1) İzmirli ismail hakkı = Hadis tarihi
Talat Koçyiğit = Hadis tarihi (ilk kitap)
A.Osman Koçkuzu = Hadis ilimleri ve hadis tarihi.
2) Hadislerin tespiti? Sabitleme, kaydetme,bağlama ve alma demek. Hadislerin sözlü yazılı olarak öğretilmesi ve onların kaydedilmesi
3) Hadislerin tespiti kim döneminde ve ne zaman kadar yapıldı? Sahabi ve tabiin döneminde hicri 1. Asrın sonuna kadar.
4) Tedvin nedir? Toplamak düzene sokmak kitap yazmak kaydetmek dağınık haldeki konuların tasnif edilerek düzene sokulması demektir.
5) Sahifetüs sadıka? Kimin yazmış olduğu 1000 kadar hadisi yazan sahabedir. Abdullah b. Amr hadisleri yazan sahabedir. Peygamber döneminde
6) Rıhle nedir? Hadis toplama yolculuklarıdır. 1. Asrın ortalarında görülen hadislerin Ömer b. Abdulaziz döneminde biraraya getirilmesi ise Tedvin’dir.
7) Kütibi Sitte? ——-Buhari – Camius sahih ——Müslim – Camius sahih –Ebu Davud – Sünen -Tirmizi – Sünen -Mesai – Sünen —İbn Bace – Sünen
8) Muksirun nedir? 1000’in üzerinde hadis rivayet edenlere denir. -Ebu Hureyre 5375 —Abdullah b. Ömer 2630 -Enes b. Malik 2286 -Hz. Aişe 2210 -İbn Abbas 1969 -Cabir b. Abdullah 1540 -Ebu Said el Hudri 1170
9) Mukillun nedir? 1000’den azhadis rivayet edenlere denir dört halife buna dahildir.
10) Hadisleri konularına göre ayırıp bir araya getirmeye ne denir? Hadis tasnifi
11) Tasnifin en önemli amacı nedir? Hadislerin korunması ve kullanımının kolaylaşması.
12) Tasnif sistemleri nelerdir? Aler Rical – Alel Ebuab
13) Alel Rical nedir? Sahabilerin islama giriş ve Hz. Peygambere yakınlığı gibi kriterlerle sıralanır. Her biri konularına bakılmaksızın isimlerinin altına yazılır. 2’ye ayrılır. A-) Müsned nedir? Konularına bakılmaksızın ravilerin isimlerinin altına yazılması . örn/ Ahmed b. Hanbel’in müsnedi/ Humeydinin müsnedi. B-) Mucem nedir? Sahabe hoca ve çoğu kez alfabetik sıraya göre sıralanır. örn/ Mucemmul esvat/ Mucemul sağır/ Mucemul kebir.
14) Alel Ebuab nedir? Ravilerine bakılmadan konularına göre tasnif edilmesi. Bu amaçla meydana getirilenlere Musannet denir. Bab olarak tahsis etme. A-) Cami? Bütün dini konularda hadisleri bir arad toplayan en kapsamlı eserdir. İman, ahkam, rikak, tefsir, tarihbu tür kitaplara başlıklar adı altında bab denir. Buhari ve Müslimin camileri örnektir. B-)Sünen? Taharetten vasiyete kadar bütün fıkhi konulara ait merfu hadisleri ele alan kitaplardır. Sadece Hz. Peygambere ait söz fiil ve takrirlere ait hadisler yer alır. Ebu Davud, Tirmizi, Nesai, İbn Bace sünenleri örnektir. C-) Musannet? Sünenlerle aynı olamkla beraber sahabe ve tabiininde söz fiil ve takrirlerini içerir. Beygt sahabe tabiin. D-) Cüzler? Tek bir sahabinin hadislerini toplayan kitaplara denir. veya sadece bir konuyla ilgili hadisleri toplayan kitap 3. Asır.
15) Zevaid nedir? 2 hadis eserini karşılaştırılıp fazla olan hadislerin ayırı bir kitapta bir araya getirilmesi.
