in ,

Dünya ve Türk Tarihinde Enler ve İlkler

III. Osman zamanında hiç ayaklanma ve savaş olmamış
sadece büyük yangınlar çıkmıştır.
 Osmanlı döneminde ilk denizaltıyı İbrahim Efendi yapmıştır.
 İlk vezirlik sistemi Abbasiler tarafından oluşturulmuştur.
 Osmanlı Devleti padişahlarından piyanist olan ilk ve tek
padişah V. Murat’tır.
 İkta sistemi ilk defa Hz. Ömer zamanında uygulanmıştır.
 Tarihte ilk ticaret kolonileri İyonlar tarafından
oluşturulmuştur.
 Balkanlar II. Kosova savaşı ile ilk kez Türk yurdu olmuştur.
 Osmanlı Devleti’nde ilk tershane Yıldırım Bayezid devrinde
Gelibolu’da oluşturulmuştur.
 Sivil Savunma teşkilatı ilk olarak I. Dünya Savaşı esnasında
oluşturulmuştur.
 Osmanlı Devleti’nde ekberiyet sistemi ilk defa I. Ahmet
devrinde uygulanmıştır.
 İlk bütçe, Tarhuncu Ahmet Paşa tarafından düzenlenmiştir.
 İlk Türk amiral Çaka Bey’dir.
 Osmanlı Devleti’nde ilk divan Orhan Bey döneminde
kurulmuştur.
 Osmanlı Devleti’nin toprak kaybettiği ilk antlaşma
Karlofça’dır.
 İlk anayasamız 1876’daki I. Meşrutiyet Anayasasıdır.
 Yıldırım Bayezid ‘yıldırım’ lakabını Niğbolu Savaşı’na almıştır.
 Osmanlı Devleti ilk deniz savaşını Venedikler’le yapmıştır.
 Atatürk’e gazi ve maraşallik ünvanı Sakarya Savaşı’ndan
sonra verilmiştir.
 Osmanlı Devleti’nin son halifesi II. Abdülmecid’tir.
 Dört işlemi ilk kez Sümer’ler bulmuştur.
 Tarihte bilinen ilk büyük ve düzenli orduyu Akadlar
kurmuştur.
 Tarihdeki ilk yazılı antlaşma Kadeş’tir.
 Parayı ilk kez Lidyalı’lar bulmuştur.
 Anadolu’ya yazıyı ilk getirenler Asurlar’dır.
 Miladi takvimi Mısırlı’lar oluşturtu, Romalı’lar geliştirdi.
 İbraniler tarihte tek tanrılı inanca inanan ilk kavimdir.
(Musevilik)
 Tarihte ilk demokrasi örneğini Yunanlı’lar uygulamıştır.
 T.C.’de ilk general Fevzi Çakmak’tır.
 Türkler’in ilk kullandığı takvim 12 Hayvanlı Türk takvimidir.
 Yerleşik hayata geçen ilk Türk kavmi Uygurlar’dır.
 Osmanlı Devleti ilk borcu 1853 – 1856 Kırım Savaşı sırasında
İngiltere’den almıştır.
 Anadolu Hisarı Yıldırım Bayezid tarafından, Rumeli Hisarı
Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır.
 Musevilik’i resmi din olarak kabul eden ilk Türk devleti
Hazarlar’dır.
 Osmanlı padişahlarının tahta geçerken dağıttığı paraya
“Culüs” denir.
 Osmanlı Devleti’nde en fazla padişahlığı Kanuni Sultan
Süleyman yapmıştır. (46 yıl)
 İlk Osmanlı parası Osman Bey, ilk gümüş para Orhan Bey, ilk
altın para Fatih Sultan Mehmet bastırmıştır.
 Osmanlı Devleti, uçağı ilk kez Birinci Dünya Savaşı’nda
kullanmıştır.
 İlk kez Rumeliye geçiş Çimpe Kale’sinin alınmasıyla
gerçekleşmiştir.
 Fransız ihtilali ile ortaya çıkan ilk isyan, Sırp isyanıdır.
 Osmanlı Devleti’nden en son ayrılan millet Arnavutlar’dır

