Türkçe Anlatım Bozukluğu Deneme Sınavı 1
Soru 1 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Dûn akşam, rüzgâr ortalığı altüst etti. | |
Dun gece çok garip bir rüya gördüm. | |
Arkadaşımız, çok çalışkan bir çocuktu. | |
Bugün tatil olduğundan, sabahleyin geç
kalktım. | |
Birbirlerini çok İyi anlar, inanırlardı. |
1 numaralı soru için açıklama
D'de dolaylı tümleç eksikliğinden kaynaklanan
bir anlatım bozukluğu vardır. "Birbirlerini" sözü iki
yüklemin ortak öğesidir. Ancak “birbirlerini anlar"
olsa da “birbirlerini inanırlardı" olmaz. “Birbirlerine inanırlardı" olması gerekir, ikinci cümleye dolaylı tümleç getirilmelidir.
Soru 2 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Edebiyata şiir yazmakla başlamış, daha sonra hikâye ve roman alanındaki çalışmalarıyla
dikkati çekmiştir | |
Romanlarımdakİ kahramanların kimileri günlük yaşamımda tanıdığım, kimileri de düşümde yarattığım kişilerdir. | |
Bu roman, olay örgüsü, ayrıntıların seçimi ve
inandırıcılığı açısından yazarın en başanlı
eseridir | |
Köy konuları ile ilgilenmesinin nedeni, köylüyü yakından tanımak, onlarla bir arada yaşama fırsatını bulmuş olmamdandır | |
Benim amacım, toplumu, toplumla kişiler arasındaki ilişkileri güzel bir dille, en iyi biçimde
anlatabilmektir |
2 numaralı soru için açıklama
Bozukluk A'dadır, Çünkü cümlede hem “nedeni”
denmiş hem de sonunda "olmamdandır" denerek yine bir neden ortaya koyulmuştur. Yani gereksiz sözcük var. Aynca “tanımak” sözünün nereye bağlandığı belli değil.
Soru 3 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Bir sûre sonra resim çalışmalarına ara verdi. | |
Çok az veya hiç çalışmadan sınavlara girdiler | |
işiyle özel yaşamını birbirine karıştırmadı. | |
Burada, en çok ondan yakınlık gördük. | |
Düşündüklerini yazıya dökmekten çekinmediler |
3 numaralı soru için açıklama
Anlatım bozukluğu B’de yapılmıştır. “Çok az" ve
“hiç” sözleri “çalışmadan" sözüne bağlanmış.
Böylece “çok az çalışmadan” gibi bir anlam oluşmuş. Oysa cümlede anlatılmak istenen çok az
çalışıldığıdır. Yani cümle "çok az çalışarak veya
hiç çalışmadan...” şeklinde olmalıdır.
Soru 4 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bir anlatım bozukluğu vardır?
Onunla bir daha karşılaşırsam, bu konuyu
tartışacağım. | |
Evden erken çıkabilirsem, arkadaşıma uğramayı düşünüyorum | |
Yağmur yağmazsa, açık havada dolaşacağım. | |
İşlerimi bitirebilirsem, sizinle yürüyüşe çıkacağım. | |
Yanılmıyorsam, onunla ilişkisi olduğunu tahmin ediyorum. |
4 numaralı soru için açıklama
Bozukluk aynı anlama gelen sözcüklerin kullanılmasında oluşuyor. A'da “yanılmıyorsam” tahmin
bildirir, "tahmin ediyorum” da öyle. "Yanılmıyorsam" sözü atılmalıdır
Soru 5 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Görevlilerin beyaz kravat ve koyu renk ceket
giymesi gerekiyor. | |
Büyük kentlerdeki ulaşım sorunu gün geçtikçe büyüyor | |
Bu yıl, tahıl üretiminin daha da artacağı umuluyor | |
Yağmurlu günlerin ardından güneşli günlerin
gelmesi bekleniyor. | |
Trenin zamanında kalkmaması, yolcuların canını sıkıyor |
5 numaralı soru için açıklama
Farklı nitelikteki sözcükler aynı eyleme bağlanmamalıdır. Ceket giyilir ancak kravat giyilmez, takılır. Oysa A’da kravat ve ceket, giymek eylemine
bağlanmıştır
Soru 6 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Herkesin bildiği şeyleri değişik bir yaklaşımla
ortaya koyuyor | |
Tek amacımız, yurdumuza dönmemiz ve ülkemize yararlı olmaktır. | |
İki yıl öncesine kadar sıradan bir yazar olarak
bilinirdi. | |
Bu çalışmalarımla, eğitimimize yeni boyutlar
kazandırmayı amaçlıyorum. | |
Sanat alanındaki başlanlarına yenilerini ekliyorlar |
6 numaralı soru için açıklama
Tek amacımız, yurdumuza dönmemiz ve ülkemize yararlı olmaktır.
