[wp_ad_camp_3]
1921-23 arası Dış işleri bakanı Yusuf Kemal Tengrişektir.***
Mustafa Kemal’e Sakarya Savaşından sonra Gazi ünvanı ve mareşal rütbesi verilmiştir.
******
Mustafa Kemal Büyük Taarruz için Rumsındığı demiştir.******
Başkomutanlık tan sonra Fevzi Çakmak mareşal olmuştur.***
Mudanya Ateşkes Anlaşmasında Türkiye’yi İsmet. Refet ve Fevzi Paşalar temsil etmiştir.
Mudanya’dan sonra Trakyayı Refet Bele teslim almıştır.****
Saltanatın kaldırılması ile Osmanlı Devleti resmen sona ermiştir.
Saltanatın kaldırılması ile rejim sorunu ortaya çıkmıştır.
Lozanda Mustafa Kemal özellikle kapitülasyonlar ve Ermeni meselesi konularında taviz
verilmemesini istemiştir.*******
Lozanda çözülemeyen tek sorun Musul meselesidir.
Lozanda Türkiyeyi İsmet İnönü, Dr. Rıza Nur ve Hasan Saka temsil etmiştir. **********
Lozan’da ilk konuşulan konu Fener Rum Patrikhanesidir.
Lozan’ı I. TBMM imzalamış, II. TBMM onaylamıştır.******
Halk Fırkası’nın kurulması ve Ankaranın başkent olması II. TBMM dönemidir. Ancak
Cumhuriyet dönemi değildir.
27 Ekim 1923’te Fethi Okyarın istifasıyla çıkan hükümet bunalımı Cumhuriyetin ilanıyla
aşılmıştır.
Cumhuriyetin ilanıyla 1921 Anayasasında 3 değişiklik yapılmıştır; 1. Türkiye Devletinin
hükümet şekli cumhuriyettir.
2. Hükümet üyelerini başbakan belirler Cumhurbaşkanı onaylar.
3. Cumhurbaşkanı TBMM tarafından 4 yıllığına seçilir ve tekrar seçilebilir.
II. TBMM’nin ilk başkanı Ali Fethi Okyardır.
Türkiyenin ilk Başbakanı İsmet İnönüdür.
Halifeliğin kaldırılmasıyla hanedan yurt dışına çıkarılmıştır.
Son Halife Abdülmecid Efendidir.
Halifeliğin kaldırıldığı gün Tevhidi Tedrisat Kanunu ile Türkiyedeki bütün okullar MEB’e
bağlandı.
Aynı gün Şeriye ve Evkaf Vekaleti kapatıldı. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel
Müdürlüğü kuruldu.
İlk Diyanet İşleri Bakanı Rıfat Börekçidir.
Aynı gün Erkanı Harbiye vekaleti kapatıldı.
Mustafa Kemal 9 umde (ilke) adıyla halk fırkasının tüzüğünü belirledi.
Halk Fırkası 1939’da kendi içinde partiyi denetlemek amacıyla Müstakil Grup adıyla bir grup
oluşturdu.
Halk Fırkası ekonomide Devletçiliği benmsedi.
Terakkiperver Türkiyenin ilk muhalefet partisidir.
Kucuları KARAR şeklinde kodlanabilir.*********
Kazım Karabekir
Ali Fuad Cebesoy
Rauf Orbay
Adnan Adıvar
Refet Bele
Ekonomide Liberalizmi benimsemiştir.
Şeyh Said isyanından sonra Takriri Sükun Kanunu çıkarılmıştır.
