1) Dinin inanç alanıyla ilgili hükümleri ve delilleri kur’ an ve sünnetten çkaran ilimdir
2) Mebde mead nedir? dünya ve ahret
3) Makasıd (mesail) nedir? doğrudan doğruya dini akideleri oluşturan 1. Esaslara denir bunları tali delillerle destekleyiş açıklamaya çalışan 2. Unsurlara ise ilmin vesaili denir
4) Alemüş şahade nedir? duyulara konu olan
5) Alemul gayb nedir? duyuların ötesinde olan
6) İlahiyat nedir ? Allahın varlığı,birliği,sıfatları fiilerini konu edinir
7) Nübünet nedir? vahiy , vahyi getiren melek , vahyin toplandığı kitapları konu edinir
8) Semiyyat nedir? melek cin şeytan dünya hayatının geçiciliğiyle ölümün son olmadığı gibi konular
9) Kelam ilminin isimleri nelerdir? fıkhul ekber akaid tevhid ve sıfatlar ismiusulüd din nazar ve istidlal ilmi kelam ilmi a)fıkhül ilimler nelerdir? imamı azam adlandırmıştır esrinin adıdır b)akaid nedir ?akide kelimesinin çoğuludur gönülden bağlanılan kesin karar verilen c)tevhid ve sıfatlar ilmi nedir ? konusu itibariyle bu isim verilmiştir d) nazar ve istidlal nedir? eşya hakkında düşünme bilgisine ulaşılmamış şeylerin bilgisine ulaşma amacıyla zihinde var olan var olan bilgileri düzenleme sonuca ulaşma çabası tefekkür ve düşünmeyi esas alır e)kelam ilmi nedir? nakli ilimlet yanında akli ilimlerinde kullanılması ile ulaşılan
10) Kelam ilminin doğuşuna zemin hazırlayan nedenler? İlk ihtilaflar / kırtas/ hilafet meselesi/ siyasi anlaşmazlıklar/ iç savaşlar/ kader ve hürriyeti sorunu/ kuran ve sünnet metinlerinin yorumu/Müslümanların diğer din ve medeniyetlerle karşılaşması/ tercüme hareketleri/
11) Tercüm hareketleri ne zaman başladı? Emevilerin son dönemlerinde Mansur, Harun reşid, memun döneminde ise devam etmiştir.
12) İlk İslam filozofları tercüme hareketleri sonucunda ortaya çıkan? Farabi, ibni sina, kindi
13) Matekaddimun dönemi? 2. Asır ile gazaliye kadar olan 3. Asrı kapsar itikadi alanda eserler çıkmış ilk eser taş köprüzade kelam ilmi
14) Kelam ilminin tedvini? Vasıl b. ata başlatmıştır? Eseriyle şia mezhebine mensup hişam b. hakem ile devam etmiştir.
15) Müteahhirun dönemi? Hicri 5. Asrın sonunda başlar şia dışındaki itikadlar etkisini yitirmiş ehli sünnet kalmıştır.
16) Felsefe ile kelamı yan yana getiren? Gazali
17) Önceki dönem akaid kitaplarının yetersiz geldiği ve bu yüzden iman esasların daha iyi anlatmak için yeni bir kelam ekolünün gerekli olduğunu savunan ve kendi eserini çıkaran kişi? İzmirli İsmail hakkı yeni ilmi kelam
18) ilk dönem önemli şahsiyetler A-) mabed el cüheni – kaderin olmadığını ilk ortaya atan kişidir. mutezile tarafından desteklenmiş eylemci kişiliğe sahiptir. B-) gaylan ed dımacki – mabed el cüheni den sonra kaderi inkar edn tabiin alimlerindendir. İdam edilmiştir emevi halifesine karşı gelince imanı kalbin tasdiki dilin ikrarı sayması büyük günah işleyenin kafir olmadığını savunduğu için mürcie olduğu söylenmektedir.el usulül hamse – mutezileye aittir ( 5 temel prensip ) C-) Cad b. dirhem? İlahi sıfatlar, halkul kuran, insanların fiilleri ilk olarak ortaya atan kişidir 1-)Allah’ın zatı konusunda kadim olan sıfatları yoktur. 2-) Allah yarattıklarına benzemez yed, vech, ayn kelimeleri Allah’ın zatına uygun tevil edilmelidir. 3-)Kuran-ı kerim kadim değil hadistir yaratılmıştır. 4-) insanın fiileri tamamen kendisine ait değildir. D-) Cehm b. safvan ? insan iradesini inkar ile cebriye ile sıfatları inkar yönüylede mutezile ile örtüşür . ebu halife ve vasıl b. ata ilede görüşmüştür. 1-)Uluhiyet – Allah’a subuti ve haberi sıfatlar izafe edilmez çünkü kullara benzetmiş oluruz ki buda yanlıştır. 2-) Halku kuran – Cad b. dirhemden almış ve sistemleştirmiştir. 