in

250 Soru İle Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

 

101. Eisenhower Doktrini hakkında bilgi veriniz?
 ABD başkanı Eisenhower tarafından askeri ve ekonomik amaçlı yardım planıdır.
 Ortadoğu Arap ülkelerine yardım ederek kendi yanlarına çekmek SSCB’nin etkinliğini kırmak
amaçlanmıştır .

102. İsrail’in kuruluşu hakkında bilgi veriniz?
 Yahudilere I. Dünya Savaşı esnasında İngiltere, Balfour Deklerasyonu’yla devlet kurma sözü vermiştir .
 II. Dünya Savaşı esnasında Avrupa’daki Yahudilerin bir kısmı Almanya tarafından katledilmiştir.
 Savaş sonrasında 1947’de İngiltere, ABD’ninde desteğini alarak Filistin meselesini BM’ye götürdü. 1947 yılının Aralık ayında bölgede çatışmalar başladı. Güvenlik Konseyi konuyu ele
alsa da sonuca varılamadı.
 14 Mayıs 1948’de İngiltere, Filistin’deki mandasına son verdi. Aynı gün İsrail Devleti
bağımsızlığını ilan etmiştir.

103. Schuman Planı (8 Mayıs 1950) hakkında bilgi veriniz.
 Avrupa Kömür ve Çelik Teşkilatı’nın kuruluşuna neden olan plandır. Fransız ve Alman kömür ve çelik yataklarının bir araya getirilmesi amaçlanmıştır.

104. Çekoslovakya’da Dubçek’le başlayan komünizmdeki değişiklik hakkında bilgi veriniz?
 1953’te enflasyonların artması üzerine işçi hareketleri başladı. İşçiler hür seçim politikasını istemekteydiler. SSCB’nin desteğini alan Çekoslovak Komünist Partisi ayaklanmayı bastırmıştır.
 1967’de Aleksandr Dubçek önderliğinde komünizmin demokrasiyle yeniden yoğrulması ve insancıl komünizmin getirilmesi ilkesi ortaya atılmıştır. İfade özgürlüğü, dernek kurma hakları istemekteydiler.
 SSCB bu hareketi önlemek amacıyla Çekoslovakya’yı işgal etti. Dubçek’in insancıl komünizm fikri başarısızlığa uğramıştır.

105. 1956’da Sovyet yönetimine karşı çıkan Macar Ayaklanması’nın nedenleri nelerdir?
Stalin’in ölümünden sonra işçiler mevcut şartları bahane ederek ayaklanmışlar SSCB Macaristan başbakanlığına Nagi’yi getirmiştir.
 İşçi hareketleri ayaklanmaya dönmüş ve güvenlik güçlerinin bastıramaması üzerine SSCB Budapeşte’yi kuşatmıştır.
 Geniş çaptaki tutuklamalarla isyan bastırıldı. Çin ayaklanmacıların haklı olduğunu savunsa da Çekoslovakya, Bulgaristan, Arnavutluk SSCB’yi desteklemiştir.

106. Marshall Planı’nın gerekçeleri ve amacı nedir?
 Amaç: Marshall Planı II. Dünya Savaşı sonrasında 1947 yılında önerilen ve 1948-1951 yılları
arasında yürürlüğe konan ABD kaynaklı Avrupa ekonomilerini tekrar canlandırmak amaçlı ekonomik yardım paketidir. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 16 ülke bu plan uyarınca ABD’den ekonomik kalkınma yardımı almıştır.
 Gerekçeleri: savaş sonrasında Avrupa’nın toparlanmasına yardımcı olmak, Amerikan sanayisi için kârlı ihracat pazarlarını korumak ve beslemek, Amerikan ihraçlarını kolaylaştırmak, komünist ülkelerin güçlenmesini önlemektir.
 Sonuç: Bu plan amacına ulaşmıştır. Avrupa hızlı şekilde ekonomik açıdan güçlenmiş ve komünizm Doğu Avrupa’da sıkışıp kalmış Avrupa’da yayılamamıştır.