Şeyh Said isyanında İstiklal Mahkemeleri Ankara ve Diyarbakırda kurulmuştur.
|
İzmir Suikastinde İstiklal Mahkemleri son kez kurulmuştur. Kemal Tahir Kurt Kanunu eserinde İzmir Suikastini anlatır.******** Serbest Cumhuriyet Fırkasının Kucuları ANAMA şeklinde kodlanabilir. Ali Fethi Okyar Nuri Conker Adnan Adıvar Makbule Atadan Adnan Menderes Serbest Cumhuriyet Fırkası ekonomide liberalizmi ve kadınlara siyasi haklar verilmesi gerektiğini savunmuştur.**** Kemal Tahir Yol Ayrımı eserinde Serbest Cumhuriyet Fırkasını anlatır. ***** |
|
Menemen olayı rejime karşı ikinci isyandır. İkinci Dünya Savaşından sonra kurulan ilk parti 1945’te Milli Kalkınma PArtisidir. Kurucusu Nuri Demirağ’dır. Türkiye 1946’da çok partili hayata geçmiştir. Demokrat Partinin kucuları CAFeR şeklinde kodlanabilir.***** Celal Bayar Adnan Menderes Fuad Köprülü e Refik KoraltanDörtlü Takrir adıyla CHP’den istifa ederek kurmuşlardır.****** Demokrat Partinin 1950’de iktidara gelmesi Beyaz Devrim olarak adlandırılır.********** Egede iki geminin çarpışması olayı Bozkurt Lotus olayıdır. Bu konuda Türkiyeyi Adalet Bakanı Mahmud Esat Bozkurt temsil etmiş ve hukuka Mülkilik – Ülkesellik tabirini ekletmiştir.***** Fransa ile yaşanan Vagon Li olayı İstanbulda Fransız şirketinde Fransızca konuşma zorunluluğuna İstanbul Üniversitesi öğrencilerinin tepki göstermesiyle başlamıştır. Razgrad olayı Bulgaristanda Türk mezarlarının tahrip edilmesine İstanbul Üniv. öğrencilerinin tepkisidir. Bursa Olayı Türkçe ezan okunmasıyla ilgili tepkidir. Ezan 1932’den 1950’ye kadar Türkçe okunmuştur. |
|
Atatürk ilkeleri 1937’de Anayasaya girmiştir. Medeni Kanunla hukuk alanındaki ikilik ortadan kaldırılmıştır. Ankara Hukuk Türkiyenin ilk fakültesidir. Ankara Hukuk için Almanyadan yahudi hukukçu Andreas Schwash getirilmiştir. İlk kadın Belediye Başkanı Sadiye Hanımdır. İlk kadın muhtar Gül Esindir. İlk kadın Milletvekili Satı Kadındır. Kadınlara bütün siyasi haklar 1934’te verilmiş ancak kadınlar 1935 seçimlerinde meclise girmiştir. 17 kadın vekil seçilmiştir.******** İlk kadın tarihçi Atatürk’ün manevi kızı Prof. Dr. Afet İnandır.**** İlk kadın savaş pilotu 1936’da Atatürk’ün manevi kızı Sabiha Gökçendir. İlk kadın tiyatrocu Afife Jaledir. İzmir İktisat kongresinin başkanı Kazım Karabekirdir. Türkiye 1923-29 arası devlet destekli liberalizm, 1930’dan sonra ekonomide Devletçiliği uygulamıştır.***** Devletin sadece kendi yaptığı yatırımlar devletçiliktir. Devletçiliğin uygulandığı sırada Mustafa Kemalin emriyle Yakup Kadir ve Şevket Süreyya |
|
Kadro dergisini çıkarmaya başlamışlardır.******* Karabük Demir çelik fabrikasının açılması (1939) hariç o dönemki bütün yatırımlar Atatürk dönemidir. Türkiye İş bankası Türkiye’nin ilk ve ilk özel bankasıdır. İlk genel Müdürü Celal Bayardır. Devletçilik değildir. Mustafa Kemal’e Atatürk soyadı verilmesini gündeme getiren Türk Tarih Kurumu Başkanı Saffet Arıkandır.****** Mustafa Kemal Gaziantep’in Şahinbey ilçesi nüfusuna kayıtlıdır. *** Dış Politikada Fransa ile yaşanan bazı sorunlar: Yabancı okullar sorunu 1925 Bozkurt Lotus olayı 1926 |