16) İlk hadis usulü kitabı/ El muhaddisul Fasıl
17) Tasnif devri eserlerine dair çalışmalar? A-) Müstedrek? Kitabınna almadığı esreleri toplamak suretiyle eksikliklerini toplayan kitap. B-) Müstahreç? Hadisleri tek tek ele alarak olmayanları başka bir kitaba yazılması. C-) Zevaid? 2 eseri karşılatırıp birinde olmayanlara başka bir kitaba yazma. D-) Kırk hadis? 40 hadisten meydana gelen derleme hadisler.
18) En meşhur 40 hadis eser kime aittir? İmam nevevi ( Erbaua)
19) Hadis tarihinde ilk şerh çalışmasını kim yapmıştır? Hattabidir 4.yy
20) Şerh edebiyatı nedir? Hadislerin anlaşılması için yapılan çalışmalardır.
21) Etraf kitapları nedir? Hadislerin belli bölümlerini isnadlarıyla birlikte tasnif etmek suretiyle tertip edilen kitaplara denir.
22) Hadis ilimleri nelerdir? Dirayetül hadis, rivayetül hadis,ccerh ve tadil raviler tarihi ilmi, hadisleri vürud sebepleri ilmi, garibul hadis ilmi, ilelul hadis, muhteleful hadis, nasih ve mensuh ilmi. A-) Rivayetül hadis? Hz. Peygamberin hadislerini toplyan nakleden hadislerdir. B-) Dirayetül hadis? Hadislerin sahih olup olamdıklarını ortaya koymak için sened ve metni durumları inceliyen hadis. C-)Cerh ve Tadil? Ravilerin adalat ve zapt yönlerini inceleyen. D-) Raviler tarihi? Ravilerin biyografilerini ele alan ilim. E-) Hadislerin vürud sebepleri? Hadislerin hangi ortamda ve ne amaçla söylendiğini tespit etmeye çalışan ilim dalıdır. F-) Garibul hadis? Az kullanılan ve anlaşılmayan kelimeleri açıklamayı amç edinn ilim. İlk müsned/ Ebu Davud t tayalisi. -Nasih = Hükmü kaldırılan. -Mensuh/ Hükmü kaldırılan. G-) İlelul hadis? Herkes tarafından farkedilmeyen yalnızca uzmanlar tarafından farkedilen gizli kusurları araştıran ilim dalıdır. H-) Muhteleful hadis? Dış görünüşü ile birbirine aykırı görünen hadisleri birleştirmek arasındaki bağı bulmak veya birleşmeyenlerden birini tercih etme. İ-) Nasih mensuh? Bir hadisin bir diğer hadisin hükmünü ortadan kaldırması.
23) Hadis kitaplarının en önemli kitabı hangisidir? Ulumul hadis
24) Sened (tarik vecd) nedir? Hadisi nakleden raviler zinciridir.
25) Metin nedir? Hz. Peygamberin söz veya davranışlarının ifade edildiği kısımdır.
26) İsnad çeşitlleri nelerdir? Ali isnad-Nazıl isnad A-)Ali isnad nedir? Ravisi az olan peygambere en yakın isnaddır. B-) Nazıl isnad nedir? Ravi sayısı çok olan peygamberle arasında çok ravi bulunan isnaddır.
27) Haber çeşitleri nelerdir? Mütavatir haber, Ahad haber. A-) Mütavatir haber? Yalan üzere birleşmeleri mümkün olmayan haber. 1-) Lafzı mütavatir? Lafız değişikliğine uğramadan gelen haber. 2-) Manevi mütavatir? Lafzı değilde mana üzerinde duran haber. B-) Ahad haber? Bir kişiden gelen haberdir. 1-) Meşhur haber? En az 3 kişinin naklettiği. 2-) Aziz haber? En az iki kişinin naklettiği. 3-) Garib haber? En az 1 kişinin naklettiği.
28) Hadisin kaynağı açısından hadis? Kudsi hadis, merfu hadis, mevkuf hadis, maktu hadis. A-) Kudsi hadis? Manası Allah’a lafzı peygambere ait olan hadis. B-) Merfu hadis? Senedi muttasıl olsun olmasın peygambere izafe edilen hadis. C-) Mevkuf hadis? Sahabelerden nakledilen senedi peygambere ulaşmayan hadis. D-) Maktu hadis? Tabiilerden nakledilen senedi peygambere ulaşmayan tabiinde kalan hadis.