107. Marshall Planından hangi ülkeler yararlanmıştır?

 İngiltere, Belçika, Fransa, İtalya, Portekiz, İrlanda, Yunanistan, Danirmarka, Lüksemburg, İsviçre, İzlanda, Avusturya, Norveç, İsveç’tir.

108. Marshall Planı’na göre ne kadar para yardımı yapılmış paranın dağıtımı için hangi örgüt kurulmuştur?
 ABD 12 milyon dolar yardımda bulunmuştur. Bu paranın dağıtımı için OECD (Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü) kurulmuştur.

109. Marshall Planı SSCB ve Doğu Avrupa ülkeleri tarafından neden reddedilmiştir?
 Bu plan ABD tarafından SSCB ve Doğu Avrupa ülkelerindeki komünist rejimin yayılmasını ve SSCB’nin çıkarlarına ters düşmesinden dolayı reddedilmiştir.

110. Marshall Planı’nın 1951’den sonra devam etmemesinin nedeni nedir?
 Kore Savaşı ve ABD’nin maddi yükünün artmasından dolayıdır.

111. Batı Avrupa Birliği (BAB) nerede hangi tarihte kurulmuştur?
 Yarı etkin bir Avrupa güvenlik ve savunma teşkilatıdır. 17 Mart 1948’de Brüksel’de kurulmuştur. Brüksel Antlaşması Batı Avrupa Birliği’ni kuran antlaşmadır. İngiltere Fransa, Belçika, Lüksemburg ve Hollanda imzalamıştır.

112. Brüksel Antlaşması’nın imzalanmasının temel amaçları nedir?
 Avrupa’nın ekonomik bakımdan iyileşmesini sağlamak,
 Avrupa’da entegrasyonu (bütünleşme) sağlamak,
 Herhangi bir saldırı esnasında üyeler arası yardımlaşmayı sağlamak.

113. Batı Avrupa Birliği’nin asıl üye ülkeleri hangileridir?
 İspanya, İngiltere, Fransa, Almanya, Portekiz, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve Yunanistan’dır. Türkiye de ortak üyedir.

114. Berlin Ablukası nedir?
 1948’de başlayıp 1949da biten Sovyetlerin kontrol altına almak ve Batı ittifakına gözdağı vermek için şehrin her türlü karayolu ve demiryolu bağlantısını kesmesi olayına verilen addır.

115. Utanç Duvarı nedir, hangi amaçla yapılmıştır?
 Berlin duvarına batıda verilen addır. Doğu Alman vatandaşlarının Batı Almanya’ya kaçmalarını önlemek için 46 km. uzunluğundaki duvardır. 13 Ağustos 1961’de yapımına başlanmış 9 Kasım 1989’da tıkılmıştır.

116. SSCB’nin Marshall Planı’na alternatif olarak hangi planı uygulamıştır?
 MolotofPlanı

117. 1947 Molotof Planı’nın amacı nedir hangi ülkelerde uygulanmıştır?
118. 119. 120.

 Marshall Planına karşılık Doğu Avrupa ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkileri ve işbirliğini geliştirmek için hazırlanmıştır. Demirperde ülkeleri olarak adlandırılan SSCB, Polonya, Çekoslovakya Macaristan, Bulgaristan ve Romanya’da uygulanmıştır.
Kore Savaşı kaç yılında hangi ülkeler arasında olmuştur?
 1950-1953 yılları arasında Güney Kore ve Kuzey Kore arasında olmuştur. Bu savaş Çin, ABD ve müttefiklerinin müdahale etmesiyle uluslar arası boyut kazanmıştır.
Türkiye Kore Savaşı’na neden asker göndermiştir?
 ABD’ye yakınlaşmak ve NATO’ya girebilmek için bir tugay asker göndermiştir. Asker göndermesi NATO’ya girişini kolaylaştırmıştır.
NATO nedir?
 Diğer adı Kuzey Atlantik Savunma paktı olan komünizm tehlikesine karşı kurulmuş askeri bir teşkilattır.9 Nisan 1949’da Washington Antlaşması’yla kurulmuştur.
 Amblemindeki daire bütünlük ve işbirliğini, pusula gülü ise Atlantik ittifakı üyesi olan ülkelerin barışa giden ortak yolunu temsil etmektedir.

