Türkçe Anlatım Bozukluğu Deneme Sınavı 1
Soru 1 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?'
Bu sanatçıların çalışmalan ûç yıldır İlgiyle izlenmektedir | |
Edebiyatını ve balesini tanıdığınız bu ulus,
yakında resimde de varlığını gösterecektir | |
Şehirlerimizde çeşitli kültürel ve sanat etkinlikleri gerçekleştirildi. | |
Tiyatrolarımızda bu ay, on yeni oyun sahnelemeyi düşünüyoruz. | |
Müzik alanında çok önemli bir yeri olan bu
festivalin yaşatılması gerekir |
1 numaralı soru için açıklama
D’dekl cümlede görülen tamlama uyumsuzluğu
anlatım bozukluğuna yol açmıştır. “Kültürel ve sanat etkinlikleri” tamlamasında “kültürel" sıfat olduğundan “kültürel etkinlikleri” olmaz. "Kültürel
etkinlikler ve sanat etkinlikleri” şeklinde söylenir
veya “kültürel” sözü "kültür” şeklîne getirilir ve
bozukluk giderilir.
Soru 2 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Gezilerinde yeni yerler görüyor, değişik insanlar tanıyor. | |
Yaptıklarını yeterli bulmuyor, eleştiriyor | |
Yeni çıkan kitapları alıyor, hemen okuyorum. | |
Burada, en çok eski arkadaşlarımı anıyor, özlüyorum. | |
Konunun az bilinen bir yönüne ışık tutuyor,
aydınlatıyor. |
2 numaralı soru için açıklama
Bozukluk B'deki cümlededir. Çünkü "aydınlatıyor" yüklemine “neyi aydınlatıyor?" diye sorduğumuzda, “konunun az bilinen bir yönünü" cevabı geliyor. Oysa cümlede “konunun az bilinen bir
yönüne" denmiş. Bu, birinci cümleye uygun, ancak
ikinci cümleye uygun değildir. Cümlede nesne
eksikliğinden kaynaklanan bir bozukluk söz konusudur.
Soru 3 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Bunu, kendim ve arkadaşlarım adına söylüyorum | |
Başkalarının anlattıklarını büyük bir dikkatle
dinliyorum. | |
Sorularına cevap vermekte güçlük çekiyorum. | |
Onlarla bugünlerde sık sık karşılaşıyorum. | |
Toplantıya katılmak ve düşüncelerimi açıklamak istiyorum. |
3 numaralı soru için açıklama
C'deki cümlede bozukluk yapılmıştır, “kendim ve
arkadaşlarım adına" derken "kendim adına” gibi
bir söyleyiş ortaya çıkmış. Cümle "kendi adıma
ve arkadaşlarım adına" şeklinde düzeltiimelidir.
Soru 4 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Yağmurlu günlerin ardından güneşli günlerin
gelmesi bekleniyor. | |
Büyük kentlerdeki ulaşım sorunu gün geçtikçe büyüyor | |
Görevlilerin beyaz kravat ve koyu renk ceket
giymesi gerekiyor. | |
Bu yıl, tahıl üretiminin daha da artacağı umuluyor | |
Trenin zamanında kalkmaması, yolcuların canını sıkıyor |
4 numaralı soru için açıklama
Farklı nitelikteki sözcükler aynı eyleme bağlanmamalıdır. Ceket giyilir ancak kravat giyilmez, takılır. Oysa A’da kravat ve ceket, giymek eylemine
bağlanmıştır
Soru 5 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
insanlar, çokeski çağlarda bile dillerine önem
vermiş, onu bilimsel araştırmalara konu yapmışlardır. | |
Etimoloji incelemeleri birçok sözcüğün yansımadan doğduğunu gösterir. | |
Dillerin kavramca zenginleşmesinde anlam
genişlemesinin payı büyüktür. | |
İnsanoğlu konuşmayı, uygarlık yolunda bir
hayli ilerledikten sonra öğrenmiştir. | |
Türkçede, Arapça ve Farsça dillerinden gelmiş sözcükler vardır. |
5 numaralı soru için açıklama
Arapça, Arap dili; Farsça, Fars dili demektir. Öyleyse “Arapça ve Farsça dillerinden” sözündeki
“ça” ekleri atılmalı ya da dillerinden sözü kullanılmamalıdır. İkisi bir arada bulunmaz
Soru 6 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
O, bu soruna kendince bir çözüm bulmuş. | |
Onun da yardımıyla işimizi kolayca bitirdik. | |
Kanımca bu koşullarda daha İyisi yapılamaz. | |
Aralarındaki tartışma böylece sona erdi. | |
Bence bu konuda onun haklı olduğunu sanmıyorum. |
6 numaralı soru için açıklama
Bir cümlede aynı kavramı veren birden fazla ifade bulunmamalıdır. E’de "bence” denmiş, bu zaten kişinin kendi görüşünü açıklayacağı anlamındadır ve kişisel görüş bildirir. “Sanmıyorum" sözü de kişinin kendi görüşünü verir. Dolayısıyla birinin bulunduğu yerde diğeri bulunmaz.
