İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT)

İslam ülkelerini çatısı altında toplamak üzere kurulan 57 üyeye sahip, Avrupa Konseyi veya Birleşmiş Milletler gibi uluslararası hukuk tüzel kişiliğini haiz bir uluslararası teşkilattır

İslam Konferansı Örgütü, 21 Ağustos 1969 tarihinde İsrail’in işgali altında bulunan Kudüs’teki, Al-Aksa Mescidi’nin yakılmasının İslam dünyasında uyandırdığı tepki üzerine, 22–25 Eylül 1969 tarihlerinde Rabat’ta ilk kez düzenlenen İslam Zirve Konferansında alınan bir kararla kurulmuştur. Örgütün ismi 2011 Haziran ayında Astana’da düzenlenen 38. Dışişleri Bakanları Konseyi’nde İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) olarak değiştirilmiştir.

1970’te faaliyete başlamıştır.

İslam alemini tek çatı altında toplayan tek kuruluştur.

Gözlemci ülkeler: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (Kıbrıs Türk Devleti adıyla), Bosna-Hersek, Orta Afrika Cumhuriyeti, Rusya, Tayland.

Üye Ülkeler: 57 üyesi bulunmaktadır.
Afganistan, Arnavutluk, Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Benin, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Brunei, Burkina-Faso, Cezayir, Cibuti, Çad, Endonezya, Fas, Fildişi Sahili, Filistin, Gabon, Gambiya, Gine, Gine Bissau, Guyana, Irak, İran, Kamerun, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kornorlar, Kuveyt, Libya, Lübnan, Maldivler, Malezya, Mali, Mısır, Moritanya, Mozambik, Nijer, Nijerya, Özbekistan, Pakistan, Senegal, Sierra Leone, Somali, Sudan, Surinam, Suudi Arabistan, Tacikistan, Togo, Tunus, Türkiye, Türkmenistan, Uganda, Umman, Ürdün, Yemen, Suriye (Üyeliği 14-15 Ağustos tarihlerinde düzenlenen IV. Olağanüstü İTT Zirvesi’nde askıya alınmıştır.)

Merkezi : Cidde / Suudi Arabistan

Genel Sekreter : Eski Ekmeleddin İhsanoğlu

Yeni : İyad Medeni (Suudi Arabistan)

İslam İşbirliği Teşkilatının 2016 – 2019 dönem başkanı Türkiye’dir

OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı)

1961’de faaliyete geçmiştir.

Türkiye ile birlikte 34 ülke üyedir

Merkezi : Paris, Fransa

Daimi Üyeleri : Amerika Birleşik Devletleri, Almanya , Fransa , İngiltere, İtalya, Japonya ve Kanada

Örgütün Amacı:

Demokratik yapılara ve piyasa ekonomisine sahip 34 ülkenin küreselleşmenin ekonomik, sosyal ve yönetim sorunlarını çözmek ve bu sürecin fırsatlarından faydalanmak üzere müştereken çalıştıkları bir Örgüttür.

Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı (AGİT)

“1970’li yılların başında soğuk savaş koşullarındaki Avrupa’nın bölünmüşlüğüne son verilmesi, güvenlik ve istikrarın sağlanması ve katılan devletler arasında bu amaca yönelik işbirliğinin geliştirilmesi düşüncesiyle kurulmuş teşkilattır.

Örgütün Amacı:

AGİT, güvenliğin üç boyutunda ilke, norm ve standartlar geliştirmekte, yükümlülüklerin uygulanma durumlarını izlemekte, esnek müzakere ve siyasi diyalog forumu teşkil etmekte, ayrıca katılımcı Devletlerin demokratikleşme, hukukun üstünlüğü ve insan haklarına saygı alanlarındaki çabalarına destek ve yardım işlevi görmektedir

Türkiyeninde üye olduğu AGİT’te her üyenin bir oy hakkı vardır.

AGİT’te 57 katılımcı Devlet yer almaktadır. Ayrıca toplam 11 ülke Akdenizli ve Asyalı İşbirliği Ortağı statüsündedir.

Merkezi : Viyana

Resmi Dili : İngilizce

Genel Sekreter : Lamberto Zannier

AİHM (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi)

Avrupa Konseyi‘ne üye olan ve aralarında Türkiye, Rusya, Sırbistan, Gürcistan ve Azerbaycan’ın da bulunduğu 47 Avrupa Konseyi üyesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yargı yetkisini tanımaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, 4 Kasım 1950’de İnsan Hakları Bildirisinde bulunan hakları topluca güvence altına almak için Avrupa Konseyi üyelerinin üzerinde anlaştıkları metindir.