Reform ilk kez Almanya’da,Rönesans ise İtalya’da ortaya
çıkmıştır.
 İlk posta teşkilatı Lale devri’nde oluşturuldu.
 İlk itfaiye teşkilatı Lale devri’nde oluşturuldu.
 İlk kağıt fabrikası Lale devri’nde Yalova’da açıldı.
 Matbaa ülkemize ilk kez Lale devri’nde gelmiştir.
 İlk çiçek aşısı Lale devri’nde yapıldı.
 İlk kumaş fabrikası Lale devri’nde İstanbul’da açıldı.
 Suğdak Deniz Seferi ilk deniz aşırı seferidir.
 Tarihte Türk adında kurulan ilk devleti Göktürk’lerdir.
 Tarihteki ilk Türk devleti Hunlar’dır.
 Miryekefelon Savaşı ile Anadolu Türkler’in anavatanı
olmuştur.
 Osmanlı Devleti’nin Afrika’da kaybettiği ilk toprak parçası
Cezayir’dir.
 Osmanlı Devleti’nin Afrika’da kaybettiği en son toprak
parçası Traplusgarp’tır.
 İstanbul feth edilmeden önce 16 kez kuşatılmış fakat
alınamamıştır.
 İllere ilk kez vali gönderilme II. Mahmut zamanında
başlamıştır.
 Osmanlı Devleti’nde ilk nüfus sayımı II. Mahmut zamanında
yapılmıştır.
 Müsadere usulu ilk kez II. Mahmut zamanında kaldırılmıştır.
 İlk medrese, 1327’de Orhan Bey zamanında İznik’te
açılmıştır.
 Türk Edebiyatı’nın en eski yazılı kaynakları Orhun Yazıtları’dır.
 Anadolu’da kurulan ilk tarikat Baba İshak tarafından kurulan
“Babailik” tarikatıdır. (Anadolu Selçuklu Devleti)
 Türk tarihinde ilk medrese Karahanlı’lar zamanında
yapılmıştır.
 Türkçe’yi resmi dil olarak ilan eden ilk devlet adamı
Karamanoğlu Mehmet Bey’dir. (13 Mayıs 1277)
 Osmanlı Devleti ilk tazminatı Rusya’ya vermiştir. (1774 Küçük
Kaynarca Antlaşması)
 İlk kez kavuk giyen Osmanlı padişahı I. Bayezid’tir.
 Osmanlı Devleti ile İran arasında yapılan ilk resmi antlaşma
1555 Amasya Antlaşması’dır.
 Osmanlı padişahlarından hattat olan ilk padişah
Abdülmecid’dir.
 İlk posta teşkilatı İranlı’lar tarafından kurulmuştur.
 Tarihte ilk yazıyı Sümer’ler kullanmıştır.
 Aşıkpaşazade Tarihi’ne göre ilk vergi uygulaması
Osmanlılar’da Osman Gazi zamanında başlamıştır.
 Osmanlılar’da ilk mali teşkilat I. Murad zamanında
kurulmuştur.
 TBMM’nin kabul ettiği ilk kanun hayvan vergisi kanunudur.
 İlk vergi rekortmenimiz Türkiye Amatörler Birliği’nin kurucu
başkanı Manizade Şevket Manioğlu’dur.
 Osmanlı padişahının yetkilerini sınırlayan ilk belge Sened-
İttifak’tır.(1808)
 Azınlıklara ilk defa siyasal haklar Islahat Fermanı ile
verilmiştir. (1856)
 31 Mart Olayı Osmanlı tarihinde devletin temel düzenini
değiştirmek için yapılan ilk ayaklanmadır.
 Kurtuluş Savaşı’nda TBMM’nin ilk başarısı Ermeniler’e karşı
kazanıldı.

Gümrü Antlaşması TBMM’nin uluslararası alandaki ilk siyasi
başarısıdır. (3 Aralık 1920)
 Düzenli ordunun (8 Kasım 1920) ilk başarısı I. İnönü
Savaşı’dır.
 TBMM’nin ilk siyasal ilişki kurduğu devlet Sovyet Rusya’dır.
 İlk kurulan cemiyet Trakya Paşaeli Cemiyeti’dir.
 İşgallere karşı ilk silahlı direnişi başlatan cemiyet Kilikyalılar
Cemiyeti’dir.
 Türkiye’de ilk milletvekili seçimleri I. Meşrutiyet’de yapıldı.
 İlk insan hakları beyannamesi 15 Temmuz 1789’da Fransa’da
yayılanmıştır.
 Aya ilk ayak basan insan Neil Amstrong’tur.
 İlk nobel ödülünü Almanya kazandı.
 Türkiye’de ilk uçak fabrikası Kayseri’de açıldı.
 Uzaya çıkan ilk kadın Rus Valentino Kreskivo’dur.
 Türkiye’de öldürülen ilk başbakan Nihat Erim’dir.
 Everest Tepesi’ne tırmanan ilk dağcı Edmunt Hillary’dir.
 Türkiye dışarıya ilk olarak Güney Kore’ye asker göndermir.
 Türkiye’nin en eski şehri Hakkari’dir.
 Türkiye’de taşkömürünü ilk defa Uzun Mehmet bulmuştur.
 Gümüş en çok Meksika’da üretilir.
 Sanayi devrimi ilk kez İngiltere’de başladı.
 Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk başkanı Mustafa
Kemal’dir.
 Türkiye’de baskı tekniğini ilk kez İbrahim Müteferrika
kurmuştur.
 İlk TSE belgesi Yıldırım Bayezid devrinde çıkarılmıştır.
 Dünyanın en az yüzölçümüne sahip ülkesi Vatikan’dır.
 Türkiye’nin en yüksek minaresi Selimiye Camisinde bulunur.
 Uçak ilk olarak ABD’de kullanılmaya başlanmıştır.
 Susuzluğa en fazla dayanabilen hayvan devedir.
 Açlığa en fazla dayanabilen hayvan kablumbağadır.
 Dünyada ilk rasathaneler Şam ve Bağdat’da kurulmuştur.
 Osmanlı Devleti’nin ilk bankası Banka-i Der Saadet’tir.
(İstanbul Bankası)
 Dünyanın en yüksek binası Varşova Televizyon ve Radyo
binasıdır.
 Özelleştirilen ilk devlet malı İstanbul Bogaz Köprüsü’dür.
(1984)
 En çok bağımsız ülke Afrika kıtasında yer alır. (53)
 Yüzölçümü itibariyle en küçük komşumuz Ermenistan’dır.
 Bürüksel dünyanın en fazla yabancı gazeteci bulundurulan
kentidir.
 Türkiye’nin ilk haber ajansı Anadolu Ajansı’dır. (1920)
 Radyo ilk A.B.D’de kullanıldı.
 Televizyonun mucidi İskoçlar’dır.
 Latin alfabesine resmi olarak ilk geçen Türk devleti
Azerbeycan’dır.
 Dünyanın en kısa süren meydan savaşı Mohaç Meydan
Savaşı’dır.
 Tarihte bilinen ilk meclis Pankuş Meclisi’dir. (Hitit)
 Hicri Takvim ilk kez Hz.ömer zamanında kullanılmaya
başlandı.
 İlk şah tuğrası Yavuz Sultan Selim’in tuğrasında görülmeye
başlanmıştır.
 İlk Türkçe ezan İstanbul Fatih Camii’nde okundu.
 Cumhuriyet döneminde kurulan ilk muhalefet partisi
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’dır