3-) Kaza ve kader – insanın fiillerinde aciz olduğunu fiilleri Allah’ın yarattığını savunur. 4-) İman – İman Allah’ı bilmek küfür ise Allah’ı bilmemektir. Tasdik olmaksızın onu bilmek yeterlidir inkar ederse küfre düşmez. 5-) Ahiret – Allah görülmeyecektir kabir azabı sırat mizan yoktur. 6-) Akıl Nakil – akıl ile naklin çakıştığı yerde aklı öne alır. E-) Ebu Hanife – Sahabe görüşlerinden yola çıkarak önemli konularda delil getirmiştir görüşlerinden en fazla istifade ettiği kişi Hz. Ali 1-) uluhiyet – Allah her şeyin yaratıcısıdır aklı olan herkes Allah’a inanmak zorundadır. 2-) Halkul kuran – Kuran mahluk değidir ancak yazılışı bir araya gtirilişi mahluktur. 3-) Peygamberlik – Peygamber muciz miraç haktır. 4-) Ahiret – Kabir azabı vardır diriliş haktır uygulanacak muamele Allah a aittir affeder veya affetmez ona kalmıştır. 5-) İman ile Amel ilişkisi – Kalbi tasdik olmalı aksi halde münafık da dil ile söyler ama kalbi ile tasdik etmez veya inanıp iman etmemek müşriklerin durumuna benzer. 6-) Tekfir – kuranda kesin olan şeyleri inkar etmek ve kişinin kendi beyanı ile inkar etmesi ile tekfir edilir. 7-) İmamet – Devlet başkanı istişare ile seçilmelidir. F-) hasan basri? En çok enes b. malikten istifade etmiştir. 1-) uluhiyet – Allah görülecektir kemal sıfatları ile nitalenir. 2-) Kader – iradenin kişinin elinde olduğunu yani kişi kendi sorumludur. 3-) Peygamberlik – Kadın peygamber yoktur miraç ruhen olmuştur. 4-) Ahiret – Hz. İsa kıyamete yakın inecek ergenliğe girmeyen kafir çocuklar cehenneme girmeyecek, iman edip cehennemde azap çekenler şefaat sayesinde çıkacaklar. 5-) İman amel ilişkisi – Amelsiz imanın değeri yoktur iman artar ve eksilir.
19) Mutezile? Ayrılanlar uzaklaşanlar demektir. Akla önem verirler
20) Kaditezel eanna vasıl? Vasıl bizden ayrıldı demektir.
21) Beytül hikmenin kurucusu kimdir? Memun tercüme faaliyetlri başlamış
22) Mutezilenin görüşleri? Tevhid, adl, vad ve uçid, el menzileya beynel menziletayn, emri bil maruf nehyi anil münker. A-) Tevhid? Allah2ın zat ve sıfatları ile bir sayılması. B-) Adl? Kişinin kendi iradesiyle yaptıklarını Allah’ın en güzel şekilde yaratmasıdır. C-) Vad vaid? İyilik yapanın mükafat kötülük yapanın ceza alması. D-) El menzileteyn beynel mezileteyn? Büyük günah işleyenin iman ile küfür arasında olduğu. E-) Emir bil maruf? İyiliği emret kötülüğü nehyetmek.
23) Mutezilerin diğer görüşleri? A-) Katil tarafından öldürülen eceliyle ölmemiştir ecelinden önce ölmüştür. B-) haram olan yiyecek rızık değildir, helal olan rızıktır. C-) Kurana vurgu yapan hadisler sahih değildir. D-) Hüsnü kubuh (iyi kötü) şeyler gelmeden bilinebilir. E-) Evliyanın kerameti diye bir şey yoktur. F-) sihrin aslı yoktur göz boyamadır.
24) Fırkai Naciye? Kurtuluşa erenler
25) Selefiyye ye? Ehli sünnet hassa -maturidi ve eşariye – ehli sünnet amme denmiştir.
26) Mutezileye nakli ilimler yanında akli ilimler yanında akli ilimler ile karşı çıkmak Maturidi ve eşarilik ortaya çıkmıştır.
27) Maturudinin eşariden ayrıldığı yönler. A-) Dini tebliğ olmasada kişi akılla Allah’ı bulur. B-) İyi ve kötü güzel çirkin akılla bilinebilir. C-) Kulda cüzi irade vardır. Kul iradesiyle seçim yapar. D-) Diğerleri gibi tedvin sıfatıda ezelidir. E-) Allah gücünün yetmeyeceği yük yüklemez kula. F-) Allah2ın fiillerinin mutlaka bir hikmeti vardır. G-) peygamberde aranan vasıf erkek olmasıdır. Kadın peygamber yoktur. H-) Allah’ın nefsi kelamı işitilemez işitilen lafzi kuran yani ses ve harflerdir.
28) Ebu Hanifenin eserleri? Fıkhul ekber/ Fıkhul esbat/ El alim vel müteallim/ Er risale/ El vasiyye
29) Çağın argümanlarına görüşlerine karşı koyabilmek için yapılan çalışma hangisidir? Yeni ilmi kelam devri.
