebiyat tarihi alanında öncü isimlerdendir.
    • Halk şiiri ve dilinin gerçek edebiyat olduğunu savunmuştur.
  • Ahmed Midhat Efendi
    • Romanlarını halk için yazdığını ifade etmiştir.
    • Yazı dili olarak halkın anlayabileceği kolay bir dil tercih etmiştir.
    • Romantizm akımından etkilenmiştir.
    • 36’sı roman olmak üzere 200 kadar eser kaleme almıştır.
  • Şemseddin Sami
    • Tanzimat devrinin en büyük dil alimlerindendir.
    • Edebi eserlerinin yanı sıra Kamus-ı Türki adlı büyük sözlük eserinin müellifidir.
    • Kamus-ı Fransevi ve Kamusü’l-Alam eserlerini de yazmıştır.
  • Recaizade Mahmud Ekrem
    • Realizm alanında ilk roman olan Araba Sevdası’nın yazarıdır.
    • Muallim Naci ile eski-yeni edebi tartışmasını yürütmüştür.
  • Abdülhak Hamid Tarhan
    • Batılılaşma hareketinin öncülerinden kabul edilir.
    • Romantizm akımının etkisiyle ölüm, aşk gibi temaları konu edinmiştir.
  • İbn-i Kemal
    • 1468-1534 yılları arasında yaşamış Osmanlı din alimi ve tarihçisidir.
    • 10 ciltlik bir Osmanlı tarihi yazmıştır.
    • Bizzat bulunduğu Mohaç Zaferi’ni Mo- haçname adlı eserinde anlatmıştır.
  • Lütfi Paşa
    • Kanuni devri sadrazamlarından olup Tevarih-i Al-i Osman adlı bir eser kaleme almıştır.
    • Siyasetname türünde de eserler yazmıştır.
  1. Hoca Saadeddin Efendi
    • 1536-1599 yılları arasında yaşamış Osmanlı şeyhülislamıdır.
    • Tacü’t-Tevarih adlı eserinde kuruluşun- dan Yavuz Sultan Selim zamanına kadar olan Osmanlı tarihini ele almaktadır.

Katib Çelebi

  • 1609-1657 yılları arasında yaşamıştır.
  • Coğrafya eserlerinin yanı sıra Fezleke-i Tarih, Takvimü’t-Tevarih gibi tarih eser- leri kaleme almıştır.
  • Naima
    • 1655-1716 yılları arasında yaşamıştır.
    • Osmanlı Devleti’nin ilk resmi vakanüvisidir.
    • Naima Tarihi 1574-1651 yılları arasındaki tarih olaylarını ele almaktadır.
  • Ahmed Cevdet Paşa
    • XIX. yüzyılın en büyük Osmanlı alimlerinden biridir.
    • 1822-1895 yılları arasında yaşamıştır.
    • Büyük bir tarihçi, hukukçu, şair ve bilim adamıdır.

Abdurrahman Şeref Bey

  • Son Osmanlı vakanüvisidir.
  • Resmi tarih yazılarına ek olarak Tarih Musahabeleri adlı eserin müellifidir.

Ebusuud Efendi

  • Kanuni Sultan Süleyman zamanının ünlü şeyhülislamıdır.
  • Tefsir, İslam hukuku ve akaidi alanlarında 20’ye yakın eser yazmıştır.
  • İdris-i Bitlisi • Yavuz Sultan Selim devri din alimidir.
    • Tıp, kozmografya, felsefe, tasavvuf, siyaset, ahlâk ve tarihle de ilgilenmiştir.
    • Kelam ve tefsir üzerine eserleri vardır.
    • Heşt Bihişt adlı tarih eserinin de müellifidir.

[wp_ad_camp_2]