Sultan IV. Murat ve kardeşi Sultan I. İbrâhim’e sunduğu risâleleri ile tanınan 17. yüzyıl Osmanlı tarihçi ve devlet adamı.
İlk risalesi, devlet idâresinde gördüğü yolsuzluklar hakkında 1631’da pâdişaha arz ettiği bir rapordur. Bu risalede Osmanlı devletinin gerileme sebeplerini I. Süleyman dönemine kadar götürmekte, fakat o devirde devletin güçlü olması yüzünden bu zayıflıkların iyi anlaşılamadığını, ancak III. Murad döneminde bunların iyice ortaya çıkıp anlaşıldığını ileri sürmektedir. Bu görüşler bazan rakamlarla, bazan hadiselerle, bazan da sert bir üslupla açıklamalar ile izah edilmiştir ve ıslahat için görüşler ileri sürülmüştür. Koçi Bey bu zayıflıkların başta “tımar” sisteminin yozlaşmasına bağlı olduğunu savını ortaya atmış ve daha disiplinli bir ordu ve daha sıkı bir devlet idaresi uygulanmasını çare olarak ileri sürmüştür.[2]
Koçi Bey risalesi IV. Murad üzerinde büyük etkiler yapmıştır. O zamana kadar IV. Murad annesinin tavsiyelerine göre politika uygulamakta iken bu tarihten sonra devlet idaresini tamamiyle kendi eline almış ve Koçi Bey’in tavsiyelerine uyarak ıslahat yapmaya geçmiştir. İçki ve tütünü men etmiş, kapıkulu askeri zorbalarının elebaşlarını idam ettirmiş, devlet teşkilatında görevini suistimal edenleri ve ihmalleri görülenleri cezalandırmış, rüşvet, kayırma ile iltimasları azaltmaya çalışmıştır.
[AdsWithin]
