Sosyal Bilgiler Öğretmenliği öabt Deneme Sınavı

ELEŞTİREL DÜŞÜNME BECERİSİ 1.Bir kanıtı kullanma ya da referansa dayanma 2.Sebep-sonuç ilişkisini belirleme 3.İlkeleri türetme 4.Genelleme yapma

- İhtisab Resmi: Damga tartı ölçü işlemlerinden alınan vergidir. (noter vergisi)

-Kırağı: Sıcaklık 0°C'nin altında iken hava kütlesindeki nemin yerde çok soğumuş otlar, ağaç dalları, teller vb. cisimler üzerine buz kristali şeklinde yoğuşması ile oluşur.

Batı (Avrupa) Kültür Bölgesi, kapladığı alan bakımından dünyanın en büyük kültür bölgesini oluşturmaktadır. Amerika, Avustralya ve Yeni Zelanda’yı içine alarak dünyanın diğer kültür bölgelerini etkilemiştir. Batı kültürünün en iyi temsilcisi Kanada ve ABD’yi içine alan AngloAmerika'dır. Çok sayıda dilin konuşulduğu Batı Kültür Bölgesi'nde en yaygın din ise Hristiyanlıktır. Meksika Latin kültür bölgesinde yer almaktadır.

- II. Kök Türk Hükümdarı Bilge Kağan’ın, Çinlilerin etkisinde kalarak Budistleşme isteği, Türklerin yaşam tarzına uymadığı gerekçesiyle kurultay tarafından reddedilmiştir.

Samuel Phillips Huntington ABD'li siyaset bilimci. Ölümünden önce Harvard Üniversitesi'ne bağlı John M. Olin Stratejik Araştırmalar Enstitüsünde öğretim görevlisiydi. Aynı zamanda ABD Savunma Bakanlığı'na danışmanlık yapmaktaydı. Üçüncü Demokrasi Dalgası: Amerikalı Siyaset Bilimci Samuel Huntington’ın kavramsallaştırdığı “üçüncü demokrasi dalgası,” 1970, 80 ve 90’lı yıllarda çoğunluğu komünizme dayalı totaliter rejimlerin yıkılarak yerlerine çok partili demokratik sistemlere geçiş hareketlerini ifade eder.

1934 yılında kurulan Balkan Antantına Ege Denizi'ne inme isteği sebebiyle katılmayan devlet Bulgaristan'dır.

- Christopher Latham Sholes 1867 yılında gerçek anlamda ilk daktiloyu ve günümüzde halen kullanılan Q klavyeyi icat eden ABD'li mucittir.

Fırsat maliyeti, herhangi bir malın üretimini bir birim artırmak için başka bir maldan vazgeçilmesi, feragatta bulunulması gereken mal ve/veya kazanç miktarıdır. Başka bir deyişle iktisadi bir seçim yapılırken vazgeçilmek zorunda kalınan ikinci en iyi alternatiftir.

Aristoteles'in Poetika'sının ana kavramlarından biri olan katharsis, trajik şiirin; tragedya'nın amacı diye sunulur: “Tragedyanın ödevi, acıma ve korku duyguları uyandırıp ruhu tutkulardan temizlemektir.”

- Sümerlerin kullandığı ilk yazılı kil tablet örneklerine Uruk kentinde rastlanmıştır. Bu tabletler, tahıl çuvalları ve büyükbaş hayvan listelerinden oluşan tapınağın muhasebe kayıtları şeklindedir. Dolayısıyla ilk yazı örnekleri; hesaplar, tarihler, malın cinsi gibi bilgileri içeren ziraat ve ticaret kayıtlarından oluşmaktadır

İlk Türk İslam devletlerinden olan Gazneliler Samaniler vasıtasıyla Abbasilerden aldıkları teşkilatı geliştirerek Büyük Selçuklulara ve daha sonraki Türk İslam devletlerine iletmiştir.

- İdeografi, yazıda kelimenin harfleri gösterilmeden doğrudan doğruya fikri ifade eden işaret olarak tanımlanmakta olup kısaca Çince, Japonca gibi bazı yaşayan dillerdeki veya Antik Mısır dili gibi bazı ölü dillerdeki, harflerin bulunmadığı yazı sistemlerinde kullanılan, bir sözcüğü veya bir fikri temsil eden grafiktir.

