NİŞANLANMA Nişanlanma birbiri ile evlenmek isteyen ve aralarında mutlak evlenme engeli bulunmayan, nişanlanma ehliyetine sahip ayrı cinsten iki kişinin bu yöndeki iradelerini karşılıklı olarak ve birbirine uygun surette açıklamaları ile kurulan hukuksal ilişkidir. Nişanlanma evlenmeden önce gerçekleşmesi lazım gelen bir ön şart biçiminde düzenlenmiştir.
Nişanlanmanın Şartları: Nişanlanmanın şekli şartı, nişanlanacak kişilerin evlenmek vaadiyle bu bağı kurma iradeleridir. Nişanlanmanın maddi şartlarından ilki nişanlanma ehliyetidir. Nişanlanma ehliyetine sahip olanlar, tam ehliyetliler ve kendilerine kanuni müşavir atanmış olan kimseler(sınırlı ehliyetliler) dir. Sınırlı ehliyetsizler yani mümeyyiz küçükler ve mümeyyiz mahcurlar ancak kanuni temsilcilerinin onayı ile nişanlanabilirler. Tam ehliyetsizlerin nişanlanma ehliyetleri yoktur. Maddi şartlardan diğeri ise nişanlanacak kişiler arasında nişanlanma engeli bulunmamasıdır. Nişanlanma akdini kuran iradelerin karşılıklı ve birbirine uygun surette açıklandığı halde, hata, hile yada tehdit nedenlerinden biriyle sakatlandığı takdirde nişanlanma sakatlanır ve feshedilebilir bir akit haline gelir. Nişanlanma iradelerinin açıklanması şahsa sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı olduğu için temsilci vasıtası ile beyan edilemez. Nişanlanma akdi ahlaka ve adaba aykırı surette yapılamaz.
Nişanlanmanın Hukuki Sonuçları: –Evlenme edimini yerine getirmeyen nişanlının dava yolu ile evlenmeye zorlanması mümkün değildir. Ancak bu kişi başka yaptırımlara maruz kalır. –Nişanlanan erkek yada kadın nişanlılığın devamı süresince birbirine sadakat göstermek, yardımlaşma ve dayanışma içinde bulunmak zorundadır. –Nişanlanan kimseler evlenmeleri halinde aralarındaki mal rejimini düzenleyecek olan sistemi belirlemek amacıyla evlenme mukavelesi yapabilirler. –Tarafların nişanlı olması halinde evlilik dışı bir çocuk doğmuş ise açılacak babalık davasında erkeğin kadına evlenme vaadinde bulunduğunun ispat edilmesine gerek yoktur. –Nişanlanan taraflardan biri diğer tarafın davalı yada davacı olduğu bir davada tanıklık yapmaktan kaçınma hakkına sahiptir. Nişanlı bir hakim nişanlısının açtığı davada hakimlikten kaçınma hakkına sahiptir. Bu nişanlının davadaki hasmı tarafından da talep edilebilir. –Nişanlılardan biri ölürse sağ kalan nişanlı ölümünden sorumlu tutulan kişilerden hem maddi hem manevi tazminat isteyebilir.
Nişanlanmanın Sona Ermesi: Nişanlanma karşılıklı evlenme vaatlerinin bulunmadığı yada nişanlanma işlemini icra eden kişilerin aynı cinsten olduğu durumlarda işlem yokluk yaptırımına uğrar. Mutlak butlanla nişanlılığın hükümsüz kalması halleri, tam ehliyetsizlik, evlenmenin imkansız olması, ahlaka ve hukuka aykırı nişanlanma, şahsiyet haklarına aykırı nişanlanma ve muvazaalı nişanlanmadır. Nişanlanmanın nispi butlanla sakatlanmasına neden olan hata ve hile öğrenildiği anda, tehdit ise tehdidin ortadan kalktığı anda nişan akdi feshedilebilir. Taraflardan birinin ölmesi yada gaipliğine hükmedilmesi durumunda nişanlılık kendiliğinden sona erer. Tarafların karşılıklı iradeleri ile kurdukları nişan akdini yine karşılıklı iradeleri ile bozmaları halinde nişanlılık anlaşma yoluyla sona erer. Nişanlılardan birinin tek taraflı iradesi ile nişanlılık bağını ortadan kaldırmasına ise nişanı bozma denir
Nişanlanmanın Sona Ermesinin Hükümleri: a)Hediyelerin İadesi: Nişan bozulur yada nişanlılardan biri ölür yada gaipliğine karar verilirse nişanlıların birbirlerine verdikleri alışılmışın dışında hediyeler geri istenebilir. Geri isteme talebi sadece nişanlılara değil onların anne-babalarına yada onlar gibi hareket edenlere verilmiştir.(Kusurun kimde olduğu önemli değildir.)