Soru 7 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Onun da yardımıyla işimizi kolayca bitirdik. | |
Kanımca bu koşullarda daha İyisi yapılamaz. | |
Bence bu konuda onun haklı olduğunu sanmıyorum. | |
Aralarındaki tartışma böylece sona erdi. | |
O, bu soruna kendince bir çözüm bulmuş. |
7 numaralı soru için açıklama
Bir cümlede aynı kavramı veren birden fazla ifade bulunmamalıdır. E’de "bence” denmiş, bu zaten kişinin kendi görüşünü açıklayacağı anlamındadır ve kişisel görüş bildirir. “Sanmıyorum" sözü de kişinin kendi görüşünü verir. Dolayısıyla birinin bulunduğu yerde diğeri bulunmaz.
Soru 8 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Eski dostlarıyla pek görüşmek istemezdi | |
En çok sevdiği şey, ormanda yürüyüş yapmaktı | |
Amacı, arkadaşlarını ikinci, kendisini birinci
plana çıkarmaktı | |
Onu tanıyan herkes, kendisinden övgüyle
söz ederdi. | |
Beğenmediğim yanlarından biri de herkesi
eleştirmesiydi. |
8 numaralı soru için açıklama
C’deki cümleyi incelediğimizde “ikinci” sözcüğünün “plana çıkarmaktı" sözüne bağlandığını görüyoruz. Oysa ikinci plana çıkanlmaz, düşürülür.
Dolayısıyla burada anlatım bozukluğu vardır.
Soru 9 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Burada, en çok eski arkadaşlarımı anıyor, özlüyorum. | |
Konunun az bilinen bir yönüne ışık tutuyor,
aydınlatıyor. | |
Yeni çıkan kitapları alıyor, hemen okuyorum. | |
Gezilerinde yeni yerler görüyor, değişik insanlar tanıyor. | |
Yaptıklarını yeterli bulmuyor, eleştiriyor |
9 numaralı soru için açıklama
Bozukluk B'deki cümlededir. Çünkü "aydınlatıyor" yüklemine “neyi aydınlatıyor?" diye sorduğumuzda, “konunun az bilinen bir yönünü" cevabı geliyor. Oysa cümlede “konunun az bilinen bir
yönüne" denmiş. Bu, birinci cümleye uygun, ancak
ikinci cümleye uygun değildir. Cümlede nesne
eksikliğinden kaynaklanan bir bozukluk söz konusudur.
Soru 10 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Bir belgesel yapılmak istenmişse de amaca
ulaşılamamış. | |
Bu, eleştirmenlerin söylediği kadar etkileyici
bir film değil. | |
Yönetmen bundan önceki filminde daha başarılıydı | |
Seyircinin filme gösterdiği ilgi, benim düşüncelerimin yanlış olduğunu ortaya koyuyor | |
Seyircilerle biz eleştirmenler bir kez daha ters
düştü sanırım |
10 numaralı soru için açıklama
B.’dekİ cümlede özneyle yüklemin bildirdiği şahıslar arasında uyumsuzluk var, "Ters düşen kim?"
sorusuna "seyirciler ve biz eleştirmenler" cevabı
geliyor. Yani özne 3. çoğul şahıs ve 1. çoğul şahıslardır. Eğer özne bu iki şahsı birden ifade ediyorsa, yüklem 1. çoğul şahsa göre çekimlenir. “Ters
düştü” sözü “ters düştük" şeklinde düzeltilmelidir.