29) Sıhhat açısından hadis? Sahih, hasen, zayıf. A-) Sahih? Adalet ve zabıt yönünden güvenilir olanancak kendileri gibi olmayan muttasıl ravilerle nakledilen. B-) Hasen? Zapt yönünden sağlam olmayan raviler tarafından muttasıl bir senedle şaz ve muallel olmayarak rivayet edilen hadisler. C-) Zayıf? Sahih ve hasen hadislerin taşıdığı özellikleri taşımayan hadislere denir.
30) Zayıf hadis çeşitleri? Mürsel, munkatı, mudal, muallak, müdellles. A-) Mürsel? Tabiinin sahabiden hadis rivayet ederken sahabiyi atlayıp peygamberi atfetmesi. B-) Munkatı? Senedin ittisal bulunmayan senedde ravilerin düşmesi eksiklik olması peşpeşe olmamak şartıyla. C-) Mudal? Senedin herhangi bir yerinde ravilerin (en az 2) peşpeşe düşmesi. D-) Muallak? Senedin başından itibaren bir veya birden fazla ravinin düşmesi. E-) Müdelles? (tedlis) Görüşmediği bir kişiden duymuş gibi rivayet etmesi.
31) Zayıf hadisler ravide cerhe sebep olan durumlar sebebiyle 10 çeşittir. A-) Mevzu hadis? Uydurma peygamber efendimiz söylemediği halde söylemiş gibi nakletme. B-) Metruk hadis? Yalanla itham edilmiş ravinin tek başına rivayet ettiği hadis. C-) Münker hadis? Zayıf ravinin güvenilir ravilere muhalif olarak rivayet ettiği hadis. D-) Muallel hadis? Sahih gibi görünen ancak gizli kusurları olan ravinin naklettiği hadis. E-) Müdrec hadis? Hadisin sened veya metnine fazladan kelime veya ravi ekleme. 1-) Müdrecül sened? Senedin akışını bozacak bir şekilde olan hadis. 2-) Müdrecetül metin? Hadisin aslında olmayan sonradan herhangi bir yerine ek yapılması. F-) Maklul hadis? Bir hadiste ravi veya kelimelerin yerlerini değiştirmek veya kelimelerin yerine farklı ibareler kullanma. H-) Muzdarip hadis? Birçok ravinin birbirlerine muhalefet etmesi. I-) Şaz hadis? Güvenilir ravilerin birbirlerine muhalefet etmesi. İ-) Musahhat? Sened veya metinde bir kelimenin değişmesiyle rivayet edilen. J-)Muharref? Hadisteki kelimenin hareke değişikliğine uğrayarak ortaya çıkan hadis.
32) Adalet nedir? Kişinin dinde dosdoğrru olmasıdır.
33) Adaletin şartlar nelerdir? Müslüman olmak, akıl baliğ olmak, akıllı olmak, takva sahibi olmak, muruet yani güzel ahlak sahibi geleneklere uyan olmak.
34) Zabt? Hafızasının kuvvetli olması ikiye ayrılır. A-) Zaptu sadr? Ezberlemek şartıyla korumak. B-) Zaptu kitap? Yazmak şartıyla korumak.
35) Zapt şartları? Uyanık olamk, ezbere naklediyorsa ezberlemiş olmak, kitaptan anklediyorsa kitabı korumuş olmak, mana ile rivayeet ediyorsa manayı bozacak durumları iyi bilmesi gerekir.
36) Cerh? Bir ravinin kendisinde bulunan kusur nedeniyle adalet ve zapt açısından rivayetlerinin tenkit edilmesi.
37) Tadil? Bir ravinin adalet ve zapt yönünden saağlam olması nedeniyle rivayetlerinin sıhhatli olduğuna hükmetmek.
38) Metmini aşare? Ravilerin adalt ve zapt durumlarının ortaya koymada göz önünde bulundurulması gereken haller.