b)Maddi Tazminat: Nişanlılardan birinin haksız bir sebeple yada kendisine yükletilebilecek bir nedenle nişanı bozduğunda, kusuru olmayan taraf maddi tazminat talep edebilir. Maddi tazminat sadece nişanın bozulması halinde talep edilebilir.
c)Manevi Tazminat:Nişanın taraflardan biri tarafından haklı bir sebep olmaksızın bozulması veya kendisine yüklenemeyecek bir kusur nedeniyle sona ermesi halinde manevi tazminat söz konusu olur. Dava açma hakkı sadece kusuru olmayan nişanlıya tanınmıştır. Manevi tazminat talep edebilmesi için kişilik haklarının ağır derecede ihlal edilmiş olması gerekir. Manevi tazminat talep etme hakkı şahsa sıkı sıkıya bağlı haklardandır. Bu yüzden nişanlı sınırlı ehliyetsiz olsa dahi bu davayı tek başına açabilir. Manevi tazminat davası açma hakkı devredilemez, mirasçılara geçmez. Hediyelerin iadesinde, maddi ve manevi tazminat davalarında zaman aşımı süresi nişanın bozulduğu tarihten itibaren 1 yıldır.
EVLENME Evlenme ayrı cinsten iki kişinin sürekli bir hayat ortaklığı kurmak amacıyla hukukun çizdiği çerçevede bir araya gelmeleridir. Evliliğin Şartları a)Evlenme Ehliyeti, Olumlu Şartlar: –Evlenme ehliyeti, evlenmek isteyen kimselerin yaş, temyiz kudreti, kanuni temsilcinin rızası gibi hususlarda kanunun aradığı koşulları taşımaktır. –Evlenme yaşı olağan hallerde 17, olağan üstü hallerde 16 dır. –Temyiz kudretine sahip olmayanlar evlenemezler. Temyiz kudretini sürekli olarak kaybetmiş olanların yaptığı evlenme mutlak butlanla, geçici olarak kaybetmiş olanların yaptığı evlenme nispi butlanla hükümsüz hale gelir. —Sezgin ve evlenme yaşını tamamlamış olan küçük ana-babasının izniyle evlenebilir. Sezgin kısıtlılar vasinin rızası olmadıkça evlenemez ama vasi aleyhine yargı yolu açıktır.
b)Evlenme Engelleri: –Mutlak Evlenme Engelleri: Bu engeller varsa mutlak butlan söz konusudur. *Üstsoy ile altsoy arasında, kardeşler arasında, amca, dayı, hala, teyze ile yeğenleri arasında evlilik yapılamaz. *Bir kişinin evli olması mutlak evlenme engelidir. *Akıl hastalığı mutlak evlenme engelidir. –Mutlak Olmayan Evlenme Engelleri: Bu yasaklara rağmen evlilik yapılmışsa evlilik geçersiz olmaz devam eder. * Dul kalan kadın ölümden, boşanmadan yada butlan hükmünden itibaren 300 gün geçmedikçe evlenemez. *Frengi, bel soğukluğu, şankr, cüzzam ve verem hastalıklarına yakalanmış olanların evlenmeleri yasaklanmıştır. *Evlatlık ile evlat edinen ve bunlardan biriyle diğerinin koca veya karısı arasında evlenmek yasaktır. Bu yasaklara rağmen evlilik yapılmışsa evlilik iptal edilemez.