Kültürel evrimi teknolojik gelişme ile birlikte ele alan L. Henry Morgan; ‘Eski Toplum’ eserinde insanlığı; yabanıllık barbarlık ve uygarlık olmak üzere üç aşamada ele alır. Bu aşamalandırma teknolojiye dayanmakla birlikte çok eşlilikten tek eşliliğe geçişi de içermektedir

Sfumato Rönesans döneminde kullanılan dört kanonik resim modlarından biridir. Diğer üçü Cangiante, Chiaroscuro, ve Unione'dir. En iyi sfumato resmi Leonardo da Vinci'nin ünlü Mona Lisa'sıdır. Sfumato duman gibi havaya karışıp yok olmak anlamına gelmektedir.

Kemalettin Demiri, İlk Zoolojik Ansiklopedinin Sahibi Bilgin Varlıkların yaratılış özellikleri üzerine geniş incelemeler yaparak eserden müessire Yüce Yaratan'ın sonsuz kudretini nazarlara vermeye çalışan ünlü bir zooloji bilginidir

- Garig (frigana), makilerin tahrip edilmesi ile ortaya çıkan, kısa boylu ve seyrek çalı topluluğudur. Kurakçıl özelliğe sahip, fakir ve cılız çalı topluluğu olan garigler; lavanta, kekik, funda, süpürge çalısı, yasemin, tüylü laden gibi türlerden oluşur. Menengiç ise maki türüdür.

Denizaslanı Harekâtı, II. Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın Britanya adasını işgal planının kod adı. Alman Hava Kuvvetleri'nin Britanya Savaşı'nda uğradığı yenilgiden sonra ertelenen plan, Adolf Hitler'in 10 Haziran 1941'de SSCB'yi işgal etmeye karar vermesi üzerine tamamen uygulamadan kalktı.

- Mekke ve Medine’ye önem veren Selahaddin Eyyubi, “Hadimü’l- Haremeyn” unvanını kullanan ilk hükümdar olmuştur. Mehmet Akif Ersoy onu; “Şarkın en sevgili sultanı”, Fransız tarihçisi Champdor (Şondöğ); “İslamın en saf kahramanı” olarak nitelemiştir.

- Aysberg: Örtü ve vadi buzullarından koparak akıntılarla deniz veya okyanuslarda ilerleyen buz kütleleridir.

1980’li yılların ortalarında ortaokullara (ilköğretim II. kademe) yönelik yayınlanan Milli Tarih ve Milli Coğrafya gibi sosyal bilgiler muadili derslerin programlarında milli bilinç değerine vurgunun çok aşırı şekilde yer aldığı görülmektedir.

Normandiya Çıkarması, General Dwight D. Eisenhower kumandasındaki Müttefik kuvvetlerinin 1944 Haziran - Eylül ayları arasında giriştiği hücum harekâtıdır. Müttefiklerin çıkarmasından sonra Alman cephesinin yarılmasına ve hemen hemen Fransa'nın ortasına kadar geriletilmesine yol açtı

1944 Yılında yeni bir jeopolitik teori ortaya atılmış ve oldukça geniş yankılar uyandırmıştır. Bu teori Amerikalı N.J. Spykman tarafından geliştirilen “Kenar Kuşak Teorisi” dir. Buna göre “Mackinder’in tezi yanlıştır. Eğer güç siyaseti için bir slogan gerekiyorsa bu, (Kim Kenar Kuşağa hükmederse Avrasya’ya hakim olur; kim Avrasya’ya hakim olursa dünyanın kaderini kontrol eder) olmalıdır.”

Jean-François Champollion, Fransız eski Yunan ve Latin edebiyatı âlimi, filolog, doğu bilimci ve mısırbilimciydi. Champollion genellikle mısırbilimin babası olarak sayılır. Kopt dilinin Mısır’ın eski dili olduğunu öne süren, bugün yanlışlığı saptanmış bir bildiri sunan Mısır Hiyeroglif yazsını çözen Fransız Tarihçi ve Dilbilimci Fronçois Champollion'dur.

Sosyal Bilgilere özgü beceriler: Mekanı algılama, Gözlem, Değişim ve süreklilik, Zaman ve Kronoloji, Sosyal Katılım ve Empati becerisidir

Hayber’in Fethi

Emik Yaklaşım

Elis-Eletria Okulu: Kurucusu Sokrates'in en sevdiği öğrencilerinden biri olan Elis'li Phaidon'dur. Bu okulun kayda değer bir çalışması yoktur. Phaidon'un Menedomos adındaki bir öğrencisi geliştirdikleri bir erdem öğretisini kendi memleketi olan Eretria'da geliştirdiği için, bu çığıra Elis-Eretria Okulu denmiştir. Sokrates'in ölümünden sonra, öğrencileri öğretisini sürdürmeğe çalışmışlardır.