|
Adana Mersin Demiryolunun satın alınması 1928
Vagon Li olayı 1933 Dış Borçlar sorunu 1933 Hatay sorunuYunanistan’la yaşanan nüfus mübadelesi sorunu Etabli (yerleşik) sorunu diyede geçer. Tevfik Rüştü Aras 1925-39 arası dışişleri bakanlığı yapmıştır. Atatrük döneminde en uzun süre dış işleri bakanlığı yapan isimdir. Türkiyeyi Montröde o temsil etmiştir. ********* Türkiye boğazlar konusunu milletler cemiyetine götürürken Almanya, İtalya ve Japonyayı tehdit olarak göstermiştir.***** Akdenizdeki gemilerin güvenliği için İtalyaya karşı 1937’de Nyon Konferansı toplanmıştır. Hatay sorunu karşınıza Sancak (il) sorunu diye de çıkabilir. Mustafa Kemal Hatay için benim şahsi meselem demiştir. Mustafa Kemal Hatay konusunda İnönü hükümetini eleştirmek için Asım Us takma adıyla Kurun Gazetesinde yazılar yazmıştır. Hatay Sandler raporuyla 1938’de devlet olmuştur.**** Hatayın ilk Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen, İlk başbakanı Abdurrahman Melek ve meclis başkanı Abdülgani Türkmendir. Hatay parlemento kararıyla 1939’da Türkiyeye katılmıştır. Atatürk’ün son Başbakanı Celal Bayardır. Atatürk’ün son Meclis Başkanı Abdülhaluk Rendadır. |
Atatürk’ün mirasından pay bıraktığı yerler:
Türk Tarih Kurumu
Türk Dil Kurumu
Ankara ve Bursa Belediyeleri
Kız Kardeşi Makbule Hanım ve manevi çocukları
İsmet İnönü’nün çocuklarının eğitimi
MİLLİ MÜCADELE VE CUMHURİYET DÖNEMİ ÇIKABİLECEK BAZI ESERLER
Nutuk:
Mustafa Kemal’in 1919-27 arasını anlattığı eseridir. Mustafa Kemal telif haklarını Türk Hava
Kurumuna bırakmıştır.
Vatandaş İçin Medeni Bilgiler:
Mustafa Kemal’in manevi kızı Afet İnan adına bastırılmıştır.
Bozkurt:
H. C. Amstrong tarafından Atatürk’ü anlatan ilk biyografi eseridir.
Çocuk Davamız:*****
Kazım Karabekir’in doğudaki bakımsız çocuklarla ilgili eseridir.
İstiklal Harbimiz:
Kazım Karabekir’in milli mücadeledeki iddialara verdiği cevaplardır.
Paşaların Hesaplaşması:****
İstiklal savaşı yapılması fikrinin ilk kendisine ait olduğunu anlattığı eseridir.
Cehennem Değirmeni:
Rauf Orbay’ın Mondros’u anlattığı eseridir.
Ateşten Gömlek:
Halide Edip Adıvar tarafından yazılmış Milli Mücadelenin ilk eseridir.
Zeytindağı:
Falih Rıfkı Atay’ın Filistin cephesini anlattığı eseridir.
Çankaya:
Falih Rıfkı Atay’ın Atatürk dönemini anlattığı eseridir.
Medine Müdafaası:******DİKKATT POTANSİYEL SORUDUR.
Feridun Kandemir’in Fahreddin Paşa’nın Medine Müdafaasını anlattığı eseridir.
Viran Dağlar:
Necati Cumalı’nın Balkan Savaşlarının anlatıldığı eseridir.
Yaban:
Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun I. Dünya Savaşı’nda bir subayı anlattığı eseridir.
Kurt Kanunu:*****
Kemal Tahir’in İzmir Suikastini anlattığı eseridir.
Yol Ayrımı:*****
Kemal Tahir’in Serbest Cumhuriyet Fırkası’nı anlattığı eseridir.
SONRAKİ SAYFAYA GEÇİNİZ