Avrupa Konseyi’nin bu anlamda ilk adımı 4 Kasım 1950’de Roma’da imzalanan ve 3 Eylül 1953’te yürürlüge giren “İnsan Hakları ve Özgürlüklerinin Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi (AİHS)”’dir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin temel niteliği insan hakları anlamında yargısal bir makam ve bir yaptırım gücü içermesidir. Sözleşme, Yüksek Sözleşmeci Taraflar açısından hukuki olarak bağlayıcı bir sözleşme formunu alan ve aynı zamanda ulusal düzeyde hakların uygulanmasını denetleyen bir sistem yaratarak uluslararası düzeyde insan haklarının korunmasını amaçlayan ilk uluslararası belgedir.

Merkezi : Strazburg / Fransa

Başkanı : Dean Spielmann

Mahkemeye Başvurma Şartları

öncelikle kendi ülkesinde hakkını araması, yani iç hukuk yollarını tüketmesi gerekmektedir. Kişiler, iç hukukta haklarını aradıktan sonra ve bu konuda olumsuz nihai karar alındıktan sonra 6 ay içinde yazılı olarak Strazburg’ta bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurmalıdır.
Mahkemenin yargı diliİngilizce veya Fransızca’dır. Ancak başvuru, konsey üyesi devletlerin birinin diliyle (örn. Türkçe) de yapılabilir
İnsan hakları ihlalinin mutlaka Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde belirtilen bireysel hak ve özgürlüklerden birinin veya birkaçının ihlali olması gerekir.

AİHM Kararları bağlayıcı olmasına rağmen Cebr-i İcra mümkün değildir

AİHS (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi)

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Avrupa Konseyine üye ülkelerin yasal yetkisi altında bulunanların belirli insan hakları ve temel özgürlüklerini güvence altına alan uluslararası bir antlaşmadır.

4 Kasım 1950 de Roma’da imzalanmış ve 1953’te yürürlüğe girmiştir

Türkiye 18 Mayıs 1954 te sözleşmeyi onaylamış , 28 Ocak 1987 de bireysel başvuru hakkı tanınmıştır. Mahkemenin zorunlu yargı yetkisini ise 28 Ocak 1990 da kabul etmiştir.

AİHS’ nin güvence altına aldığı haklar

Bireyin yaşama özgürlük ve güvenlik hakkı; hukuk ve ceza işlerinde adil yargılanma hakkı.
Seçme ve seçilme hakkı
Düşünce,vicdan ve din özgürlüğü
Medya dahil ifade özgürlüğü hakkı
Mülkiyet Hakkı

Yasaklı olanlar

İşkence ve insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ve ceza
Ölüm cezası
Sözleşmenin güvence altına aldığı hak ve özgürlüklerin kullanımında ayrıcalık yapılması
Devletin kendi vatandaşını sınır dışı etmesi ve ülkeye girişinin engellenmesi
Yabancıların toplu halde sınır dışı edilmesi

Sözleşme ile güvence altına alınan hakların uygulanmasını denetleyecek iki ayrı bağımsız organ kurulmuştur bunlar :

Avrupa İnsan Hakları Komisyonu – 1954
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi – 1959

Not:

İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu tarafından hazırlanmıştır
10 Aralık 1948 de Pariste Kabul edilmiştir
10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü olarak ktlanmaktadır

Avrupa Konseyi (CE)

Avrupa Konseyi’nin oluşturulması fikri, İkinci Dünya Savaşı ‘ndan maddi ve manevi büyük kayıplarla çıkan Avrupa’da bir daha aynı trajedilerin yaşanmamasını sağlamak amacıyla ortaya atılmıştır. Avrupa’da gerginliğin ve çatışmanın gereğini güven ve işbirliğinin alması hedeflenmiştir.
Bu ortamda, 5 Mayısn 1949 ‘da 10 Avrupa ülkesi, Belçika, Danimarka, Fransa, Hollanda, İngiltere, İrlanda, İsveç, İtalya, Lüksemburg ve Norveç Avrupa Konseyi’ni kuran anlaşmayı imzalamışlardır. Kuruluşunu izleyen yıl Türkiye ve Yunanistan Avrupa Konseyi’ne kurucu üye sıfatıyla katılmışlardır.

Örgütün Amacı:

Avrupa Konseyi (AK)’nin amaçları, insan hakları, hukukun üstünlüğü ve çoğulcu demokrasi ilkelerini korumak ve güçlendirmek; azınlıklar, ırkçılık, hoşgörüsüzlük ve yabancı düşmanlığı, sosyal dışlanma, uyuşturucu madde ve çevre konularındaki sorunlara çözüm aramak; Avrupa kültürel benliğinin oluşmasına ve gelişmesine katkıda bulunmak olarak özetlenebilir.

Avrupa Konseyi’nin Avrupa Birliği ile karıştırılmasının en önemli sebebi olan Avrupa bayrağı, esasında Avrupa Konseyi’ne aittir. Avrupa Birliği, Avrupa Konseyi’nin izniyle aynı Avrupa bayrağını kullanmaktadır.