39) Adalet vasfı ile ilgili tenkit noktaları. A-) Kizbur ravi? Ravinin yalan söylemesi. B-) Fıskur ravi? Dinin yasakladığı şeyleri yapması. C-) Cehaletür ravi? Ravinin zatı ve halinin bilinmemesi. D-) İttihammur ravi? Ravinin yalancılıkla itham edilmesi. E-) bidatür ravi? Ravinin bidat ehlinden olması.
40) …………Zabt vasfı ile ilgili Tenkit noktaları…………. A-) Kesretül galat? Ravinin rivayet ederken çok yanlış yapması. B-) Fortul gafle? Ravinin aşırı gaflette bulunması. C-) Vehm? Hata yapması doğru zannedip hadisleri karıştırması. D-) Muhalefetüs Sikat? Ravinin rivayetlerinde sika ravilerle muhalefet etmesi. E-) Suul Hıfz? Ravinin hafızasının zayıf olması.
41) Çoğunluğa göre delil olarak kullanılmayan hadis? Mürsel hadis
42) Muadel ravi? Tadil edilmiş yani adalet ve zapt yönünden sağlam ravi.
43) Mecruh ravi? Cerh edilmiş yani adalet ve zapt yönünden sağlam olmayan ravi.
44) Sema, kıraat, icazet, münavele,kitabet, ilam, vasiyye, vicade nelerdir? 1-) Sema? İşitip dinleyerek aldığı en sağlam hadis türüdür. 2-) Kıraat? Ravinin elindeki hadisleri şeyhe okuması. 3-) İcazet? Şeyhin ravinin hadis rivayetine izin vermesi. 4-) Münavele? Şeyhin birkaç sayfalık metni öğrenciye verip “bunu benden rivayet et” demesidir. 5-) Kitabet? Şeyhin yanında olan öğrenciye bir ve birkaç hadis yazdırarak veya yazarak vermesi yada hadisi uzakta bulunan bir kişiye göndermesidir. A-) Kitabe mücerrede ani icaze? İcazeli olan kitap. B-) Kitabe makrune bil icaze? İcazeli olmayan kitap. 6-) İlam? Şeyhin sahip olduğu hadis kitabını öğrenciye göstererek kendi sema olduğunu söylemesi ancak icazete dair bir şey bildirmemesi. 7-) Vasiyye? Şeyhin vefat edeceği veya yolculuğa çıkacağı zaman kitabını bir öğrencisine vasiyet etmesi. 😎 Vicade? Bir kisenin herhangi bir musannif veya ravinin el yazısı ile yazılmış kitabını bulmasıdır. Kitabı bulanada vacid denir.
45) Etraf çalışmaları ne demek?hadis tasnif ederken sadece hadis kısmı alınır. Zikredilir zikredilen kısım kalan kısma delalet eder.
KARIŞIK i iHADİS
1) En eski hadis usulü kitabı nedir? İmam şerifinin Er risale
2) Cerh ve tadili ilk defa derleyen kimdir? Tacüddin es sübki
3) Tesbit nedir? Hadislerin sözlü veya yazılı olarak yazılması öğrenilip öğretilmesi
4) İhtilafın giderilmesinde takip edilen yöntem nedir? Cem ,telif, tavakkuf ,nesh ve tercih
5) Etraf çalışmaları nedir? hadislerin tamamı değil başından bir kısmı verilmesi
6) Hadislerle ilgilenmeleri açısından Medine ye verilen isim nedir? Darüs süne
7) Hadislerin güvenilir sahip olup olmadıklarını tespit etme amacıyla geliştirilmiş kurallardan bahseden ilim dalı hangisidir ? hadis usulü
8) Ebu hureyre nin kendisine yazdırdığı 138 hadisi derleyen kimdir ? hemmam bin münebbih
9) Hadis alimlerinin yazdığı günümüze ulaşan ilk hadis usulü kitabı hangisidir? El muhaddisul fasıl
10) 40 yılda yazılan hadis kitabı hangisidir? Garibul hadis ( ebu Ubeyd kasım bin salam )
11) Cem telif nedir? Çelişen hadislerin bağdaştırılması
12) Müsned türünde yazılan ilk eser nedir? Ebu Davut et tayalisinini müsnedi
13) Sahih zayıf mevzu tüm hadislerin derlendiği eser nedir? Makasidul hasene-sehavi
14) Fartül gafle nedir? Aşır derecede dalgınlık dikkatsizlik davranma
15) İhtilat nedir? Yaşlılık hastalık bunama sebebiyle rivayetleri karıştırma
16) Hadis kitaplarında en çok şerh yazılan kitap hangisidir? Buhari camius sahihi
17) Cerh tadil yönteminin hükmünü açıklayan ilk müellif nedir? Ebu hatim er basr
18) Sahabe biyografisi olan en kullanışlı eser nedir? Elisabe fi marifetü sahabe- ibn hacer
19) Mümli nedir? Talebeye hadis yazdıran hocaya denir.
