İran’ın nükleer programına ilişkin 5+1 ülkeleriyle yürüttüğü müzakerelerde taraflar uzlaştı. İmzalanacak anlaşmanın taslağı üzerinde çalışmalara başlanacak. Üç ay içerisinde tarafların şartlara uyması halinde nihai anlaşma 30 Haziran’da imzalanacak. Obama, yaptığı açıklamada uzlaşmayı tarihi olarak nitelendirdi. ABD Başkanı Barack Obama, “Uluslararası gözlemciler İran’ın nükleer tesislerine erişim ve denetim sağlayacak. Eğer İran hile yaparsa bütün dünya bilecek. İşimiş bitmiş değil, bu anlaşma nihai anlaşma değil. Müzakereciler çalışmalara devam edecekler. İranlılar geri adım atmaması gerekiyor” dedi.
[AdsWithin]
ANLAŞMAYA GÖRE:
1- İran santrifüjlerini 2/3 oranında azaltacak.
2- 15 yıl boyunca uranyum stoğu %3,67’yi geçemeyecek.
3- İran elindeki uranyum stoğunu 15 içinde azaltacak.
4- İran 15 yıl boyunca yeni tesis kuramayacak.
5-Fordo nükleer tesisi 15 yıl boyunca güçlendirilmeyecek.
6- Bu tesis teknik araştırma tesisine dönüştülecek.
7- İran’a bu şartlara uyma zorunluluğu koyuldu yoksa ABD ve BM ihlal halinde İran anlaşmayı askıya alabilecek.
8- IAEA’nın (Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu) tüm nükleer tesislere erişimi olacak. İnceleme uzmanlarının 25 yıl boyunca madenlere erişimi olacak.
9-Santrifüjler sürekli gözlem/ izleme altında olacak.
10- ABD’nin terörle ilgili maddeleri geçerliliğini koruyor.
PROGRAMIN 10 YIL SÜRESİNCE İZLENMESİ ÜZERİNDEN UZLAŞILDI
Batılı diplomatik kaynakların verdiği bilgilere göre, taraflar İran’ın uranyum zenginleştirme kapasitesinin 3’te 2’sinden fazlasının askıya alınmasında anlaştı. Programın 10 yıl süresince izlenmesi üzerinde uzlaşıldı. İran’ın zenginleştirdiği uranyuların çoğu ya seyreltilecek ya da başka bir ülkeye gönderilecek.
RUHANİ: 30 HAZİRAN’A KADAR TAMAMLANACAK
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ülkesinin nükleer programı üzerinde dünya güçleri ile yürüttükleri müzakerelerde uzlaşmaya vardıklarını açıkladı.
Twitter hesabından açıklama yapan Ruhani, “İran’ın nükleer dosyasıyla ilgili ana konularda çözüme ulaşıldı.” ifadelerini kullandı. Nihai anlaşmanın şekillendirilmesi için çalışmaların hemen başlayacağını ifade eden Ruhani, bu sürecin de 30 Haziran’a kadar tamamlanacağını belirtti.