c)Evliliğin Şekli Şartları: *Evlenme başvurusunda bulunmak. *Nişanlıların evlenme iradelerini açıklamaları ve bu iradelerin törene iştirak eden yetkili ve görevli evlendirme memuru huzurunda beyan edilmesi gerekir(Asli Şartlar). Bunlar olmazsa evlilik geçerli olmaz. *Evlenme törenine şahitlerin katılması, evlenmenin kanunda belirtilen mekanda yapılması ve iradelerin sözlü biçimde açıklanması gerekir(Tali Şartlar). Bunların olmaması evliliğin geçerli olmamasını gerektirmez. *Evlenmiş olan çiftlere aile cüzdanı verilmesi, evlenmenin nüfus idaresine bildirilmesi, nüfus idaresince aile kütüğüne tescil edilmesi ve nüfus idaresince savcılığa bildirilmesi gerekir.
Evliliğin Yokluğu: *Aynı cinsten iki kişinin yaptığı evlenmeler. *Evlenmenin yetkili resmi memur tarafından akdedilmemiş olması. *Evlenme yönündeki iradelerin açıklanmamış olması durumunda evlilik yok hükmündedir.
Evliliğin Hükümsüzlüğü: Mutlak butlan halleri, *Karı kocadan birinin evlenme töreni esnasında evli olması. *Karı kocadan birinin evlenme töreni sırasında bir akıl hastalığı yada devamlı surette temyiz kudretinden yoksun olması. *Karı koca arasında kanunen yasak bir derecede kan veya sıhri hısımlık bulunması. Mutlak butlana dayanarak açılacak davalarda zaman aşımı söz konusu değildir.
Evlenmenin Feshedilebilirliği: Nispi butlan halleri, *Geçici ayırt etme gücü noksanlığı. *Kanuni temsilcinin rızasının bulunmaması. *Hata, hile ve tehdit halleri. Nispi butlan davası davaya sebep olan halin vukuundan yada tehdidin ortadan kalktığı günden itibaren 6 ay ve her halde evlenmenin yapıldığı günden itibaren 5 yıl içinde açılmak zorundadır.
Evlenmenin Sona Ermesi a)Evliliğin Hukuki Bir Olay Sonucunda Sona Ermesi: Ölüm halinde, ölen kişinin evli olması halinde evlilik bağı kendiliğinden sona erer. Ölüm karinesi halinde, eşlerden birinin ölümüne kesin gözüyle bakılacak bir şekilde ortadan kaybolması halinde, cesedi de bulunamamış ise mahallin en büyük mülki amirinin emriyle nüfus kütüğüne bu kişi hakkında ölüm karinesi düşülür ve evliliği kendiliğinden sona erer.b)Evliliğin Kanun Hükmü ile yada Yargı Kararıyla Sona Ermesi: Eşlerden birinin gaipliğine karar verilmesi, eşlerden birinin cinsiyet değiştirmesi ve boşanma durumlarında evliliğin sona erebilmesi için hakim kararına ihtiyaç vardır.
Boşanma: Kanunda belirtilen sebeplerin varlığı halinde eşlerden birinin açacağı dava sonucunda evlilik ilişkisinin hakim kararı ile sona erdirilmesidir.
Boşanma Sebepleri: Zina, cana kast ve pek kötü muameleler, cürüm, terk, eşlerin anlaşması, mutlak boşanma nedenleridir. Hakim takdir hakkını kullanmaz. Haysiyetsizlik, akıl hastalığı yada evlilik birliğinin sarsılması, nispi boşanma sebepleridir. Hakim takdir hakkını kullanır.
Boşanma Davası: Boşanma davasıyla ayrılık yada boşanma talep edilebilir. Boşanma davasında yetkili mahkeme davacının ikametgahındaki Asliye Hukuk Mahkemesidir.
[wp_ad_camp_5]
