Avrupa Konseyi‘ne bağlı olarak 1959 yılında kurulmuş uluslararası bir mahkemedir.
Avrupa Konseyi‘ne üye olan ve aralarında Türkiye, Rusya, Sırbistan, Gürcistan ve Azerbaycan’ın da bulunduğu 47 Avrupa Konseyi üyesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin yargı yetkisini tanımaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, 4 Kasım 1950’de İnsan Hakları Bildirisinde bulunan hakları topluca güvence altına almak için Avrupa Konseyi üyelerinin üzerinde anlaştıkları metindir.
Avrupa Konseyi’nin bu anlamda ilk adımı 4 Kasım 1950’de Roma’da imzalanan ve 3 Eylül 1953’te yürürlüge giren “İnsan Hakları ve Özgürlüklerinin Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi (AİHS)”’dir.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin temel niteliği insan hakları anlamında yargısal bir makam ve bir yaptırım gücü içermesidir. Sözleşme, Yüksek Sözleşmeci Taraflar açısından hukuki olarak bağlayıcı bir sözleşme formunu alan ve aynı zamanda ulusal düzeyde hakların uygulanmasını denetleyen bir sistem yaratarak uluslararası düzeyde insan haklarının korunmasını amaçlayan ilk uluslararası belgedir.
[wp_ad_camp_3]
Merkezi : Strazburg / Fransa
Mahkemeye Başvurma Şartları
- öncelikle kendi ülkesinde hakkını araması, yani iç hukuk yollarını tüketmesi gerekmektedir. Kişiler, iç hukukta haklarını aradıktan sonra ve bu konuda olumsuz nihai karar alındıktan sonra 6 ay içinde yazılı olarak Strazburg’ta bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurmalıdır.
- Mahkemenin yargı diliİngilizce veya Fransızca’dır. Ancak başvuru, konsey üyesi devletlerin birinin diliyle (örn. Türkçe) de yapılabilir
- İnsan hakları ihlalinin mutlaka Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde belirtilen bireysel hak ve özgürlüklerden birinin veya birkaçının ihlali olması gerekir.
AİHM Kararları bağlayıcı olmasına rağmen Cebr-i İcra mümkün değildir