Tektonik göller, tektonik hareketlerle oluşan çukurların sularla dolması sonucu meydana gelmiştir. Dünyanın en büyük gölleri genelde tektonik kökenlidir. Afrika Kıtası'ndaki Tanganika, Malawi (Nyassa), Çad ve Victoria ile Asya Kıtası'nda yer alan Hazar, Baykal, Aral ve Lut gölleri tektonik göllere örnek verilebilir. Prespa ve İşkodra gölleri karstik kökenli gölleridir.

Leveche: Kuzey Afrika’daki Batı Sahra Çölü’nden İspanya’nın güney kıyılarına doğru eser

Bugünkü gibi modern anlamda ilk nüfus sayımı, 18. yüzyılda İskandinav ülkelerinde (1749 İsveç) yapılmıştır

Laswell’e göre ‘kim neyi hangi etkiyle söylüyor?’sorusu ve bunun sıralaması çok önemlidir. İletişimin eğlence türünde de olabileceğini söylemiş bu da kitle kültürüne ışık tutmuştur. Bu yaklaşım bence günümüz dünyasını tanıma açısında devrim niteliğinde olmaktadır. Laswell ayrıca bilgilendirme gibi etkilerin iletişim süreçlerinde var olduğunu da belirtmiştir

John Maynard Keynes, radikal düşünceleriyle ekonomide çığır açan Britanyalı iktisatçıdır. Ekonomik durgunlukla mücadelede müdahaleci para ve maliye politikalarını savunmasıyla tanınır. Bu düşünceleri daha sonra Keynesci ekonomi akımı içinde biçimlenmiştir.

Sanatın dünya hakkındaki algımızı değiştirebileceği, dünyayı anlamlandırmamıza etkisinin olabileceği, bir farkındalık yaratacağı iddialarını destekleyen ilk filozof Aristo'dur.

- Türkiye'de deneysel psikoloji çalışmalarını başlatmış ve sosyal psikoloji alanında çalışmalar yapmıştır. Lâle Devri'nden Meşrutiyet döneminin sonuna kadar büyük şehirlerde meydana gelen kültür değişmelerini inceleyen "Kültür Değişmeleri" adlı kitabı en ünlü eseridir. Yukarıda bahsedilen sosyal psikolog Mumtaz Turhan.

-Derinlik volkanizması, yer kabuğunun içerisindeki çatlak ve boşluklara sokulan magmanın yüzeye ulaşamaması sonucu meydana gelir. Magmanın bu alanlarda soğumasıyla batolit, lakolit, sill ve dayk adı verilen yeryüzü şekilleri oluşur. Batolit: Magmanın çok geniş alanlarda yavaş yavaş soğumasıyla derinlik kayaçlarından oluşan kubbe biçimindeki şekillerdir.

Devletin varlığını adaletle meşrulaştıran John Rawls'tır. John Bordley Rawls, ABD'li filozof. Temel eseri A Theory of Justice dır. Bu kitap 20.yüzyılın siyaset felsefesi alanında hazırlanmış en önemli kitap olarak görülmektedir. 1971'de yazdığı bu kitaptan sonra 1993'te Siyasal Liberalizmi yazmıştır.

Avrupa Birliği Zirvesi, Avrupa Birliği'ne üye devletlerin başbakanları veya devlet başkanları ile Avrupa Birliği Zirvesi Başkanı ve Avrupa Komisyonu Başkanı'nın katılımı ile meydana gelir. Yılda dört defa toplanan Zirve, Birliğin gelişmesi ve Avrupa'nın bütünleşmesi doğrultusunda öncelikleri ve temel politikaları belirleyen kararlar alır.

Kanyon şeklindeki karstik vadilerin sular altında kalmasıyla dar ve derin koylar meydana gelir. Bu şekilde oluşan kıyılara kalanklı kıyılar denir. Akdeniz Ülkeleri

- Becerikli ilk insan anlamına gelen Güney ve Doğu Afrika’da yaşamış olan Homo Habilis'lerin kullanmış olduğu taş teknolojisi Oldowan'dır. Doğu Afrika Rift vadisinde ve Kuzey Afrika Cezayir’den birçok Oldowan buluntu yeri ortaya çıkarılmıştır. Oldowan teknolojisi kendi içerisinde üç aşamada incelenmektedir: Oldowan öncesi, Klasik Oldowan ve Gelişmiş Oldowan teknolojisi.

