Kpss Türkçe Çözümlü Soru Bankası

I. cümlede yüklem sondadır, cümle kurallıdır. Bu cümlenin yükleminde “şey” zamir olduğundan cümle yüklemine göre isim cümlesidir. Cümlede yüklemin yanı sıra “olmak, yaşadığını, gösteren” fiilimsileri vardır, cümle yapıca birleşiktir. II. cümlede yüklem söylenmemiştir, cümle eksiltiii cümledir. IV. cümle tek yargılı cümledir, yapıca basittir. Yüklem sonda olduğu için kurallı, yüklem “doğaya karşı bir şeydir” söz grubundan oluştuğu için isim cümlesidir. V. cümle “istiyorum” temel cümlesinin yanında “olarak, olmak” fiilimsilerini içerdiği için girişik birleşik cümledir. III. cümlenin öğeleri, “Artık (Ne zaman? - Zarf tümleci)/ tek başınıza değilsiniz (Yüklem).” biçimindedir. Bu cümlede “değil” edatı tek başına bırakılamaz, “tek başınıza” sıfat tamlamasıyla edat öbeği oluşturur, bu öbek yüklem olarak alınır

Öncüldeki dizelerde geçen “kalaylı kap" sıfat tamlaması olduğu için A, “sokak kedisi, aslan ağzı, aşk rüyası” belirtisiz isim tamlamaları olduğu için B, “ciğercinin kedisi" belirtili isim tamlaması olduğu için D, “ciğerci, yiyeceğin" türemiş isim olduğu için E seçenekleri doğrudur. Ancak bu dizelerde birleşik çekimli fiil yoktur.

Öncülde verilen dizelerdeki sözcükleri kök ve ekleri bakımından incelediğimizde “ardı” sözcüğünün kökünün “art” adı olduğunu ve bu kökün üzerine ünlü bir harften oluşan ekin/3. tekil şahıs iyelik ekinin (-ı, -i, -u, -ü) geldiğini görüyoruz. Bu durumda sert ünsüzle (t) biten “art” sözcüğünde bu sert ünsüzün yumuşak ünsüze (d) dönüştüğünü görüyoruz. Yine dizelerde geçen “yalnızlıklarında” sözcüğünün kökünün “yalın” adı olduğunu ve bu sözcüğün ünlü ile başlayan bir ek/isimden isim yapım eki (-ız) ile türetilirken son hecesindeki V ünlüsünün düştüğünü görüyoruz. Bu durumda dizelerde ses olaylarından “ünlü düşmesi” ve “ünsüz yumuşaması” görülmektedir.

Ünsüz yumuşaması - kaynaştırma

Öncüldeki dizelerde geçen “uykumu, içim” tamlayanı (benim) düşmüş isim tamlaması, “b ir' belgisiz sıfat, “böler, dolar, arıyorum” çekimli fiil, “aşıkıyım ... sesin (sesin âşıkı)" tamlayanı ile tamlananı yer değiştirmiş isim tamlamasıdır. Ancak dizelerde işaret zamiri yoktur.

“arasa da” sözü “arasada" şeklinde yanlış yazılmıştır

Verilen dizelerde geçen “kendi” zamir, “huzurum” isim, “hiçbir” sıfat ve “bile" bağlaçtır. Ancak dizelerde edat yoktur.

“Bu yıl” işaret sıfatı ile kurulmuş bir sıfat tamlamasıdır. Bu söz aynı zamanda zaman zarfıdır.

“Modern Türkçe şiirin geçmişinde önemli ve rolü büyük olmuş (,) tarihe derin izler bırakarak geçmiş dergiler" birden çok tamlayanı olan sıfat tamlamasıdır: “Modern Türkçe şiirin geçmişinde önemli ve rolü büyük olmuş” birinci tamlayan, “tarihe derin izler bırakarak geçmiş” ikinci tamlayandır; bunların arasına virgül getirilmelidir. Cümle “var” yüklemiyle bittiği için noktayla işaretlenir. Sıralı cümlelerin herhangi birinde, herhangi bir nedenle virgül kullanılırsa diğer cümle noktalı virgülle ayrılır. Buna göre: “Birçok öncü şair(,) bu dergiler aracılığıyla çıkış yapabilmişi;) okur oluşturabilmiş ve onlara ulaşabilmiştir(-)” cümlesi üç cümleden oluşmuştur. “Birçok öncü şair(,) bu dergiler aracılığıyla çıkış yapabilmiş” cümlesinde “birçok öncü şair” öznesini ayırmak için virgül kullanıldığı için diğer cümleye geçilirken noktalı virgül kullanılmalıdır

A seçeneğinde “gidemem” eyleminin olumlusu “gidebilirim” biçimindedir

Cümlenin yüklemi “yaşamaktır” isim fiilidir. İsim fiiller sözcük türü olarak isimdir. Bu nedenle cümle fiil cümlesi değil, isim cümlesidir. Yükleminde fiilimsi bulunan cümleler isim cümlesi olarak değerlendirilir.

Öncülde verilen parçada geçen “hizmet etmişlerdir” sözcüğü “hizmet” adı ile “et-” yardımcı fiili ile kurulduğundan A seçeneğini; “sanatın hamisi” söz öbeği bir belirtili isim tamlaması olduğundan C seçeneğini; “Bunlardan” sözcüğü işaret yoluyla varlık adının yerini tuttuğundan D seçeneğini; “...bir tarihî figür...” söz öbeğinde görevli “bir” sözcüğü ismi belgisizlik yoluyla belirttiğinden E seçeneğini doğrulamaktadır. Ancak parçada fiilin gerçekleşme zamanını bildiren ve “ne zaman” sorusuna yanıt veren herhangi bir sözcük ya da söz öbeği kullanılmamıştır. Bu durumda parçada zaman zarfı yoktur.