121. NATO’nun değişmeyen prensipleri nelerdir?
 İttifak savunma amaçlıdır.
 Caydırma için yeterli gücü muhafaza etmek esastır.
 Üyelerin toprak bütünlüğü ve bağımsızlığı garanti edilerek dünya barışına katkı devam ettirilir.
 Üye ülkelerden birine saldırı tamamına yapılmış sayılır.
 İttifak Avrupa’da ve ABD’nin konvansiyonel ve nükleer askeri varlığını zaruri sayar.
 NATO savunmasının kolektif tabiatı işbirliğine ve entegrasyonuna dayanır.
 Nükleer silahlarda sıfır çözüme ulaşıncaya kadar konvansiyonel ve nükleer silahların amacı
siyasi olup ittifakın güvenliğinin en önemli garantisidir.
 Bu kuvvetler savaşı ve dengeyi korumak için asgari düzeyde tutulur.

122. Türkiye NATO’ya kaç yılında girmiştir?
 8 Eylül 1952.
123. Türkiye’deki NATO üsleri hangileridir?
 MalatyaKürecik,
 Adana İncirlik Hava Üssü
 İstanbul Şile Hava Üssü,
 İzmir Hava Üssü,
 Konya 3. Anajet Üs Komutanlığı,  Balıkesir 9. Hava Jet Üssü,
 Muğla Aksaz Deniz Üssü

124. NATO’ya üye ülkeler hangi maddeler ile birbirine karşı sorumludur?
 Ortak savunma için yeteneklerini geliştirme herhangi bir üyenin toprak bütünlüğü siyasi bağımsızlık ve güvenliğini tehlikede olduğunda bir araya gelme herhangi bir saldırı yapıldığında bu saldırıyı hepsine karşı yapılmış saldırı kabul etmeyi taahhüt etmişlerdir.

125. NATO’ya karşı Demirperde ülkeleri hangi teşkilatı kurmuşlardır?
 VarşovaPaktı

126. Varşova Paktı’nın kuruluş amacı nedir hangi tarihte kuruldu, hangi ülkelerden oluşur?

 14 Mayıs 1955’te Arnavutluk, Romanya, SSCB, Demokratik Almanya, Bulgaristan, Polonya, Çekoslovakya ve Romanya tarafından kurulmuştur.
 Amacı Doğu Bloğu ülkelerinin NATO’nun askeri etkinliğini artırması ve silahlanmaya hız vermesi üzerinde tedbir niteliğinde kurulmuştur.

127. 1948 Arap- İsrail Savaşı hakkında bilgi veriniz.
 14 Mayıs 1948’de İsrail Devleti’nin kurulmasından hemen sonra genel bir Arap taarruzu sonucunda başlamıştır. Gerilla mücadelesi şeklinde başlayan savaş Mısır, Suriye, Ürdün, Lübnan, Irak ve Suudi Arabistan’ın katılmasıyla büyümüş ve sekiz ay sürmüştür. 7 Ocak 1949’da Rodos Adası’nda imzalanan ateşkesle son bulmuştur.

128. Süveyş Krizi nedir?
 Süveyş Krizi 1956 yılında İsrail, İngiltere ve Fransa’nın oluşturduğu gizli ittifak ile Mısır arasında yapılan savaştır.
 Mısır lideri Nasır’ın Süveyş Kanalı’nı millileştirdiğini açıklamasından sonra çıkan savaş; Sovyetler Birliği’nin Londra ve Paris’e atom bombası atma tehdidi karşısında İngiltere ve Fransa’nın geri adım atmasıyla son bulmuştur.
 Süveyş Krizi II. Dünya Savaşı öncesinde dünyaya egemen olan Batı Avrupalı devletlerin mutlak egemenliğinin son bulduğunu ve artık Amerika desteği olmadan hareket edemeyeceklerini göstermiştir .