20) Halka okunan hadis okuma usulu nedir? Taridul iman
21) Hasen terimini meşhur eden kimdir? Tirmizi
22) Peygamber döneminde yaşayıp onu görmeyen kişilere ne denir? Muhadram
23) Sahahi tespit yolları nelerdir? Tevatür, şahitlik, şöhret, ikrar
24) Tasnif dönemi günümüze ulaşan en eski eser hangisidir? El camii-yemenli mamer b.raşid
25) Rivayet ehliyetinin genel adı nedir? Adalet
26) Bir hadisin talebelere okutulması yöntemi nedir?tarikul hal vel bahs
27) Lida nedir? Ravi ile şeyhin görüşmesi bir araya gelmesi
28) Hadisler üzerinde titizlik gösteren gaflet olmayan şeylere ne denir? İtkan
29) Hadislerin serh ve yorumlanmasını anlaşılır kılma çabası nedir? Tezhibüs süne
30) Mucemler en meşhurları? Sağır, evsak, kebir, taberani
31) Dini konuların tamamını kapsayan 8 ana bölümden oluşan nefis ve ahlak konularının yer aldığı cami türü eserlere ne ad verilir? Rikak
32) Bir hadisin isnadlarının taranıp toplanmasına ne denir? Tahric
33) Mütavatir konusunda ilk eser yazan kimdir? Suyuti el ezharül mütanavire fil ahbari(mütavatire 113 hadis bulunmakta)
34) Mahfuz nedir? Şaz olan makbul haberler arasında yer alır.
35) Tedlisul isnad nedir? Başkası vasıtasıyla rivayet ettiği hadis ( kale fulanun gibi)
36) Cami türü eserlerde Hz. Peygamber ve sahabenin yaşayışlarının anlatıldığı bölüme ne denir? Menakıb
37) Münker veya şaz merdud olan hadisin mukabili nedir? Maruf
38) Münser hadisler arasında en şöhretli olan hangisidir? Ebu Davud
39) Ravinin isnadını zikrederken künye lakap nesebini değilde şaşırtmak için bilinmeyen isimlerini kullanmaya ne denir? Tedlisuş şuyuh
40) İsnad dindendir o olmasaydı herkes istediğini söyelerdi sözü kime aittir? Abdullah b. Mübarek
41) Sabık (önce ölen) lahık (sonra ölen)? Farklı zamanlarda gelen yaşayan kişilerinaynı şeyhten rivayet Etmesi.
42) Müsnedi en çok şöhret kazanan kimdir? Ahmet b. Hanbel
43) Tarikuussert nedir? Okuyup geçme yöntemi hadis sahasında uzun kişilerin arasında okuyup geçmesi.
44) Hadisin ihtikal safhası içinden uzun dönem? Tasnif
45) Tedlis çeşitleri nelerdir? Tedlisul isnad, sudud şuyuh tesviye.