Avrupa Birliği’ nden farklı bir örgütlenmedir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Avrupa Konseyi’ne bağlıdır.
Avrupa Konseyi’ne Belarus, Kazakistan, Kosova ve Vatikan hariç tüm Avrupa ülkeleri üyedir.
Türkiye, anlaşmayı 1949 yılında imzalamıştır.
Kurucu Ülkeler : Belçika , Danimarka, İngiltere , İtalya , Lüksemburg , Hollanda , Norveç , İsveç
Merkezi : Strasbourg, Fransa
Resmi Dilleri :İngilizce ve Fransızca
Üye Sayısı :47
Avrupa Konseyi’ne Aday Ülkeler: Belarus

IMF (Uluslararası Para Fonu)

Uluslararası ödemeleri yapmakta güçlük çeken ülkelere kredi verir.

Uluslararası ticaretin gelişmesi, tam istihdam, gelişim hızının artırılması, sabit kur sisteminin gerçekleşmesi, kurlarda kararlılığın sağlanması, tek yönlü devalüasyonu önlemek ve ödemeler dengesi sorunlarını çözmek, kredi sağlamak gibi çok amaçlı kurulmuş bir örgüttür.

küresel finansal düzeni takip etmek, borsa, döviz kurları, ödeme planları gibi konularda denetim ve organizasyon yapmak, aynı zamanda teknik ve finansal destek sağlamak gibi görevleri bulunan uluslararası bir organizasyondur

1944’te kurulan örgüte Türkiye 1947 de üye olmuştur, 188 Üyesi vardır

Merkezi : Washington / ABD

Genel Başkanı : Christine Lagarde

IMF ile ilgili Terimler

Niyet Mektubu : Hükümetlerin izleyeceği politikaları genelde bir bakan ve Merkez Bankası başkanı aracılığıyla IMF icra Direktörleri Kuruluna ileten metinlere denir (* Niyet mektubunda Türkiye adına Ekonomi Bakanı ve Merkez Bankası başkanının imzası bulunur)
Stand-by Düzenlemeleri : Kuruluşta ilgili üyeler için üzerinde anlaşmaya varılan belirli süreler dahilinde ve belli miktara kadar söz konusu olan kullanılabilir fonları ifade eder. Bu anlaşmalar genelde bir yıl sürelidir. (Türkiye ile IMF Arasındaki ilk Stand-by Antlaşması 1961’de imzalanmışır)

WB (Dünya Bankası)

IMF ile birlikte Bretton Woods Konferansında 1944’te kurulan bu örgüte Türkiye 1947‘de üye olmuştur. 1947 yılında Birleşmiş Milletler’in özerk uzman kuruluşlarından biri olma özelliği kazanmıştır.

Dünya savaşı nın ülke ekonomileri üzerinde yarattığı tahribatın giderilmesi amacıyla kurulmuştur.

Amacı, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere mali imkanların kanalize edilmesi ve gelişmekte olan ülkelerin yaşam standardının yükselmesine destek olmaktır.

Türkiye, Dünya Bankasına 14 Şubat 1947 tarihinde üye olmuştur. 1949 yılında IMF ile girdiği ilişkinin sonucu olarak Dünya Bankasına başvuran Türkiye, “kalkınma hamlesi” başlatacağını duyurdu. 1949 yılı sonunda Türkiye’ye gelen bir heyet, 1950 yılında rapor hazırladı. “ Baker Raporu” adıyla bilinen rapor, 1951 yılında Dünya Bankası Başkanı Eugene Black tarafından dönemin Cumhurbaşkanı Celal Bayar’a gönderildi.
Önceleri, daha çok İkinci Dünya Savaşı sonrasının imar etkinliklerini desteklemeye yönelik krediler vermesine karşın 1949 yılından sonra ağırlığını ekonomik kalkınma amaçlı projelere kaydırmıştır.

Türkiyenin Payı binde 5’tir

Şu an 188 Üyesi vardır

Genel Başkanı : Jim Yong Kim

Merkezi : Washington / ABD

Birleşmiş Milletler

Dünya Savaşı’ndan sonra ortaya çıkan olumsuz havayı dağıtmak, dünya barışını , güvenliğini korumak ve uluslararası alanda ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliği oluşturmak amacıyla Milletler Cemiyetinin yerine 24 Ekim 1945’te kurulmuştur.

Örgütün, kurulduğu yıllarda 51 olan üye sayısı şu an itibariyle üyeliği kaldırılan Vatikan ve değiştirilen Çin Halk Cumhuriyeti son katılan üye Güney Sudan dahil 193’e ulaşmıştır.

Genel Merkezi : NewYork/ ABD

Daimi Veto hakkına sahip 5 Ülkesi : Fransa, İngiltere, Rusya, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri (FIRÇA)

Genel Sekreter : Ban Ki-moon

Resmi Dilleri : Arapça,Çince,Fransızca,İngilizce,İspanyolca ve Rusça

NOT: Türkiye BM’e bağlı olarak