129. Varşova Paktı’nın içeriği nedir?
 Üyelerinin ortak çıkarlarını ilgilendiren tüm sorunlarda birbirlerine danışması,
 Avrupa’da silahlı bir saldırı durumunda üyeleri tek tek ya da ortak bir biçimde kendilerini
savunması,
 BirleşikKomutanlıkkurulması,
 En yüksek siyasi temsil için Siyasal Danışma Komitesi kurulması,
 Üyelerin bu anlaşmanın amaçlarıyla aykırı uluslar arası bağlantıya girmemeleri ve girişimde
bulunmamaları,
 Anlaşmanın süresinin 20 yıl olması,
 Tarafların siyasal ve ekonomik açından da dostça davranmaları
 Sürenin bitiminden bir yıl önce sona erdirme isteğinin belirtilmememsi durumunda sürenin 10
yıl daha uzatılması,
 Varşova Paktının en yüksek siyasal organının Siyasal danışma Komitesinin olması kabul
edilmiştir .

130. Varşova Paktı hangi yıllarda yürürlükte kalmıştır?
 14 Mayıs 1955- 1 Temmuz 1991.
131. Varşova Paktı hangi operasyonlara katılmıştır?
 Macaristan’ın işgali
 Çekoslovakya’nınişgali
 Sovyet-Afgan Savaşı

132. Köy Enstitüleri ve kuruluş amaçları nedir?
 Köy Enstitüleri ilkokul öğretmeni yetiştirmek üzere 17 Nisan 1940 tarihli yasa gereğince açılmıştır. Bizzat Milli Eğitim bakanı Hasan Ali Yücel tarafından süreç takip edilmiştir. İsmail Hakkı Tonguç’un katkıları büyüktür.
 Köy öğretmeni ve köye yarayacak diğer meslek adamlarını yetiştirmek amacıyla tarıma elverişli toprakları olan bölgelerde Milli Eğitim Bakanlığınca açılmış okullara verilen addır.
 Enstitüler en az beş yıllık bir öğretim süresi içinde köy okullarını bitirmiş köylü çocuklarını modern eğitim anlayışıyla eğitmek amaçlanmıştır. Öğretmenler hem örgün eğitim verecek okuma yazma temel bilgilerini kazandıracak hem de modern ve ilmi tarım tekniklerini köylülere öğretecekti. Teorik eğitim yerine pratik eğitime dayandırılmıştır. 1954’te Adnan Menderes iktidarı döneminde kapatıldı.

133. Varlık Vergisi ve gerekçesi nedir?
 1942 yılında II. Dünya Savaşı esnasında aşırı kazançları vergilendirmek için uygulamaya konulan bir defaya mahsusu olağanüstü servet vergisidir. Konulma gerekçesi dönemin başbakanı Şükrü Saraçoğlu tarafından olağanüstü savaş koşullarının yarattığı yüksek karlılığı vergilemek olarak dile getirilmiştir.

134. Varlık vergisinin amaçları nelerdir?
 Ekonomikkorumatedbiriolarakdüşünülmüştür.
 Savaşın başından beri elde edilen servet ve kazan vergisidir.
 Kazanç sahiplerinin Müslüman ve gayrimüslim dönme ve ecnebi olarak dörde ayrılmıştır.
 Ekonominin gayrimüslimlerden alınarak Türklere geçmesini sağlamaktır.

135. Varlık vergisinin uygulanmasının sonuçları neler olmuştur?
 Gayrimüslim azınlık, tüccar ve işadamlarına darbe indirmesi ve çoğunun ülkeyi terk etmesine yol açmıştır.

