Milletvekili Sayısının 550’den 600’e Çıkması
TBMM genel oyla seçilen 600 milletvekilinden oluşur.
Milletvekili Seçilebilme Yeterliliğindeki Değişiklikler
Seçilebilme yaşı 25’den 18’e düşürülmüş ve askerlikle ilişiği bulunmamak durumu kabul edilmiştir.
TBMM ve Cumhurbaşkanı Seçim Döneminin Birleşmesi, TBMM’nin Görev Süresinin 4 Yıldan5 Yıla çıkması
TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir aynı günde yapılır.
TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu halde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.
Cumhurbaşkanının seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde, TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.
Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.
Seçimlerinin birlikte yenilenmesine karar verilen Meclisin ve Cumhurbaşkanının yetki ve görevleri, yeni Meclisin ve Cumhurbaşkanının göreve başlamasına kadar devam eder.
Bu şekilde seçilen Meclis ve Cumhurbaşkanının görev süreleri de 5 yıldır.
Yürütme Yetkisi ve Görevi
Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı tarafından (Öncesinde Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluydu), Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir.
Bakanlar Kurulunun TBMM Üyelerine 6 Ayı Geçmeyen Görevleri Teklif Edebilmesinin Kaldırılması
TBMM üyeleri, yürütme organının teklif, inha, atama veya onamasına bağlı resmî veya özel herhangi bir işle görevlendirilemezler.
TBMM’nin Görev ve Yetkileri arasından çıkanlar
- Bakanlar kurulunu denetlemek
- Bakanlar kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek
- Sıkıyönetim durumunu onaylamak, kaldırmak ve uzatmak
- Kanun hükmünde kararnameler ile olağanüstü hal kanun hükmünde kararnameleri onaylamak veya reddetmekTBMM’nin Görev ve Yetkileri Arasına Eklenenler
• OHAL dönemlerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerini 3 ay içinde görüşüp karara bağlama
• Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Bakanların Cezai Sorumluluklarını denetleme
Kanun Tasarılarına Son Verilmesi
Kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir. Bakanlar Kurulu kalktığından dolayı artık kanun tasarısı yoktur.
Kanunların Aynen Kabulünde Salt Çoğunlukla Kabul Şartının Getirilmesi
TBMM, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır.
Gensorunun Kaldırılması, Soru ve Meclis Soruşturmasının Tekrar Düzenlenmesi
Yazılı Soru: Yazılı olarak en geç 15 gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir. Sözlü soru kaldırılmıştır.
Meclis Soruşturması: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla, TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.
Meclis, önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.
TBMM, üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alabilir.
Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer.
Cumhurbaşkanlığına Aday Gösteren Organlarda Değişiklik ve Cumhurbaşkanı Seçimi
Cumhurbaşkanlığına, siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir.
Cumhurbaşkanı seçilen kişinin artık siyasi partisiyle ilişiği kesilmez.
Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Yasama Dokunulmazlığından Yararlanması
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanır.
Bakanlıkların Kanun Yerine Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Düzenlenmesi
Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.
Cumhurbaşkanının Görevleri ve Yetkileri Arasından Çıkanlar ve Eklenenler umhurbaşkanının Görevleri ve Yetkileri Arasından Çıkanlar
- Başbakanı atamak
- Bakanlar Kurulu ile kanun hükmünde kararname çıkarmak
- KHK’ye karşı iptal davası açmak
Cumhurbaşkanının Görevleri ve Yetkileri Arasına Eklenenler- Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
- Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasınahazırlanmasından, TBMM’ye karşı, sorumlu olmak
- Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son vermek
- Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek
- Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri almak
- Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini hazırlamak (Önceden Bakanlar Kurulu)
- Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarmak
- Yönetmelik çıkarmak
Geçici Bütçe
Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır. Kesin Hesap Kanunu artık mali yıl sonundan başlanılarak en geç 7 ay değil 6 ay sonra Cumhurbaşkanınca TBMM’ye sunulur.
Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin Tüzük ve KHK’lerin Yerini Alması
Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez.
Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır. TBMM’nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
Cumhurbaşkanı, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilir.
Kararnameler ve yönetmelikler, yayımdan sonraki bir tarih belirlenmemişse, Resmî Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
Üst kademe yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.
Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kanunla olduğu gibi kamu tüzel kişiliği kurulabilir. Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kanun hükmündedir.
Yönetmeliklerle İlgili Düzenleme
Başbakanlık ve Bakanlar kurulu kaldırıldığından artık yönetmelikler Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu tüzel kişileri tarafından çıkarılacaktır.
Yönetmelikler Kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılır.
Cumhurbaşkanına Cezai Sorumluluğun Getirilmesi
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir. Meclis, önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.
TBMM üye tamsayısının üçte ikisinin gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alabilir. Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçim kararı alamaz.
Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi sona erer.
Cumhurbaşkanının görevde bulunduğu sürede işlediği iddia edilen suçlar için görevi bittikten sonra da bu madde hükmü uygulanır.
Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Cumhurbaşkanına Vekâlet ve Bakanlar
Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir. Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle seçimlere 1 yıldan fazla süre kala boşalması halinde, 45 gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır. Yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. Genel seçime bir yıl veya daha az kalmışsa TBMM seçimi de Cumhurbaşkanı seçimi ile birlikte 60 gün içinde yenilenir. Genel seçime bir yıldan fazla kalmışsa seçilen Cumhurbaşkanı TBMM seçim tarihine kadar görevine devam eder. Kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu süre dönemden sayılmaz. TBMM genel seçimlerinin yapılacağı tarihte her iki seçim birlikte yapılır.
Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, 81 inci maddede yazılı şekilde TBMM önünde and içerler. TBMM üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa üyelikleri sona erer. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin Kaldırılması ve Devlet Denetleme Kuruluna Getirilen Yeni Denetleme Yetkileri
Devlet Denetleme Kurulu, idari soruşturma yapabilmenin yanı sıra silahlı kuvvetleri de denetleme yetkisi elde etmiştir. Devlet Denetleme Kurulu artık Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenecektir.
Bakanlar Kurulunun; Kuruluşu, Güven oylamaları, Bakanlar Kurulunun ve Bakanların “Eski” Sorumluluk Halleri Bakanlıkların “Eski” Kuruluş Çerçevesi Geçici Bakanlar Kurulu Hükümleri Kaldırılmıştır.
Milli Güvenlik Kurulu ile İlgili Değişiklikler
Başbakan ve Jandarma Genel Komutanı MGK’dan çıkarılmıştır. Cumhurbaşkanı yardımcıları dahil edilmiştir.
Kurul artık ilgili konulardaki tavsiyelerini Cumhurbaşkanına bildirir.
Kurulunun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.
Cumhurbaşkanı katılamadığı zamanlar Millî Güvenlik Kurulu Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlığında toplanır.
Sıkıyönetimin Kaldırılması ve OHAL ilan yetkisinin Cumhurbaşkanına Verilmesi ile OHAL’ de Cumhurbaşkanına Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Çıkarma Yetkisi Verilmesi
Sıkıyönetim kaldırılmış olup artık sadece OHAL ilanı söz konusudur. OHAL ilanı ve sıkıyönetim ilan gerekçeleri birlikte OHAL ilan gerekçeleri haline getirilmiştir. OHAL’i Cumhurbaşkanı ilan eder ve Meclisten uzatılmasını yine Cumhurbaşkanı isteyebilir. Olağanüstü hallerde Cumhurbaşkanı, olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda, 104. maddenin 17. fıkrasının ikinci cümlesinde belirtilen sınırlamalara tabi olmaksızın Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Kanun hükmündeki bu kararnameler Resmî Gazetede yayımlanır, aynı gün Meclis onayına sunulur.
Savaş ve mücbir sebeplerle TBMM’nin toplanamaması hâli hariç olmak üzere; olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri 3 ay içinde TBMM’de görüşülür ve karara bağlanır. Aksi halde olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Hakimler ve Savcılar Kurulunun Üye ve Daire Sayısının Azaltılması
22 asıl 12 yedek üyeden oluşan ve 3 daire halinde çalışan kurul; 13 üyeden oluşur ve 2 daire halinde çalışır şekline getirilmiştir. Ayrıca Kurulun isminden “Yüksek” ibaresi kaldırılmıştır.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin Kaldırılması
Bu iki mahkeme Türk Yargı Sisteminden kaldırılmıştır.
Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan Yargılamalarındaki Değişiklikler
Başbakan ve Jandarma Genel Komutanı yargılananlar arasından çıkarılmış olup Cumhurbaşkanı Yardımcıları yargılananlar arasına eklenmiştir.
Soyut Norm Denetimindeki Değişiklikler
Soyut norm denetiminde KHK’ya karşı iptal davası açılması kaldırılmış, bunun yerine Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine karşı iptal davası açılması düzenlenmiştir. İktidar ve ana muhalefet partisi meclis gruplarının yerine TBMM’de en çok milletvekiline sahip 2 siyasi partinin iptal davası açacağı düzenlenmiştir.
Somut Norm Denetiminde KHK’nın Esas Bakımından Denetimi Yerine Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Esas bakımından Denetimi Getirilmiştir.
Danıştayın Görevleri arasından Tüzük Tasarılarını İncelemek Çıkarılmıştır.
Ekonomik ve Sosyal Konsey
Daha önce ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Bakanlar Kuruluna istişarî nitelikte görüş bildiren Ekonomik ve Sosyal Konsey artık Cumhurbaşkanına görüş bildirir.
Yargı Denetimine Tabi Olmayan Haller Arasında Cumhurbaşkanının Re’sen Yapacağı İşler ile OHAL ve Sıkıyönetim KHK’lerinin Çıkarılması
[wp_ad_camp_2]