- İstemli (İradi) İşsizlik: Kişi özgürlüğü ve çalışma özgürlüğü bulunan toplumlarda çalışma gücüne sahip olup da ücret koşulları veya çalışabilme olanağı olduğu halde çalışmayan, çalışmak istemeyen kişilerin oluşturduğu işsizlik türüdür

Barcelona Antlaşması, Akdeniz’in kirliliğe karşı korunmasıyla ilgili önlemler belirtilmiş ve bu doğrultuda antlaşma imzalanmıştır.

Balamir’den sonra hükümdar olan Uldız, Hun dış politikasının ana hatlarını belirlemiştir. Buna göre Doğu Roma İmparatorluğu baskı altında tutulurken Batı Roma İmparatorluğu’yla dostluk kurulacaktır

- Bir yasama dönemi içinde sonuçlandırılmamış olan kanun; tasarı ve teklifleri hükümsüz saydır. Bu duruma tasarı ve teklifin kadük olması denir

Osmanlılar, Kayı Boyu’na mensup olduklarını en yoğun şekilde II. Murad zamanında vurgulamaya başlamıştır. Bu dönemde bastırılan paralara ve dökülen toplara Kayı Boyu damgaları vurulmuştur.

- Türkiye’nin ilk ve tek İslami eserler müzesi 2019 yılı itibariyle Erzurum'un Çat ilçesinde açılacaktır

Arabistan dışına yapılan ilk sefer olma özelliği gösteren Tebük Seferi sırasında bölgede birçok kabile Müslümanlığı kabul etmiştir

- Poliarşi (kelime anlamı çokluk yönetimi), tek kişinin yönetimi olan monarşiden veya azınlık yönetimi olan oligarşi veya aristokrasiden farklı olarak "çok kişinin yönetmesi" anlamına gelmektedir. Modern siyaset bilimi terimlerinden olan Poliarşi, ilk kez 1953 yılında Robert A. Dahl tarafından genel oy hakkı olan modern temsili demokrasilerden bahsetmek için ortaya atılmıştır

Sina ve Filistin Cephesi, I. Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın isteği üzerine açılan bir cephedir. Osmanlı ordusu, 1915'te Birinci Kanal Harekâtı'nı, 1916'da İkinci Kanal Harekâtı'nı düzenledi. Cephenin komutanı Mustafa Kemal'dir

- Değer telkini: Bu anlayışın temelinde, okulun ve yetişkinlerin görevi, çocuklara toplumun değerlerini doğrudan öğreterek onları erdemli bireyler olarak yetiştirmektir. Melda Öğretmen, 6.sınıf Sosyal Bilgiler dersinde öğrencilere 'adalet' değerini öğretmek amacıyla Montesquieu'nün Kanunların ruhu kitabından bir sayfa metin okutup ders sonunda adaletle ilgili bir video izleterek dersi sonlandırması telkindir.

Durumun gerektirdiği liderlik: Bir grup kuramcı da farklı durumların farklı liderlik tarzları gerektireceği durumunu öngörür. Buna göre liderin yalnızca kişilik özelliklerini ve davranışlarını değil, lider ile takipçileri arasındaki ilişkiyi ve takipçilerinin özelliklerini de inceler. Fiedler hangi durumda hangi liderlik davranışının etkili olacağını araştırmıştır.

-Bugün elimizde olan ve Osmanlı Beyliği’nin kuruluşu ile ilgili bilgi veren kaynaklardan en eskisi ise Ahmedî’nin “İskendernâme” adlı eseridir.

Ömer bin Abdülaziz’e ilk dört halifenin yönetim anlayışına benzer bir yönetim sergilediği için beşinci halife denmiştir. Bu dönemde mevalilerden alınan cizye vergisi kaldırılarak ayrımcılığa son verilmiş ve toplumun her kesimini kucaklayan bir yönetim sergilenmiştir.

Asur ve Babillerde ise kral, büyük tanrıların yeryüzündeki temsilcisi olup onlar adına ülkeyi yöneten rahip krallardı. Kralın kutsal kişiliği tanrılara ve tapınaklara yaptığı hizmetlerle değerlendirilirdi. Ancak ünlü Babil Kralı Hammurabi, bu anlayıştan farklı olarak kendisini adaletin kralı olarak ifade etmiştir.

Avrupa’da ilk kez barut, Yüzyıl Savaşları içindeki 1346 Kresy Savaşı’nda kullanıldı.