30) İslam dışı din ve fikir akımlarını değerlendirip yanlışlığını ortaya koymak için ortaya çıkarılan eser hangisidir? Reddiye
31) Eşari kelam bilgileri? Bakillani, Cüveyni, İbn furek, Gazzali
32) Maturidi kelam bilgileri? Semerkandi, Pezdevi, Nesefi
33) İlk tercüme hareketleri? Emeviler dönemi
34) İslamda ilk kelam ekolü? Mutezile
35) Gazalinin külli ilimler kategorisine koyduğu ilim? Kelam
36) Kader varmdır, değişebilirmi gibi sorular bağlamında oluşan? Cebriye
37) Felsefenin ilk sistemli tercümesi? Memun
38) Kelam ilminin doğuşuna neden olan en etkili? Kuran
39) Kader meselesi ortaya çıktığı zaman yaşayan sahabiler? Abdullah b. ömer, Abdullah b. Abbas, Enes b. mlik, Ebu hureyre
40) Günah işleyenin durumunu ahrete Allah’a bırakan? Mürcile
41) Mutezilenin usülul hamse diye anılan 5 prensibini ilk defa dile getiren? Gaylan ed dımaşki
42) Mutezilenin tevhid problmini oluşturan? Gaylan d dımaşki
43) Kelam ilmini felsefi anlamda ilk tercüme eden? Mansur
44) Kelam ilmini en sistemli eleştiri yönelten? İbn rüşd
45) Cebri anlayışının temsilcisi? Cehm b. Safvan
46) Kelam ilmini sistemleştiren? Mutezile
47) Mutezile hangi alimden ayrılmıştır? Hasan el basri
48) Mutezileyi devletten uzaklaştıran? Mütevekkil
49) Mürcic ile hanefinin kesiştiği noktalar? İman tanımı ve büyük günah
50) Agnostaizm? Bilmiyorum demektir laedri fiilinden gelir
51) Salah aslah? Kulun menfaatine uygun olanı Allah’n yaratması vacip olması
52) Daha çok ameli yönü ortaya çıkaran? Bağdat ekolü
53) İmanın kureyşten olmasını şart koşan? Ehli sünnet
54) İmanın nas ve tayinle olduğunu söyleyen? Şia
55) Kaderi inkar eden kafir, günahını Allah’a yükleyen zalimdir diyen? Hasan basri
56) Ebul mumin en nesefi? Maturidi kolü temsilcilerindendir
57) Sevadül azra risalesi? Hakim es semerkandi ye aittir
58) Ebul yüsr el pezdevi? Usülud din
59) Yenilik ihtiyacını dile getiren? Seyit ahmed han
60) Gazalinin yetişmesini sağlayan? Cüveyni
61) Eşariliğin mütakadimun dönemi? Cüveyni/ Müteahhirun gazali
62) Gazalinin hakikate ulaşmada ettiği yol? El munkız mized delal
63) Eşari ile maturidi arasındaki görüş farklılıkları?
-Eşari/ irtidat olan kişi geri dönerse amelleride döner – Maturidi/ dönmez
-Eşari/ tevbei yes geçerlidir – Maturidi/ geçersizdir
-Eşari/ peygamberin erkek olması şart değildir – Maturidi/ şarttır.
-Eşari/ Allah’ın fiilleri hikmetli ve sebebe bağlı olmak zoruda değildir – Maturidi/ zorundadır
-Eşari/ kafirlr iman etmekle birlikte ibadette etmek zorunda ibadet etmedikleri için ayrıca cezalandırılacaklar – Maturidi/ ayrıca cezalandırılmayacaklar.
-İnsanda müstaki cüzi irade yoktur. İradeyi insanda yaratan Allah’tır. – Maturidi/ müstakil cüzi irade vardır
-Allah’ın subuti sıfatları arasında tekvin yoktur – Maturidi/ tekvin vardır
64) Çağdaş bidat sahiplerini cevaplayacak tarzda eser olmadığını söyleyip tenkihul kelamı fi akadi ehlil İslam eserini yazan? Abdullatif Harputi
65) Mısır bölgesi alimleri? Muhammed Abduh, Ali Rıza
66) Eşarinin öncüleri? Cüveyni, Bakillani (gazali)
67) Kelamda ilgi edinme yolları? Beş duyu, akıl, haber, duyular
68) Bğdat ekolünü basradan ayıran temel özellik? Hz. Aliyi diğer sahabilerden üstün görme
69) 3 kardeş meselesinden dolayı hocasından ayrılan? Eşari
70) Bakillaninin cevher raz adet gibi konuları ele alan eser? Et Temhid
71) Zaruri bilgi (zorunlu bilgi) ? Aklın çaba harcamadığı
72) Cüveyni? Eşari mezhebinin öncülerinden ( nizamiye medresesinde talebe yetiştirmiş)
[wp_ad_camp_4]