136. Tan Olayı ve nedenleri nelerdir?
 Sovyet dostluğu ve faşizm düşmanlığı politikası güden sol eğilimli günlük Tan Gazetesinin sağ eğilimli bir grup tarafından 4 Aralık 1945 günü yağmalanması olaylarına verilen addır.
 Tan Gazetesi ile Görüşler Dergisine tepki 4 Aralık 1945 günü ortaya çıktı. Komünizm ve muhalefet aleyhtarı pankartlar taşıyan kalabalık Tan Gazetesine yürüdü. Tan Gazetesi ve Görüşler Dergisi ile sosyalist eğilimli La Turquie ve Yeni Dünya’nın makinaları parçalandı. Ayrıca sol yayınlar satan bazı yayınevlerine (Berrak, ABC) zarar verildi.

137. İsmet İnönü CHP içinde ayrılıklar çıkaran milletvekillerinin ayrılarak yeni bir parti kurmalarını neden istemiştir?
 Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’na bazı milletvekillerinin karşı çıkması

138. İsmet İnönü hangi konularda eleştiriler almıştır?
 Varlık Vergisi’nin ırkçı ve insan haklarına aykırı olarak görülmesi,
 Nazım Hikmet’in cezaevinde tutulması,
 TanOlayları,
 DTCF’dekitasfiyehareketleri,
 Çokpartilihayatınsosyalistsololmadansağlanması,
 Para ve pullardan Atatürk’ün resminin kaldırılarak İnönü’nün resimlerinin basılması.

139. İnönü’nün Türkiye’nin gelişmesine katkıları neler olmuştur?
 Atatürk devrimlerinin savunucusu ve sürdürücüsü olmuştur.
 Köy Enstitülerini kurmuştur .
 Çokpartilihayatageçilmiştir.

140. Türkiye’nin çok partili hayata geçmesinin nedenleri nelerdir?
 Farklı görüşlerin meclise iradesinin yansıtılması,
 Sovyet tehdidine karşı Batının desteğini alınmak istenmesi ve Birleşmiş Milletlere girişi
kolaylaştırma
 Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu sürecinde bazı milletvekilleriyle yaşanan fikir ayrılıkları.

141. Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu nedir?
 İnönü ve Tarım bakanı Şevket Raşit Hatipoğlu’nun girişimleriyle 11 Haziran 1945 yılında kabul edilen kanundur.
 Kanuna göre kimsenin 5.000 dönümden fazla arazisi bulunmayacak, üzerindeki araziler kamulaştırılabilecek, çiftçinin bilgisi artırılacak, çalışma araçları çoğaltılacak, ucuz ve kolay kredi sağlanacak köylerde meskenler yenileştirilecektir.

142. Dörtlü Takrir nedir?
 CHP içinden bazı milletvekilleri parti içinde özgür bir tartışma ortamının olması isteğiyle 7 Haziran 1945 günü CHP grubuna bir önerge verdiler.
 Bu önerge 4 milletvekili tarafından verildiği için Dörtlü Takrir adını almıştır. Bu milletvekilleri Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuad köprülü ve Refik Koraltan’dır. Aynı zamanda Demokrat Partinin kurucularıdır.

143. Demokrat Parti hangi yıllar arasında iktidar olmuştur?
 1950-1960.
144. Demokrat Parti dönemi cumhurbaşkanı ve başbakanı kimlerdir.
 Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakanı Adnan Menderes’tir. 145. Demokrat Parti döneminde hangi kanunlar çıkarılmıştır?
 Atatürk’ü Koruma Kanunu (31 Temmuz 1951)
 Yabancı Sermaye Yatırımlarını Teşvik Kanunu,
 Petrol işletmeciğilini yabancı sermayeye açan ve Max Ball adlı yabancı teşkilatın hazırladığı
Petrol Yasası (19 Mart 1954)
 Ezanın Arapça Okunmasına Dair Kanun (16 Haziran 1950),

 

SONRAKİ SAYFAYA GEÇİNİZ

[wp_ad_camp_3]