Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Avrupa Konseyine üye ülkelerin yasal yetkisi altında bulunanların belirli insan hakları ve temel özgürlüklerini güvence altına alan uluslararası bir antlaşmadır.
4 Kasım 1950 de Roma’da imzalanmış ve 1953’te yürürlüğe girmiştir
Türkiye 18 Mayıs 1954 te sözleşmeyi onaylamış , 28 Ocak 1987 de bireysel başvuru hakkı tanınmıştır. Mahkemenin zorunlu yargı yetkisini ise 28 Ocak 1990 da kabul etmiştir.
AİHS’ nin güvence altına aldığı haklar
- Bireyin yaşama özgürlük ve güvenlik hakkı; hukuk ve ceza işlerinde adil yargılanma hakkı.
- Seçme ve seçilme hakkı
- Düşünce,vicdan ve din özgürlüğü
- Medya dahil ifade özgürlüğü hakkı
- Mülkiyet Hakkı
Yasaklı olanlar
- İşkence ve insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ve ceza
- Ölüm cezası
- Sözleşmenin güvence altına aldığı hak ve özgürlüklerin kullanımında ayrıcalık yapılması
- Devletin kendi vatandaşını sınır dışı etmesi ve ülkeye girişinin engellenmesi
- Yabancıların toplu halde sınır dışı edilmesi
Sözleşme ile güvence altına alınan hakların uygulanmasını denetleyecek iki ayrı bağımsız organ kurulmuştur bunlar :
- Avrupa İnsan Hakları Komisyonu – 1954
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi – 1959
Not:
- İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu tarafından hazırlanmıştır
- 10 Aralık 1948 de Pariste Kabul edilmiştir
- 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü olarak ktlanmaktadır