| Paşmaklık | ® Geliri padişah ailesine ayrılan top- raklardır. ® Padişahın annesi, eşi ve çocukları- na gelir kaynağıdır. |
| Ocaklık | ® Geliri kale muhafızları ve tersane giderlerine ayrılan arazidir. |
| Malikâne | ® Devlet görevlilerine üstün hizmetleri karşılığında verilen arazidir. |
| Yurtluk | ® Sınır boyundaki asker ve memurla- ra verilen topraklardır. ® Sınır güvenliğinin sağlanmasında bu arazileri çalıştıran kişiler görev almaktadır. |
| Mukataa | ® Geliri doğrudan devlet hazinesine aktarılan topraklardır.® Herhangi bir yere nakledilemez. |
| vakıf | ® Kullanım hakkı ve geliri hayır işleri yapmak üzere vakıflara devredilen arazidir. |
| Dirlik | ® Geliri devlet memuru ve askerlere maaş karşılığı olarak verilen arazi- dir. ® Miri arazilerin önemli bir bölümünü kapsamaktadır. ® Has, zeamet ve tımar olmak üzere üç çeşit dirlik arazisi vardır. |
| Öşri | ® Mülkiyeti Müslüman Osmanlı va- tandaşlarında bulunan topraklardır. ® Bu araziden gelir vergisi olarak öşürvergisi alınır. ® Arazi vergisi olarak çift resmi öde- nir. |
| Haraci | ® Mülkiyeti gayrimüslimlerde bulunan topraklardır. ® Bu arazi türünden gelir vergisi ola- rak araç vergisi alınır. ® Emlak vergisi olarak alınan bedel ise ispençtir. |