Soru 7 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Tek amacımız, yurdumuza dönmemiz ve ülkemize yararlı olmaktır. | |
Herkesin bildiği şeyleri değişik bir yaklaşımla
ortaya koyuyor | |
Bu çalışmalarımla, eğitimimize yeni boyutlar
kazandırmayı amaçlıyorum. | |
İki yıl öncesine kadar sıradan bir yazar olarak
bilinirdi. | |
Sanat alanındaki başlanlarına yenilerini ekliyorlar |
7 numaralı soru için açıklama
Tek amacımız, yurdumuza dönmemiz ve ülkemize yararlı olmaktır.
Soru 8 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bir anlatım bozukluğu vardır?
Evden erken çıkabilirsem, arkadaşıma uğramayı düşünüyorum | |
İşlerimi bitirebilirsem, sizinle yürüyüşe çıkacağım. | |
Yağmur yağmazsa, açık havada dolaşacağım. | |
Yanılmıyorsam, onunla ilişkisi olduğunu tahmin ediyorum. | |
Onunla bir daha karşılaşırsam, bu konuyu
tartışacağım. |
8 numaralı soru için açıklama
Bozukluk aynı anlama gelen sözcüklerin kullanılmasında oluşuyor. A'da “yanılmıyorsam” tahmin
bildirir, "tahmin ediyorum” da öyle. "Yanılmıyorsam" sözü atılmalıdır
Soru 9 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Amacı, arkadaşlarını ikinci, kendisini birinci
plana çıkarmaktı | |
En çok sevdiği şey, ormanda yürüyüş yapmaktı | |
Onu tanıyan herkes, kendisinden övgüyle
söz ederdi. | |
Eski dostlarıyla pek görüşmek istemezdi | |
Beğenmediğim yanlarından biri de herkesi
eleştirmesiydi. |
9 numaralı soru için açıklama
C’deki cümleyi incelediğimizde “ikinci” sözcüğünün “plana çıkarmaktı" sözüne bağlandığını görüyoruz. Oysa ikinci plana çıkanlmaz, düşürülür.
Dolayısıyla burada anlatım bozukluğu vardır.
Soru 10 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Konuşmacının düşüncelerine katılıyor ve
destekliyorum. | |
Bu dergiyi ilk yayımlandığı günden beri alıyor
ve zevkle okuyorum | |
Sabahları durağa kadar yürüyor ve otobüse
biniyorum. | |
Televizyondaki açık oturumlan beğeniyor ve
sonuna kadar izliyorum | |
Akşamları, bir süre çalışıyor ve sonra dinleniyorum. |
10 numaralı soru için açıklama
B’de nesne eksikliğinden kaynaklanan bir bozukluk vardır. Çünkü “düşüncelerine katılıyorum"
olsa da "düşüncelerine destekliyorum" olmaz,
İkinci cümleye “düşünceleri” karşılayan “onları”
nesnesi getirilmelidir
Soru 11 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?'