Soru 11 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Televizyondaki açık oturumlan beğeniyor ve
sonuna kadar izliyorum | |
Konuşmacının düşüncelerine katılıyor ve
destekliyorum. | |
Sabahları durağa kadar yürüyor ve otobüse
biniyorum. | |
Bu dergiyi ilk yayımlandığı günden beri alıyor
ve zevkle okuyorum | |
Akşamları, bir süre çalışıyor ve sonra dinleniyorum. |
11 numaralı soru için açıklama
B’de nesne eksikliğinden kaynaklanan bir bozukluk vardır. Çünkü “düşüncelerine katılıyorum"
olsa da "düşüncelerine destekliyorum" olmaz,
İkinci cümleye “düşünceleri” karşılayan “onları”
nesnesi getirilmelidir
Soru 12 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?'
Bu sanatçıların çalışmalan ûç yıldır İlgiyle izlenmektedir | |
Edebiyatını ve balesini tanıdığınız bu ulus,
yakında resimde de varlığını gösterecektir | |
Müzik alanında çok önemli bir yeri olan bu
festivalin yaşatılması gerekir | |
Şehirlerimizde çeşitli kültürel ve sanat etkinlikleri gerçekleştirildi. | |
Tiyatrolarımızda bu ay, on yeni oyun sahnelemeyi düşünüyoruz. |
12 numaralı soru için açıklama
D’dekl cümlede görülen tamlama uyumsuzluğu
anlatım bozukluğuna yol açmıştır. “Kültürel ve sanat etkinlikleri” tamlamasında “kültürel" sıfat olduğundan “kültürel etkinlikleri” olmaz. "Kültürel
etkinlikler ve sanat etkinlikleri” şeklinde söylenir
veya “kültürel” sözü "kültür” şeklîne getirilir ve
bozukluk giderilir.
Soru 13 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?'
Sokağa bakan, küçük ama şirin bir evimiz
vardı. | |
Mahallenin çocukları çoğunlukla bizim bahçede oynarlardı | |
O yıllarda ben otuz, o ise otuz beş yaşlarındaydı | |
Komşularımızla sık sık birbirimize gider gelirdik, | |
ilkbaharda, sabahlan bülbül sesleriyle uyanırdım |
13 numaralı soru için açıklama
Bozukluk D'deki cümlededir. Cümlede "otuz” sözcüğü, "yaşlarındaydı" yüklemine bağlanmış. Oysa
“ben otuz yaşlarındaydı" denmez. Öyleyse cümleye "otuz" sözünden sonra "yaşlarındaydım" yüklemi getirilmelidir. Ya da “yaşlarındaydı” yüklemi
“yaştarındaydık” şeklinde çekimlenmelidir
Soru 14 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Dillerin kavramca zenginleşmesinde anlam
genişlemesinin payı büyüktür. | |
insanlar, çokeski çağlarda bile dillerine önem
vermiş, onu bilimsel araştırmalara konu yapmışlardır. | |
Etimoloji incelemeleri birçok sözcüğün yansımadan doğduğunu gösterir. | |
İnsanoğlu konuşmayı, uygarlık yolunda bir
hayli ilerledikten sonra öğrenmiştir. | |
Türkçede, Arapça ve Farsça dillerinden gelmiş sözcükler vardır. |
14 numaralı soru için açıklama
Arapça, Arap dili; Farsça, Fars dili demektir. Öyleyse “Arapça ve Farsça dillerinden” sözündeki
“ça” ekleri atılmalı ya da dillerinden sözü kullanılmamalıdır. İkisi bir arada bulunmaz
Soru 15 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Bunu, kendim ve arkadaşlarım adına söylüyorum | |
Başkalarının anlattıklarını büyük bir dikkatle
dinliyorum. | |
Sorularına cevap vermekte güçlük çekiyorum. | |
Toplantıya katılmak ve düşüncelerimi açıklamak istiyorum. | |
Onlarla bugünlerde sık sık karşılaşıyorum. |
15 numaralı soru için açıklama
C'deki cümlede bozukluk yapılmıştır, “kendim ve
arkadaşlarım adına" derken "kendim adına” gibi
bir söyleyiş ortaya çıkmış. Cümle "kendi adıma
ve arkadaşlarım adına" şeklinde düzeltiimelidir.
15 tamamladınız.
[wp_ad_camp_2]