Türkiye’de ilk politika okulu Nazif Ülken tarafından
kurulmuştur.
 Türkiye’de en fazla milletvekili seçilen İsmet İnönü’dür. (14)
 Cumhuriyet tarihinin en uzun süreli azınlık hükümeti Anasol￾D hükümetidir.
 Tarihte bilinen ilk yılbaşı kutlamalarını Asurlular
gerçekleştirmiştir.
 Kıbrıs Barış Harekatı esnasında uçaklarımızın yanlışlıkla
vurduğu gemimiz Kocatepe’dir.
 Türkiye’nin ilk kadın bakanı Türkan Akyol’dur.
 Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk anayasası 1924 anayasasıdır.
 Türkiye’de ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapıldı.
 TBMM’nin ilk başkanı Fethi Okyar’dır.
 İlk başbakanımız İsmet İnönü’dür.
 İngilizce ile egitime baslayan ilk Türk okulu Ankara TED
Koleji’dir. (1954)
 Anneler gününü kutlayan ilk medeniyet Sümerler’dir.
 İlk hava şehidimiz Fethi Bey’dir.
 İlk Türk uçağı Mavi Işık’tır. (Kayseri/1979)
 Nargile Osmanlı’ya ilk olarak Yavuz Sultan Selim zamanında
Hindistan’dan getirildi.
 İlk kaloriferi Romalılar, ilk klimayı Çinliler kullanmıştır.
 Berlin Duvarı 1961 yılında yapılmıştır.
 Gün ışığından daha fazla yararlanmak için saat uygulamasını
Benjamin Franklin başlatmıştır.
 Türkiye’de açılan ilk üniversite, İstanbul Üniversitesi’dir.
 Türkiye’nin ilk oyun kütüphanesi Aydın’ın Kuşadası ilçesinde
açılmıştır.
 Osmanlı Devleti’nde ilk azınlık okulu Fatih Sultan Mehmet
devrinde açılmıştır.
 Dünyada ilk kuyumculuk örneğine Mezopotamya’da
rastlanmıştır.
 Türkiye’de ilk demir-çelik tesisleri Kırıklareli’nde açılmıştır.
 Eyeri ilk kullanan medeniyet İskitler’dir.
 İlk uçan insan Hazerfen Ahmet Çelebi’dir.
 Dünyada en çok kullanılan isim, Muhammed’dir.
 Müzecilikle ilgili ilk girişim Damat Ferit tarafından
başlatılmıştır. (1830)
 İlk Osmanlı sarayı Bursa’da yapılmıştır.
 İstanbul’un fethinden sonra ilk saray Bayezid Meydanı’nda
yapıldı.
 Kanun adkı saz ilk defa Farabi tarafından bulundu.
 Uzaydan görülen tek insan yapıtı Çin Seddi’dir.
 Atatürk’ün ilk heykeli Gülhane Parkı’nda dikilmiştir. (İstanbul)
 İlk film gösterisi Sultan Abdülhamid döneminde Bertrand adlı
Fransız hokkabaz tarafından Yıldız Sarayı’nda yapıldı.
 Türk sinema tarihinde ilk uluslararsı ödül alan ilk film Susuz
Yaz’dır.
 Türkiye’de ilk çekilen belgesel Ayastefonos’taki Rus
Abidesi’nin yıkılışıdır. (1914)
 ‘Ateşten Gömlek’ adlı film Türk sinema tarihinin ilk kurtuluş
savaşı filmidir