46) Yaşça bir olan ravilerin birbirine neakletmesi nedir? Müdebbec
47) Talebenin yazdığı hadislerden meydana gelen kitaplara ne denir? Emali
48) İlk defa yapılan işleri ifade eden tabir nedir? Evail
49) İhtilaf hadisleri arasında en geniş olan nedir? Müskülül asar
50) Hz. Peygamber peygamberliğini ispat sadedinde olan kavram nedir? Delail
51) İslam aleminde biline ilk darül hadis nedir? En nuriyye
52) bin beyitle anlatılan hadis eserlerine ne ad verilir? Elfiyye
53) imami safiye göre esahhül kütüp nedir? Muvattcı imam malik
54) Hz. Peygamber sonrası meydane gelen hadislere dair hadisleri bir araya getiren ana bölüm başlığı nedir? Fiten
55) Hadis ilminde isnaddan bir veya birden fazla kişiyi söylememe ne ad verilir? Ta’lik
56) Hadis ilminde kendisine zıt hadis bulunmayan çelişmeyen hadis çeşidine ne denir? Muhkem
57) Mühmel nedir? ihmal etme terk etme ravinin bir sıfatını eksik söyleme
58) Hassais nedir? Konu edindiği kişinin diğerlerinden farklı ayrıcalıklı fazilet ve üstünlüklerinden bahseden kitap türüdür.
59) Hadis ilminde son mertebeye yükselmiş alime verilen lakap nedir? Hakim
60) İcam nedir? Yazıyı noktalamak
61) Hadisin bir kısmını alıp bir kısmını bırakmaya ne denir? İhtisar
62) İlhak nedir? Yazılmayan kelimeleri ve cümleleri sayfa kenarı veya satır arasına yazmaya ne denir
63) Şeyhin hadis meclislerine katılanlara hadis yazdırmas ne denir? İmla
64) (itibar? bir hadisinravisinin tek olup olmadığına veya başkaları tarafından rivayet edilip edilmdiğine bakma.
65) Keşt nedir? Yanlış yazılan yerlerin bıçak veya benzeri şey ile kazılması.
66) Deyim olan müşkil hususlara denildiği gibi hadisi yazarken yanlış okunmasını önlemek maksadıyla gerekli yerlere hareke koymaya ne denir? İşkal
67) Hadis usulünde zayıf bir hadisin tariklerden gelen rivayetle desteklenmesine ne ad verilir? İtidad
68) Yanlış yazılan yerin çeşitli şekillerde silinmesine? Mahu
69) Halkın dilinde meşhur olan hadislere dair yazılan kitaplara ne denir? Sehavi meksidul hasane
70) Şeyhlerin isimlerinihal tercümelerini ihtiva edilen eserlere ne denir? Meşihat
71) Hadislerin illetlerini ortaya çıkaran illet alimi anlamına gelen? Muallil
72) Hz. Peygamberden rivayet edildiği ne sabik ne sabit olmayan rivayete ne denir? Meşkuk
73) Aynı asırda yaşayanlara ne denir? Mu’asarat
74) Hadis ilmine başlayan talebeye ne ad verilir? Mübtedi
75) Mücalese nedir? Şeyh ile hadis talibinin karşı karşıya gelerek ondan hadis rivayet etmesi.
76) Çeşitli konulardaki hadislerin yazılı olduğu kitaplara ne denir? Müdevven
77) Hatalı olarak fazladan yazılan kelimelerin üzerinni çizmeye ne denir? Şakk
78) Ravinin adaletli olduğunu hükmeden alime verilen ad? Muaddil
79) Birbirine aykırı veya muarref yerlerin işaretlenmesine ne denir? Tadbib
80) İsteyen herkese icazet vermeye ne ad verilir? Umumi icazet denir.
81) 300.000 hadisi sened ve metinleriyle ezberleyen? Hüccet
82) Tek isim tek künye tek lakabla bilinenlere ne ad verilir? Müfredat
83) Hadisleerinin yazılı olduğu kitabını talebesine vasiyet eden şeyhe ne ad verilir? Musi
84) Rivayette işi sıkı tutan? Müşeddid
85) İmam malikin tertip ettiği 70 fakihe gösterdiği eserin adı nedir? Muvatta
86) Yazının noktalanması anlamına gelen tabir? Rakş
87) Sahabe döneminde yazılan küçük çaptaki hadis metinleri? Sahife
88) Telfik nedir? Hadis rivayetlerinin birleştirilip tek isnadla nakletmeye denir.
89) Osmanlı döneminde ilk darül hadis? 1. Murat iznik
90) Cerh konusunda aşırılığa kaçmayan? Mütasahil
91) Müselsel? Birbirini takip etme.
[wp_ad_camp_2]