O yıllarda ben otuz, o ise otuz beş yaşlarındaydı | |
ilkbaharda, sabahlan bülbül sesleriyle uyanırdım | |
Sokağa bakan, küçük ama şirin bir evimiz
vardı. | |
Mahallenin çocukları çoğunlukla bizim bahçede oynarlardı | |
Komşularımızla sık sık birbirimize gider gelirdik, |
11 numaralı soru için açıklama
Bozukluk D'deki cümlededir. Cümlede "otuz” sözcüğü, "yaşlarındaydı" yüklemine bağlanmış. Oysa
“ben otuz yaşlarındaydı" denmez. Öyleyse cümleye "otuz" sözünden sonra "yaşlarındaydım" yüklemi getirilmelidir. Ya da “yaşlarındaydı” yüklemi
“yaştarındaydık” şeklinde çekimlenmelidir
Soru 12 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Edebiyata şiir yazmakla başlamış, daha sonra hikâye ve roman alanındaki çalışmalarıyla
dikkati çekmiştir | |
Romanlarımdakİ kahramanların kimileri günlük yaşamımda tanıdığım, kimileri de düşümde yarattığım kişilerdir. | |
Bu roman, olay örgüsü, ayrıntıların seçimi ve
inandırıcılığı açısından yazarın en başanlı
eseridir | |
Benim amacım, toplumu, toplumla kişiler arasındaki ilişkileri güzel bir dille, en iyi biçimde
anlatabilmektir | |
Köy konuları ile ilgilenmesinin nedeni, köylüyü yakından tanımak, onlarla bir arada yaşama fırsatını bulmuş olmamdandır |
12 numaralı soru için açıklama
Bozukluk A'dadır, Çünkü cümlede hem “nedeni”
denmiş hem de sonunda "olmamdandır" denerek yine bir neden ortaya koyulmuştur. Yani gereksiz sözcük var. Aynca “tanımak” sözünün nereye bağlandığı belli değil.
Soru 13 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Dun gece çok garip bir rüya gördüm. | |
Arkadaşımız, çok çalışkan bir çocuktu. | |
Birbirlerini çok İyi anlar, inanırlardı. | |
Dûn akşam, rüzgâr ortalığı altüst etti. | |
Bugün tatil olduğundan, sabahleyin geç
kalktım. |
13 numaralı soru için açıklama
D'de dolaylı tümleç eksikliğinden kaynaklanan
bir anlatım bozukluğu vardır. "Birbirlerini" sözü iki
yüklemin ortak öğesidir. Ancak “birbirlerini anlar"
olsa da “birbirlerini inanırlardı" olmaz. “Birbirlerine inanırlardı" olması gerekir, ikinci cümleye dolaylı tümleç getirilmelidir.
Soru 14 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Burada, en çok ondan yakınlık gördük. | |
işiyle özel yaşamını birbirine karıştırmadı. | |
Bir sûre sonra resim çalışmalarına ara verdi. | |
Düşündüklerini yazıya dökmekten çekinmediler | |
Çok az veya hiç çalışmadan sınavlara girdiler |
14 numaralı soru için açıklama
Anlatım bozukluğu B’de yapılmıştır. “Çok az" ve
“hiç” sözleri “çalışmadan" sözüne bağlanmış.
Böylece “çok az çalışmadan” gibi bir anlam oluşmuş. Oysa cümlede anlatılmak istenen çok az
çalışıldığıdır. Yani cümle "çok az çalışarak veya
hiç çalışmadan...” şeklinde olmalıdır.
Soru 15 |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Seyircinin filme gösterdiği ilgi, benim düşüncelerimin yanlış olduğunu ortaya koyuyor | |
Bir belgesel yapılmak istenmişse de amaca
ulaşılamamış. | |
Yönetmen bundan önceki filminde daha başarılıydı | |
Bu, eleştirmenlerin söylediği kadar etkileyici
bir film değil. | |
Seyircilerle biz eleştirmenler bir kez daha ters
düştü sanırım |
15 numaralı soru için açıklama
B.’dekİ cümlede özneyle yüklemin bildirdiği şahıslar arasında uyumsuzluk var, "Ters düşen kim?"
sorusuna "seyirciler ve biz eleştirmenler" cevabı
geliyor. Yani özne 3. çoğul şahıs ve 1. çoğul şahıslardır. Eğer özne bu iki şahsı birden ifade ediyorsa, yüklem 1. çoğul şahsa göre çekimlenir. “Ters
düştü” sözü “ters düştük" şeklinde düzeltilmelidir.
15 tamamladınız.
[wp_ad_camp_2]